

D3817

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་བཛྲ་ཙྪེ་དི་ཀ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་གྲགས་ལུས་མདུན་ན གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་།།དངོས་པོའི་ངོ་བོར་འབྱོར་པ་མི་རྙེད་རབ་སྟོན་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཡང་དག་དམ་པ་རྟག་པ་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གནས་བརྟན་པ། །དུས་གསུམ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་སྐྱེད་དེ་ལ་རབ་གུས་བདག་ཕྱག་འཚལ། །གང་ལ་ཅུང་ ཟད་གོམས་བྱས་སྐད་ཅིག་ཏུ་ཡང་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་སོགས།།གང་ཕྱིར་སྡིག་པ་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་མཐའ་དག་རྩ་ནས་ཟད་བྱེད་པ། །དེ་བས་དེ་ནི་གོམས་པར་བྱ་ཕྱིར་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡི། །ལམ་ལས་བརྟགས་ཏེ་བདག་བློས་ཇི་ལྟར་ལྕོགས་པས་བདག་གིས་འདི་བགྱིའོ། །དེ་ལ་མདོ་ སྡེ་འཆད་པར་འདོད་པས་ཉན་པ་དག་ནན་གྱིས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་དགོས་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དགོས་པ་མ་རྟོགས་པར་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མདོ་སྡེའི་དགོས་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྙད་པར་བྱ་སྟེ།བརྗོད་པར་བྱ་བས་སྟོང་པའི་མདོ་ནི་སེའུ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ་དགོས་པ་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་གཟུང་སླ་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དོན་རྟོགས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་གོ་རིམས་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྔ་ཕྱིའི་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་མདོ་ སྡེ་འདིའི་མིང་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་གཞིག་དཀའ་བ་དེ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་འདིའི་དགོས་ པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་གཅོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ནི་རྩེ་མོ་གཉིས་སྦོམ་ལ་དབུས་ཕྲ་མོར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྒྱ་ཆེ་བར་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།དབུས་ཕྲ་མོས་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ས་གསུམ་པོ་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གླེང་གཞི་དང་། གླེང་ བསླང་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞི་ནི་མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་ བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་བདག་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

梵语：圣般若波罗蜜多金刚能断广释
藏语：圣般若波罗蜜多金刚能断广释
顶礼文殊童子。
于众生前显现明显的身相为众所周知，然而实相本体不可得，诸佛如是示现。获得真实殊胜常住果位的上师，三世安住的诸佛之父，我恭敬顶礼。
若于此稍加修习，刹那间即能生起广大善业，因为能从根本断除一切重大罪业。为此，我将依据上师所教导的道路，随己所能阐释此义。
欲解说经典者，为令听众专心受持等，首先应说明其必要性。若不了解必要性，即使是具有智慧者也不会趣入任何事物。
其后，为显示经典必要性的方便，应说明所诠内容。若无所诠内容的经典，如'十猴'等词，则不能成办所欲之义。
其后，为使所诠内容易于把握，应说明摄义。
其后，为令理解摄义，应解释词义。
其后，为显示次第无违，应说明文句间的关联。
其后，为除前后理路相违，应作答辩。此即为解经之理。
此经名为'金刚能断'，此名即显示了所诠内容与必要性。即从两个方面说明金刚能断：因为能断如金刚般难以摧毁的微细烦恼障和所知障，此说明了断除二障是此经的必要性。
或者，'能断'是因形似金刚而称为'如金刚'。金刚两端粗大而中间细小。同样，此般若波罗蜜多也是开始和结尾广大，即示现信解行地和佛地；中间细小则显示清净增上意乐地。因此，此经如金刚之相，此说明了三地是此经的所诠内容。
摄义略分五种：即序分、缘起、不断佛种、修行相及其住处。
其中序分是经典生起之因，从'如是我闻'开始直至'尔时具寿须菩提'为止，皆属此分。此是为令众生对结集者生起信心而说，应于一切经典中宣说。

 །གླེང་བསླང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། སྐབས་སུ་མ་བབ་པར་སྨྲས་ན་ཐམས་ཅད་འཆལ་བར་ འགྱུར་བས་འཆལ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྐབས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་རིག་ནས།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཐོག་མར་བཀོད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་ པར་ཞུགས་པས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་གནས་ནི་ཡུལ་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་གནས་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་ཡང་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྐར་མ་རབ་རིབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྒྲུབ་པའི་མཚན་ ཉིད་དང་དེའི་གནས་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་དེ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མང་ པོ་ཞིག་ཏུ་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི།འདིར་ནི་སྐབས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འཇོག་པ་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་། །འདི་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་མཐའ་དག་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་དོན་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པར་བསྟན་ཏོ། ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དགག་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དག་རང་གིས་རྟོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་པ་སེལ་བར་བྱེད དོ།།དུས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཐོས་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་པར་སྟོན་ཏོ། །དུས་གཅིག་ན་འདི་ཐོས་ཀྱི་གཞན་ན་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ན་དུས་ གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་སོ་ཞེས་འོག་མ་དང་སྦྱར་ཏེ།གདུལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་དོན་དུ་གཞན་ན་ནི་གཞན་བཞུགས་སོ་ཞེས་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་དང་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དབང་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། །གཟུགས་དང་དཔལ་དང་གྲགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ནན་ཏན་དང་། །དྲུག་པོ་དེ་ལ་ལེགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །མཉན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་སྲོང་མཉན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྟི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་མཉན་ཡོད་དེ། དེས་མཚོན་པའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མཉན ཡོད་ཅེས་བྱའོ།

引言是为了解释经典的意义而与场合相应，若不应时而说则一切都会混乱，为了避免混乱，一切都应当与场合相应。
以'其时具寿须菩提从座而起'等来说明。
佛种不断绝也由此说明，因为圣者须菩提了知此般若波罗蜜多能使佛种不断绝，长老须菩提首先安立了如何使佛种不断绝。
修行的特征是以'如何安住于正入菩萨乘'等来说明。
修行特征的所依是菩萨应当安住、应当修行、应当摄持心的境界，这就是所谓的所依。
这也是从'须菩提，于此正入菩萨乘者作是念：我当'开始，直到最后偈颂'如星翳'等来说明。
通过这修行特征及其所依两者，显示了菩萨一切事业的圆满，这是暂时的总义。
也当说明文字的含义等，即说明那些。
其中'如是'这个词虽然在许多意义上都可以表示承许等，但在此处由于场合等的力量，应当理解为安立。这是安立下文所要阐述的一切经义。
'我'是遮遣他者，表明亲自听闻的意思。意思是自己亲自听闻，而非经由单一传承而来。
'闻'是遮遣证悟，因为除佛陀外，无他人能自证如此法义。这是遣除不信。
'一时'是在某一时候，表明在任何时候都难以听闻如此殊胜的法。或者是显示自己多闻，表明在这一时听闻此法，而在其他时也听闻其他法。或者是与下文相连'一时世尊住'，意思是为了利益无量所化众生，在其他处则住其他处。
'薄伽梵'是以词源学的方式，因具足断除烦恼、蕴、死主、天子性质的四魔而称为薄伽梵。或者因具足诸根等而称为具德，如说：'具足权与力，色相及吉祥，名声并智慧，精进为第六，此六名为德。'
'舍卫城'是因为仙人舍卫的住处，故称舍卫城。由于所表示的地域特征也相互关联，故称舍卫。

།ཡུལ་སྨོས་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་དེ་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་ས་ཕྱོགས་དེ་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ་། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་བདག་གི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་ས་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས། དབང་ཕྱུག་དང་བཅས་པས་སྨྲས་ན། གཞན་དག་གིས་ཚིག་གཟུང་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་མཉན་ཡོད་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེས་ཏེ་ གང་ན་བཞུགས་གཏོལ་མེད་པས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་ཚལ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ལོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྟེ་ན་སུ་ལ་ཡང་མ་གྲགས་ཀྱང་སྲིད་པས་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་ བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཞེས་པ་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ་ཟས་སྦྱིན་པས་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་བཀྲམ་པ་གཤིབས་པས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ལས་ཀུན་དགའི་ར་བ་ཉོས་པ་དང་།རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལས་ཅུང་ཞིག་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱན་དུ་བཅུག་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚལ་དེ་གྲགས་སོ།།གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྨོས་ན་ནི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཚིག་གསུམ་ཆར་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་མཉན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མང་པོའི་ནང་ན་བཞུགས་ པས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་ཏོ།།རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དབེན་པ་ན་བཞུགས་པས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འདི་ལ་དབང་སུ་ཡོད་སྙམ་པ་ལ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་དགེ་སློང་དག་གོ། །བདུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་མི་ཕྱེད་པས་མང་པོ་དེ་དག་ལ་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་གཉིས་ཏེ། དེས་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། ། ཕལ་ཆེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་པ་དང་། སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་དེ་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་མང་བ་ནི་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་མདོ་སྡེ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྙིང་སྟོབས ཆེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གོ་།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། ཚོགས་དང་། དུས་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བསྟན་པ རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཆོས་ཟབ་ཅིང་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所说的处所，也是为了表明那处所成为佛塔而说的。如是此中也说那处所成为佛塔。或者为了证成我的言语应当被接受，以正确总集而说一切。如是为了使世间生信之义，具有处所、具有相、具有自在而说，则他人将接受言语，否则言语将不应被接受。
舍卫国太过广大，不知住在何处，故说'王子胜林'。因为是名为王子胜的园林，故称王子胜林。又因为即使对任何人都不知名也可能，故说'在给孤独园中'。长者给孤独因怜悯无依者而布施食物，故而得名。他为佛陀铺设珍宝相连，从王子胜处买下园林，王子胜也为佛陀装饰了其中一些房舍等，因此二人的园林闻名。
若说任何一处，则不能了知想要表达的处所差别，故说三处。或者'舍卫国'表示住于众多之中，显示圆满利他。'王子胜林给孤独园'表示住于寂静处，是自利圆满。
对于此处谁有权力的疑问，说'大比丘僧众'。因远离烦恼故为比丘。因不被魔等对手所坏故，彼等众多称为僧众。大比丘僧众有数量大和威力二种，此说明威力大。
关于数量多少，说'一千二百五十'等，因为当时有如是数量。比丘僧众中菩萨极多，是因为为他们说经的缘故。他们具有趣向菩提的大勇猛心故为菩萨。
声闻们也有趣向菩提的勇猛，为了遮除彼等故说'大菩萨'。具足法、发心、胜解、意乐、资粮、时间、成就七种大相故为大菩萨。其中大法者，因为对菩萨宣说般若波罗蜜多十万等广大法门故。大发心者，因为发无上正等正觉心故。大胜解者，因为于甚深广大法生起胜解故。大意乐者，因为具有利益安乐一切众生的意乐故。大资粮者，因为具足无量福德智慧资粮故。

 །དུས་ཆེན་པོ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་དག་གིས་སམ། ཡང་ན་ཚངས་པ་དང་ལྷའི་དང་། འཕགས་པའི་བཞུགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་དག་གིས་བཞུགས་པའོ། །ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞུགས་ཟིན་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་ སློང་གི་དགེ་འདུན་ནི་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་།སྙིང་རྗེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ཉིད་ན་འདུག་པར་རིག་ནས་རྟག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གོང་དུ་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པ་བྱ་བ་མ་བྱས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ན་མི་འདུག་པས་འོག་ཏུ་སྨོས་སོ།།དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུའོ། །ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཟས་ཀྱི་དུས་ངེས་པའོ། །དུས་ངེས་པ་ནི་དུས་འདི་ངེས་པར་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་དུས་ངེས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ནས་དེའི ཕྱིར་སྔ་དྲོ་ཞེས་སྨོས་པས་འཆད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྔ་དྲོ་ཡང་ཡིན་ལ་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུའོ། །སྔ་དྲོའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྙེན་གནས་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཀྱི་དུས་ཕྱིར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་འཆད་ པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གཞན་དུ་ན་སྔ་དྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དེ་གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་མི་རྟོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གྱི་ན་མཛད་ཀྱང་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གསུམ་ཆར་སྨོས་སོ། །ཤམ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་དུ་འདུག་པ་དང་ མཐུན་པའི་གོས་མནབས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་བསླབ་པ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཛད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་བདག་མ་དུལ་བས་གཞན་འདུལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཆོས་གོས་མནབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་གོས་མནབས་པ་ནི་བགོ་བའི་མཚན་ ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།གཞན་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། མཉན་ཡོད་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤེ་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་གཟུད་པ་དང་། ། ཁྱིམ་གྱི་བུད་མེད་དང་། དབུལ་པོ་དང་། ནད་པ་དང་། རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ངོ་མཚར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནར་མ་བསྟན་པས་གཞན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པ བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་དགོས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལས་སྐྱེས་པ་དག་ཀྱང་ཟས་ཁམ་ གྱིས་ཟ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཇི་ག་མཛད་པར་འགྱུར་རམ། འདི་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྒྲིབས་པ་དང་ སྐྱེམས་པ་མི་མངའ་བཤང་གཅི་མི་མཛད།སྐུ་ཉམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།

大时即为以三无数大劫而获得菩提故。大正成就即为无上正等正觉正成就故。'安住'即是以四种威仪，或者以清净、天界及圣者无上安住而安住。'着'即是表示已安住。其中，比丘僧众是已作所作，为了悲悯，一切时中皆知住于如来足下，为显示恒常故而上述。菩萨为无量众生利益圆满成就，未作所作而大悲心故，为成办众生利益而游行诸世界，一切时中不住世尊足下，故而后述。
因此，声闻经中不说菩萨，因为那不是为他们说的，且非恒常故。'其时'即是其后。'时'即是确定，此表示饮食确定时间。确定时间即是确定此时应当进食之时间。不知其为何时，故说'晨朝'以作解释，即是晨朝亦是时分之时的总结。晨朝的特征是近住者和出家者获得饮食之时，为使了知世尊一向宣说故而说'时分之时'。
否则，若仅说'晨朝'则不了知其唯一性，因为世尊彼时亦可能有其他行为，故说此三语。'下裙'即是与在家相应之衣着，此亦为令声闻众于学处生敬重而作。否则，自身未调伏，如何能调伏他人。关于'著法衣'，应视为穿着之相，其他非此时机。'大城'即是地域差别，表明舍卫城之区分。
为何世尊入城乞食？为令声闻众趣入少欲，以及利益在家妇女、贫者、病人、老人等，令盲等获得眼等，以种种稀有神变令他人对世尊生起信心，应知如是有无量利益。'作食事已'即是于食等作食事并成办者，称之为此。梵天等从小善根所生者尚离食欲不作食事，世尊从不可思议善根所生，岂会作此？如是《圣法集经》中亦说：'如来无遮蔽、无饮食、无大小便、无疲惫。'

 །དེ་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཀླན་ཀ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ།སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་ཅིང་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་འཚམ་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཀླན་ཀའི་སྐབས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། མིར་གྱུར་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་གཟེངས་བསྟོད་པའི་ ཕྱིར་གདུལ་བ་པ་རྣམས་ལ་མིའི་ལུས་སྟོན་པས་དེ་ལྟར་ཞལ་ཟས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་ཏོ།།སྦྱིན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་བདག་གང་ལ་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བསྟན་པས་དེ་དག་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། གང་དག་སྐལ་པ་ཡོད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡི་དགས་ལ་ སོགས་པའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་གི་སེན་མོ་བདུད་རྩི་ཅན་གྱིས་རེག་ན་ལྷའི་རོ་བྲོ་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་ཟད་མི་ཤེས་པ་གནོད་སྦྱིན་གཟི་སྟོབས་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཁྱེར་བ་ཟོས་ན།དེ་དག་བདེ་བ་མཆོག་གིས་སེམས་ཚིམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ མཆོག་ཀྱང་འཐོབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།།རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་བས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཇུག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་བླངས་ནས་མཇུག་ཏུ་ཞལ་ཟས་གང་གསོལ་བ་དེ་ནི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཞལ་ཟས་མཇུག་ཏུ་ གསོལ་བ་སྟེ།དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་ཟིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་མཇུག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གཉིས་པ་ལ་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཟས་ཕྱི་ མ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཟས་ཕྱི་མ་དེ་ནི་ཟས་མཇུག་ཀྱང་ཡིན་ལ་བསོད་སྙོམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱི་དྲོའི་ཟས་དེ་ཟ་བ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་སྙོམས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ ཟས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞག་སྟེའོ། །དེ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་ན་བཀའ་ནོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་གནས་མོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བཞག་པ་མཛད་དོ།།སྐལ་བ་ཆུང་ངུ་གཡོག་མི་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །མི་གཙང་བར་སྣང་བ་རྟག་ཏུ་རིང་དུ་སྤངས་པ་དང་། ཞབས་པདྨ་ལ་འཇོག་མོད་ ཀྱི།བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པ་འམ། རྐང་པ་རུལ་ཅན་གྱིས་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་མི་རྫིའོ་ཞེས་བསླབ་པ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞབས་འཁྲུ་བར་བལྟའོ། །གདན་བཤམས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་ པས་བཤམས་པའོ་།།སྐུ་དྲང་པོར་བསྲང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དགུ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་དགྱེ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤོང་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་བཞུགས་ཤེ་ན། སྤོང་བ་དག་ཁོ་ནས་ཆོས་འདི་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་ པ་དང་ཉན་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤོང་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་ནན་ཏན་བསྐྱེད་དུ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然这是真实的，但是如果世尊的身体不是胜义谛，那么在一切诽谤的场合就会成为过失。当这是世尊的化身，示现如是种种行为，随顺所化众生的意乐而行时，怎么会成为诽谤的机会呢？
为了赞叹'若作为人精进修行，也能获得如是无上果位'，为了教化众生而示现人身，因此示现如是饮食之相。对于布施者和施主，示现完全清净乞食，使他们生起欢喜心。
对于那些虽有善根但因某些业障而生于饿鬼等道中的众生，若被世尊具甘露之指甲触及，则成为殊胜天味，无有穷尽，若被夜叉具大威力等所携食用，则令他们以最胜安乐而心满意足，也能获得殊胜三昧，因此世尊饮食之事业不可思议。
若问以何种方式作饮食之事业？为此说'最后'等。全部接受后，最后所食用的饮食即是最后所食用的乞食，那是为了引导声闻们趣入头陀功德，而以正确受持为先导。'食用'是指已经食用的意思。
或者'最后'是指第二次所取的即是后食，后食即是最后食也是乞食，这样词句安立。或者对于食用下午食的乞食称为如是。因此，由于具足头陀功德，以及断除非时食的缘故，'食用'的意思是远离这两者。
'放置'是指放下。虽然帝释等人常住在世尊身边精勤听受教法，但为了显示出家人是自己做事，所以世尊亲自放置钵盂和法衣。也是为了断除福德微薄、无有侍者者们的不悦。
虽然常远离不净现相，安住于莲足，但为了随顺信解事续等众生的意乐，或为了显示对'腐足者不应污染卧具和坐具'等学处应当恭敬，故应观察洗足。'于所敷座'是指由天等所敷设。
'端正其身'是指既不太弯也不太直的意思。若问为何世尊说法时以静坐威仪安住？为了使世间专注于静修，显示唯有通过静修才能宣说、了知、听闻此法，其他方式则不能。

།དྲན་པ་སྔོན་དུ་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་ཚེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཚེ་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ གདུང་མི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་དྲན་པ་མངོན་དུ་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དྲན་པ་ལ་གནས་མོད་ཀྱི། དུས་མ་ཡིན་པར་དྲན་པ་ དེས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་གྱི།དུས་སུ་སྨོན་ལམ་དྲན་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་སུ་དྲན་པས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ མཉན་ཡོད་ན་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཚད་ཇི་སྙེད་དང་བཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་ན་དེར་མ་འདུས་ཀྱི།མང་པོ་གསུམ་ཡན་ཆད་དེར་འདུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་གཞན་དག་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་སོ། ། འདུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟན་ལ་འདུག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཕལ་ཆེར་སྤྱིར་གཞག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་འཇོག་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར་གཉིས་ཀ་སྨོས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་གཉིས་ཀ་སྨོས་པར འགྱུར་རོ།།གླེང་གཞིའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་གླེང་བསླང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་སུ་སྨོས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། །བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ ལམ་ནས་ཡང་དག་པར་གཤེགས་སོ།།ལེགས་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། ལེགས་པར་བསྟོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཏེ། གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། བུམ་པ་ཤིན་ཏུ་གང་བ་ བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། རིམས་ནད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྙེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཕན་གདགས་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འབངས་ ལ་སོགས་པ་རྟོན་པ་དག་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་འདིར་ངོ་མཚར་བ་ཅི་ཆེ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའོ།།ཡང་ན་སྔ་མ་དག་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་གཤེགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་རྙེད་པ་དེ་ལྟར། འདིར་ཡང་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གིས་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་རམ། དགྲ་ཉོན་མོངས་པ་དག་ བཅོམ་པར་གྱུར་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ།།ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཡང་དག་པར་ཀུན་ནས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།

所谓'先行忆念'，是指在前世作为菩萨时，获得无上果位后，如何使佛种不断绝，我当如是行持，这是忆念当时所发的誓愿的意思。
诸佛世尊虽然恒时安住等持中而住于正念，但若非时而起念则无有任何意义，而适时忆念誓愿则会有果报。由于适时忆念也显示世尊恒时安住等持，因此并无矛盾。
为何说'众多比丘'呢？是为了表明世尊住在舍卫城时，虽然比丘僧团人数众多，但在说法时并非所有人都聚集，而是三人以上的众多比丘聚集。这也是结集者为了让他人生起信心而说的。
'聚集'仅指靠近而已。'坐'是指坐在座位上。世间大多是在总说之后再说别说，为顺应世间共识而说这两者。否则，仅说'坐'一词就足以表达这两层含义。
因缘品的词义等已经解释完毕。现在要说明引发话题和佛种相续不断的内容。为了显示极其稀有殊胜而重复说了两遍。
'善逝'是赞叹语。从二无我之道如实而去。由于善去故称善逝，如同'善赞'一样。或者说，断尽一切烦恼障和所知障及其习气而去，故称善逝，如同水瓶完全充满一样。或者说，无有退转而去，故称善逝，如同疾病完全痊愈一样。
'所有'是指所化众生的差别，意思是对于所有应当利益的众生都予以利益。
即便国王等人也尽己所能摄受臣民等依止者，那么世尊在此又有什么稀有呢？为了说明稀有的原因，故说'如来、应供、正等正觉'。
如实宣说诸法实相，故称如来。或者说，如同往昔诸佛一样，从二无我之道而去，断除烦恼障和所知障而证得，故此亦如是而去，因此称为如来。
由于堪为一切世间供养，或者说已经降伏烦恼怨敌，故称应供。由于如实通达一切所知，故称正等正觉。通过这些词语显示世尊圆满具足自性功德、智慧和断证。

 །དེས་འདི་སྐད་བསྟན་ པར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་འབངས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་འདིར་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་རང་གི་དོན་འདོད་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་ཞིང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་བརྙེས་པས་གང་ཕན་འདོགས་པ་དེ་དག་ནི་འདིར་ངོ་མཚར་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་འདི་ལ་ནི་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པར་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པས་རྣམ་པ་འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནར་ སྟོན་ཏོ།།ཕན་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་སར་ཆུད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ལས་དང་པོ་པ་དག་ཕན་བཏགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་གཏད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་ནས་དེ་དག་ཡོན ཏན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཐོབ་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཕན་བཏགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་དམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དུས་དང་། ཁྱད་པར་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། བསྟན་པ་དང་། ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་དུས་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་ནི་གཏན་དུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དམ་པར་བལྟ་སྟེ། གནས་དང་ཆོས་ ཉིད་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།བཀར་གདགས་པའོ། །གནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་གིས་དེ་དག་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་བཏགས་པ་དག་གཞན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ ཕན་འདོགས་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཀར་གདགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀས་གཏད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་གུས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གླེང་བསླང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཕྱིར་ཞུས་ཏེ། དོགས་པ་བཅད་པ་དང་། མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དོན་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། མི་ལྡོག་པར་བྱ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་ དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་།དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱའོ།

这样说道：国王等人对臣民等人的利益，在此并非稀奇，因为他们是为了获得财物和恭敬等自利而利益他人。而世尊如来、应供、正等正觉获得一切圆满后所作的利益，这才是稀奇的。
世尊的这种利益除了大悲心之外没有其他任何原因，由此显示世尊唯一是大悲心的体现。
所谓'利益'是指现证菩提，世尊转法轮时，使善根成熟的菩萨们入于地位，为了使菩萨安住于法性。
'付嘱'是指对那些善根未成熟的初学者们付嘱已作的利益，为了使菩萨安住于法性。
'我示现涅槃'是说'你们要使未获得功德者获得，已获得者不退失'。
如是以利益和付嘱二者显示佛种不断。
对菩萨的利益应当以五种方式知其殊胜：时间、殊胜性、广大、宣说和遍及。
其中时间是指其他生世。殊胜性是指超胜外道、声闻和独觉的利益。广大是指那些利益无上。宣说是指恒常。遍及是指对自他相续都作利益。
付嘱也应以三种方式视为殊胜：处所、令得法性和教令。
何为处所？付嘱给不会令其失坏的善知识。
何为令得法性？令已得利益的菩萨自然地利益他人。
何为教令？以教令付嘱'你们应当利益其他菩萨'，而非不恭敬。
引言和佛种不断等词义已经解释完毕。
将说明修行的特征，为此而说'如何'。
圣者须菩提为六种目的而请问：断除疑惑、生起信解、趣入甚深义、令不退转、生起最胜欢喜和令正法久住。

 །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་བསོད་ནམས་མང་བར་བསྒྲགས་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་དོན་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབས་པས་མནར་བ་དེ་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་རྩོམ་པ་རྣམས་བསོད་ནམས་མང་པོ་འདོད་པས་མི་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་གདགས་ པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་རྣམས་བདག་གིས་ཆོས་དེ་རྟོགས་པར་མཐོང་ནས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་དོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་ སུ་མ་སྨིན་པ་བསོད་ནམས་འདོད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་།ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་མནར་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་སོ།།སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་བཅད་ནས་སོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །སྨོན་ལམ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ལ་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པའོ།།རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་རྣམ་པར་གཡེངས་བ་ལས་སེམས་བླན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའོ། །དང་པོས་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཉིས་པས་ནི་གྲུབ་པའི་ལམ་གསུམ་པས་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ བསྟན་ཏོ།།གནས་སུ་ཞུས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་དུ་གཞུག་པའོ། །ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ། །རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་འཛིན་ དུ་གཞུག་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་སྣོད་ཁས་ཕུབ་པ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། རྡོལ་བ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ན་བཤད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་སྣོད་ཁས་སྦུབ་པ་དང་། མི་ གཙང་བ་དང་།རྡོལ་བདག་གི་ནང་དུ་ཆར་བབ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འདི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་ང་ནི་ཆད་པར་ཟད་ཀྱི་ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་ནན་ཏུ་སྒྲུབས་ཤིག་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟེ། གང་གིས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་ས་བཅུས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞུགས་པའོ། །བྱེ་བྲག་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ པས་ཞེས་སྨོས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་གཞན་དུ་ཡང་གོ་བར་འགྱུར་རོ།།ཉན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

对于那些怀疑这般若波罗蜜多如何能使佛种不断的人们，为了断除他们的疑虑，为了使未成熟的菩萨通过宣说多福德而对般若波罗蜜多生起信解，为了使已成熟者趣入甚深义理，为了使那些被非正确修行所苦恼而执著的人们因希求多福德而不退转，为了使具有清净增上意乐者见到自己已证悟此法而生起最胜欢喜，为了使未来时期大乘法得以长久住世。
总之，为了对怀疑者正确开示，为了使未成熟的求福德菩萨正确受持，为了赞叹那些被邪修所苦恼者，为了使具清净意乐者生起欢喜。
其中，安住是通过欲求和发愿二者。修行是通过入定瑜伽。摄持心意是通过断除散乱。其中欲求是希望。发愿是对所希望的义通过心造作相而思维。入定瑜伽是无分别三摩地。断除散乱是从三摩地散乱中收摄心意而趣入彼处。
第一是显示加行道，第二是显示成就道，第三是显示不失坏道。
因请问住处，世尊对圣者须菩提授予'善哉'。'听'是令倾耳谛听。'善'是令无颠倒受持。'善加忆持'是令善加受持。这些也是为了断除闻法者如覆器、不净器、破漏器三种过失而说，如其次第。
'我当说'是说将在此处宣说，而非他处，意即若在他处则如同雨水落入覆器、不净器、破漏器中一样，此法雨将无有意义。或者意为我已说完，你们当精进修行。
菩萨乘是菩萨的乘，即菩萨由此出离。此乘包含十波罗蜜多和十地。正趣入彼者是以发愿心和行动心趣入。此差别是为了遣除声闻等菩提，若说'正趣入菩提'，因有三种菩提，则可能理解为其他菩提。
'听'是表示允诺之义。修行相的语义等已经解释完毕。

 །ད་ནི་དེའི་གནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་གནས་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་འདུན་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཞིང་རྣམ་པར་དག་པར་སྨོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་གཞིག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང་། ལུས་དང་སེམས་དུབ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ལས ལོག་པ་དང་།མི་རྩོམ་པ་དང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དག་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་མི་ལྡོག་།མ་བརྩམས་པ་ནི་མི་རྩོམ་ལ། བདག་ལ་གཞན་དག་གིས་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཇི་མ་རུང་ཞེས་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་དབྲལ་བ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་གོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གདམས་ ངག་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་།མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་སྟེ། གནས་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། །གནས་དེ་དག་གིས་ས་གསུམ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་གཅིག་པུས་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་པར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐ་མ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བགེགས་རྣམས་དང་སེམས་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་ངག་ཡོངས་སུ་ འཚལ་ལོ་།།དེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་དེ་ལྟའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་དོ། །ཅི་དེ་དག་ལ་ཚད་ཡོད་དམ་ སྙམ་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེའི་ངོ་བོ་སྙམ་པ་ལས་ལོག་པའི་སྒྲའི་དོན་ལས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྐལ་བ་འདྲ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུའོ། །དེས་ནི་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་ པར་བརྟགས་པའི་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དེའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྡུས་པ་དག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

现在要说明其处所，其处所总的来说有十八种，即：发菩提心、修习波罗蜜多、希求获得色身、希求获得法身、对修行殊胜希求无增上慢、令诸佛欢喜、愿求清净刹土、成熟有情、为何远离对论典的贪著、修习破除对众生器世界的整体执著、供养承事如来、身心疲惫时不退失精进、不起功用而远离利养恭敬、即使身心极度疲惫也不退失精进、未修时不修、即使他人知道自己具有精进也不在意而依信远离利养恭敬之欲、菩萨应远离断除这一切、对苦无所顾虑、远离禅定之味、证悟时远离我想分别、寻求教授、现证、寻求佛地。
这十八种处所是菩萨应当安住、应当修习、应当摄持其心之处。这些处所摄于三地：即十六处所属于胜解行地，唯一现证处所属于清净增上意乐地，寻求佛地则属于佛地。
为使一切众生究竟涅槃而发心后，精进修习诸波罗蜜多，生起获得如来色身与法身的希求。然后令心远离增上慢等乃至我想分别等现证障碍。之后为现证而寻求教授，然后现证，之后向上寻求佛地，因此它们的次第如是。
其中关于发菩提心而言，说'众生几何'。'几何'即是量。若想'彼等有量否'，则说'摄为众生'。虽然众生界无量，然而所谓'众生众生'，是从离开'此为其本性'之想的声义所假立的本性，称为同分，这就是摄为众生。由此将所见和所分别义摄为一体而增益为其本性，故为色等蕴差别所摄，因此彼等显现如具寿者。如是总说后，为别说而说'卵生'等。

 ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཅན་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ།།གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །མཚན་མར་འཛིན་པའི་དབྱེ་བ་ལས་ནི། འདུ་ཤེས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་ནི་འདུ་ཤེས་ ཅན་ནོ།།འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུ་ཤེས་མེད་པའོ། །འདི་ཡང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་དབྱེ་བར་བྱས་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་དེས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ནི་བློ་ཞན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ ཕྱིར་བྱས་ཀྱི་གཞན་དག་འཕྱ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མ་སྤྲོས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བཤད་པ་འདི་མི་འགལ་བར་བསྟན་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གདགས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་སྟེ།མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་སྐུར་བའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པར་ཡོད་ན་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་གང་ ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གྱ་ནོམ་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་སྙིང་བརྩེ་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་འབྲས་བུ་དམན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རིགས་པ་ དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གྱ་ནོམ་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་དམན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ གཉིས་འདི་འདྲ་སྟེ།གང་གི་དབང་གིས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནོན་པ་དག་ནི་འདི་ཅི་ནུས་སམ་སྙམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བཞུགས་བཞིན་དུ་འདིར་བདག་གིས་དོན་མེད་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ རྣམས་སྤངས་ཏེ།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་རྒྱང་བསྲིངས་ཤིང་། སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཟིན་པ་རྣམས་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བས་ཉེན་པར་མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཁོ་ནས་བསྐྱབ་པོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དཀའ་འམ་མི་དཀའ་སྙམ་པ་ཡི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་སྤངས་ནས། །འགྲོ་བ་འདི་ནི་ཉམ་ ཐག་ཅེས།།ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་སྡུག་པ་རྒྱལ་པོར་སྨོན་པ་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་མི་གདབ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དམན་པ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད། དེ་ལྟ་བས་ན་མི་གནས་པའི་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་འདིར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་རིགས་ཏེ།དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

其特殊性质也以三种分类来阐述：从生处的分类来说，有卵生等四种。从住处的分类来说，由于有色和无色的住处不同，有色者是欲界和色界中的众生，无色者是无色界中的众生。从执相的分类来说，有'有想'等，除了广果天的一部分和有顶天的众生外，其他一切都是有想的。广果天的一部分是无想的。这也是从执相的分类来说的，因为以无想为特征而区分。生于有顶天的众生是非想非非想。
这种分类是为了利益智慧薄弱者而作，为避免他人诽谤而未作详细阐述。为了显示'一切法无众生'这种说法与此解释不相矛盾，为了显示世俗谛中的众生界，所以说'乃至'等。'假立'是指了知五蕴差别的自性，而不是外道所妄计的遍知，这是词义。这是远离诽谤边见，因为若有假立则不会诽谤。
无住涅槃界中无有有漏蕴的余留，故称为此，而声闻的涅槃不是此处所说的涅槃界，因为那是低劣的。在有殊胜果位的情况下，具有慈悲本性者追求低劣果位是不合理的。若说虽有殊胜果位但因无法获得而追求低劣果位，按照你们的观点，由于有三种种性和无种性，低劣果位也并非人人都能获得。
若说菩萨有两种这样的情况：一种是被大悲心所压倒而想'这能否做到'，另一种是想'既然有其他佛菩萨在做利他事业，我何必发这无用的愿'，应当舍弃这样的想法。不依赖他人，具有大悲心的人们看到众生被苦火焚烧时，想到'唯有我来救护'而发愿。如说：'舍离难易的分别念，见此众生实可怜，您以自身而承担。'
即便如此，为何不能像爱子希望成为国王那样发愿获得虽难得但殊胜的果位？为何只追求低劣的果位？因此，无住涅槃才是此处所说的无余涅槃界，因为其中无有有漏蕴的余留。

 །ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་སྐད་མ་གསུངས་ཤེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ རོ་།།དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ས་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞེས་མ་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་སྤངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བསམ་པ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་དུས་གཞན་དུ་སྡོད་པ་དང་། མི་ཁོམ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པར་ཟད་ཀྱི་དེར་ ཟད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ན་གནས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ན་དོན་གཉེར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བའི་བསམ་པ་འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ།།འདིར་ཇི་ལྟར་འདུན་པ་སྨོན་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་གང་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་སོ་སོར་བརྟག་པར་ བྱའོ།།ལངས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདིས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ལ། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །སྔ་མས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ད་ནི་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་ པས་འདིར་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་སྦྱར་རོ། །འོ་ན་སུ་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཅི་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ སྨོས་པ་དེ་ཁོ་ན་མཛད་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་།ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ངན་པ་དག་གི་ཡང་དེ་ནི་ཕུང་པོར་ལས་གཞན་པ་ནང་ན་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་བཞི་པོ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ ནས་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་།གང་དག་ཡང་གང་ཟག་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ཡང་དེ་ནི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཆོས་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་གཞན་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་ རུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་ནམ་ཡང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་མི་སྲིད་དོ།།དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པ་ཅན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེར་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

如果问为什么不说'应当入涅槃'这样的话？是为了排除初禅等。这是世尊因为没有下地烦恼而说是涅槃的异名。
如果问为什么不说'有余依涅槃界'？这是因为尚未断除苦蕴的余依。
菩萨令一切众生普遍涅槃的心意，应当从三个原因来看：对于生在无暇处的众生，在其他时候安住；无暇的情况是暂时的缘故，仅仅是发愿而已，并非就此而已，因为住在那里是不可能完全涅槃的。对未成熟者令其成熟，对已成熟者令其解脱，因此不是不能追求目标。
以此令一切众生无余涅槃的心意，显示了菩提心的广大。这里也显示了如何以欲求和愿望二者而安住。
现在为了显示如何以瑜伽等持来修行，所以说'如是'等。虽然在世俗谛中一切众生都涅槃，但菩萨如何在胜义谛中不见有任何众生可得，因为彼不存在。应当如是以瑜伽等持来观察。
出定后作是念：'在胜义中我实无令任何众生涅槃'，以此显示甚深，也显示了胜义菩提心。前者是世俗谛。
现在为了显示如何以断除散乱而摄持其心，所以说'何以故'。'若'字是与'假使'的意思相连。
那么，执著补特伽罗等想的是否称为菩萨呢？因为说到众生，正是这样想着，又问'何以故'，另一方也说'不应'。
意趣是这样的：愚者认为在蕴之外另有作者、享受四种受用的补特伽罗，遍计执后安立众生、寿者等名言。
还有一些人主张补特伽罗不可说，他们也是因为承认与蕴所摄法和特征不同，所以间接承认是完全不同的事物。一切都将成为不可说的过失，事物永远不可能是不可说的。
因为没有能成立的量，又有能破除的量，执著这种见解的菩萨因为执著颠倒而成为完全颠倒。

 །གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་དོན་ དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གཞན་ན་རེ་བདག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་བཅིངས་པ་དང་། ཐར་པ་དང་། ལམ་དང་། འབྲས་བུ་འབྲེལ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞི་གཅིག་པ་གྲགས་པ་དག་ཡིན་ན། བདག་མེད་པར་ སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན་དེ་དག་གི་གཞིར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ན་གཞིར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་ཡིན།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་སྦྱིན་བཅིངས་ལ་ཕྱིས་མཆོད་སྦྱིན་གྲོལ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ མེད་དོ།།གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཡང་མེད་དོ་། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བྱས་པ་ཆུད་ཟ་ཞིང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱེད་པ་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། འབྲས་བུ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བའི་སྐྱོན་དང་། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་དང་། ཕྲད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་ཐ་དད་པར་མ་གྲགས་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གནས་གཅིག་པ་ཁོ ན་སྟེ།ལྷ་སྦྱིན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་མྱོང་བ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་དྲན་པའམ་ངོ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱི། གང་གིས་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་ཞིང་ངོ་ཤེས་སོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་པུ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་གང་ དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཞི་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བཞིན་ལ། རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་གཉིས་ཀྱང་བཅིངས་པ་དང་། ཐར་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ལ་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་ པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་རྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་བུ་དང་རང་དབང་ཅན་དོན་དམ་པ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་སྒྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དང་གཏན་ཚིགས་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡོད་ པས་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་རྒྱུད་གང་ལ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་དེ་ལ་བཅིངས་པ་ཞེས་འདོགས། ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འཕགས་པའི་ ལམ་སྐྱེ་ནས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པས་གནས་གྱུར་པ་ལ་ཐར་པ་ཞེས་འདོགས་ཀྱི།དེ་གཉིས་དོན་དམ་པ་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།

凡是颠倒的，怎么会成为真实的菩萨呢？有人说，是否一定有证成我的量？如此，束缚、解脱、道、果的关联、忆念、认知等是众所周知的同一基础，然而按照你们无我论者的观点，作为这些的基础，没有任何一个能成立的单一体，那么什么是基础呢？因为识的刹那各个刹那都是不同的。天授被束缚而后祭授解脱的安立是不存在的。也不存在他人所造业的果报由他人感受。因为会导致过度的过失，以及所作将会毁灭、未作将会遭遇的过失。如此，被假立为作者的识刹那与果报无关联，故有所作毁灭的过失，而非作者本身与果报有关联，故有未作而遭遇的过失。忆念等在世间也不闻名为不同处所，那么是怎样呢？只是同一处所，天授的心所经历的，祭授的心不能忆念或认知，而是由经历者本身忆念和认知，这是众所周知的。因此，有一个贯穿一切状态的单一补特伽罗。
论式是：凡是束缚和解脱，都是同一基础，就如同天授被铁锁束缚和解脱一样，而争论的基础即束缚和解脱二者也是束缚和解脱，这是自性因。同样地，对于证成作者是同一基础，也应当如此运用论式，他们如是说。
对此，如果要在此证成补特伽罗和自在的胜义常一，那么这样的补特伽罗和因在任何地方都未曾成立关联，所以是不定。因为一切行皆是刹那性，天授等常一的体性不成立，所以譬喻也缺少所证。正因为如此，因也相违，因为与相反的有关联。如果仅仅证成同一基础性，那么就是成立已成，因为我们也承认束缚等存在于同一相续中是同一处所。如此，当某一相续中无明等因果相续不断时，称之为束缚；而在那同一相续中，通过闻思等次第生起圣道，由于无明等灭尽而转依时，称之为解脱；这二者并非成立为胜义常一实体的对象，因为世间的束缚和解脱也与此相似。

 །རྒྱུད་གང་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་ དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་ཉིད་ལ་དུས་གཞན་ན་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བས་བསྐུས་པའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ ལ་སོགས་པ་གནས་གཅིག་ཏུ་གྲགས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་།ཟ་བ་པོ་དང་། དྲན་པ་པོ་གཅིག་པུ་ནི་གང་ཡང་མེད་དེ་། ཐ་སྙད་བཏགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ངེས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་ནུས་ པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་དག་གང་གིས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གཅིག་པུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དེ། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་འདི་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ན། བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།བདག་ལ་ཡང་བརྟགས་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུའོ། །ཟབ་མོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་སུ་ སྐྱེ་བ་མེད་པའམ།གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པས་ཟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་ ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་དག་ཁོ་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཡིན་ན་བལྟར་མི་སྣང་བའི་ངོ་བོ་བདག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་བདག་དེ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་སྔར་ ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ན་གང་གིས་ན་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ ལྟར་ན་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བརྟགས་པ་ལྟ་བུ་བདག་གཅིག་པུ་རྟག་པ་ཁྱབ་པ་ནི་མི་དམིགས་སོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ངར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་རྩོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ངར་འཛིན་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངེས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བས་བསླུས་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ཕུང་པོ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ལ་གཅིག་པུར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕ་རོལ་རྣམ་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ངའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཏེ།ཤེས་པ་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

对于任何相续中生起善与不善的心和体验，在其他时候，依靠相续成熟，就像涂抹了摩头楞伽等红花汁液而成熟的相续等那样，会显现出快乐、痛苦、忆念等果报，因此善等虽然被认为存在于一处，但并没有任何单一的作者、受者和忆念者。这一切名言安立，都是由因果关系来区分的。
也不会有过度的过失，因为就像种子等的功能是确定的一样，因的功能也是各自确定的。对此，究竟是什么使因果事物各自确定，并没有任何单一的普遍性，因为在不同的状态中显现。
如果众生的因也是如此，那么这个遍计执的我有什么用呢？即使对我进行观察，作者等的状态是因，深奥等的状态是果，必须承认因果事物。
若不如此，在这两种状态中若无生起，或彼此无法互相作用，则如同虚空一般，受者等又如何能成立？应当承认功能各自确定，如此由于与各自确定的本性相关联，才会产生快乐等，而不是对一切都如此。
因此，如果善等作为因果而显现的就是作者和受者，那么观察不可见的我体有什么用呢？即使推理无法成立这个我，但由于是先前认知的现量境，所以现量能成立我，若有此说法。
这也不合理，因为是错误的，因为有分别，因为认知本身不能成立为现量。当我执显现时，如何能成为现量，就像自宗所观察的那样，不能见到唯一、常住、遍满的我。必须如此了知。
若不如此，如果我执是现量，那么对于我作为对境这一点，诸论师就不会有争论，因为有分别的我执已成为确定的本性。对确定的对境是没有增益的。
因此，由于不同的相似性不断生起而产生欺惑，以及无始以来习气的力量，对确定的色等诸蕴增益为一体，为了经历外境而产生我想的认知，在该认知中正是显现那些色等。

 །གལ་ཏེ་ངར་འཛིན་པ་འདི་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ངའི་ལུས་ཞེས་ཐ་དད་པ་ཙམ་འཛིན་པར་འགྱུར་ ཞེ་ན།དེ་ནི་བདག་གི་དམིགས་པ་ཅན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ངར་འཛིན་པ་འདི་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ངའི་བདག་ཉིད་ཅེས་སེམས་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་གཞན་སྤངས་པས་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་ བ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་འཛིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཅན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །བདག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ཏེ་འོག་ནས་བཤད་དོ། །ངར་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡུལ་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ།དེ་དག་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རིམ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུའི་ངོ་བོའམ་རང་དབང་ཅན་དུ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་ལྷ་ཉིད་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མིན། ཉེ་གནས་མི་འདྲ་བས་ན་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།མིང་དུ་འདོགས་ན་ནི་འདོད་པས་འདི་ལ་བརྩད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཆུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གནོད་པ་ཅན་ གྱི་ཚད་མ་ཡང་བསལ་བ་ཁོ་ནར་དམིགས་ཏེ།དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་བདག་ཕུང་པོ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་བདག་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྟག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་བ་ཡང་བཟློག་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཅེས་མིང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་ལ་ནི་བརྩད་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་དང་ཐ་དད་པར་འདོན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དེ་ཟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་འམ་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་ལ། གྲོལ་བར་བྱེད་པའམ་འཁོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ལ། བདག་ཀྱང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ ཡང་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གཞི་དང་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཕྱོགས་ གསུམ་དུ་འགྱུར་གྲང་ན།རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གེགས་བྱེད་པས་གཞིར་རྣམ་པར་གཞག་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ལུས་མེད་པས་འོག་ཏུ་འགྲོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བདག་ ཅི་ཞིག་བྱེད་ན་གཞིར་འགྱུར།གནས་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་དང་གནས་པ་པོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དགག་པར་བྱའོ། །གནས་པ་དང་ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་གནས་པ་པོ་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། གནས་ པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ནི་གནས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་ཡང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་མེད་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果执我是以身体为对象，那么为何会执取'我的身体'这样的差别呢？这个问题对于以我为所缘的情况也同样适用。如果执我是以我为对象，那么为何会思维'我的自我'呢？
如果说虽然实际上没有差别，但为了排除其他差别而想要了知这一点，就像说'指环的身体'那样，通过分别差别而执取也不矛盾的话，这种说法对于以身体为所缘的情况也同样适用。以我为对象也与次第生起相违，这将在下文解释。
也不能说执我本身不是我，而以它的对象色等为我，因为它们与执我的特征不同。它们是次第缘取的，所以不是单一的本性或自主的。因此说'神我本身不是我的特征，因为依止不同故非是'。
如果只是名言安立，那么随意安立都没有任何争议。因此，证成我的任何量都不存在。除了现量和比量之外没有其他量，这在别处已经考察过了。
能破的量也只见到遮遣。如此，如果我与蕴不异，那么要么像蕴一样成为刹那性的，要么蕴像我一样成为常住的，因为与之无别的缘故。像蕴一样成为多性的过失也难以避免。
因此，只是对诸蕴假立我的名称，对名称是没有争议的。如果主张蕴与我有别，那么由于与乐等无关，就不能成立其为受者等。
论式是：凡是与乐苦等无关者，即非作者或受者，也不应是能解脱或能轮回者，如石女儿。我也与任何作用等无关。这是能遍不可得。
因不成立性也不存在。如此，若与乐等有关，应成为所依所住相，或具有相，或因果相三种情况。首先不是第一种情况，因为什么都不做。如此，对于下行的法如水等，由于阻碍下行而安立为所依，但对于乐等，由于无形体故不可能下行，我能做什么而成为所依？
也不是由于使之安住而成为所依，因为安住与能安住者无别故，即成为彼自身所作，这也将被破斥。若与安住有别，则彼安住者对它也不作利益，因为所作是异于安住的他法。
它也没有产生安住的能力，为了明显说明对一切都无能力。对于自性所成的存在，根本没有任何使之安住者，因为它本来就安住。

 །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེས་དེ་ གཞིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།གནས་པར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དོན་གཞན་དང་དོན་གཞན་དུ་ལྡན་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་ བར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལྡན་པ་དེ་གཅིག་པུ་སྟེ།བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གཅིག་པུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཉིད་དམ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །མི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ངེས་པའི་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེ་ཁོ་ནས་ངེས་པ་ཡིན་ན་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་།དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་འདོགས་པ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་ན། གང་གིས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ ལ་རག་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཐ་དད་པར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲེལ་བ་འདི་ནི་བློ་གྲོས་ངན་པས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ འབྲས་བུ་ནི་རེས་འགའ་འབྱུང་བའམ་མི་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཏེ།བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱར་མི་རུང་བའམ། མཐུ་རག་མ་ལུས་པ་ཅན་གྱི་བདག་ནི་གང་གིས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མེད་དོ། ། དེས་ན་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་བཅིངས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅིངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། ཅི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་གནས་སྐབས སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ནམ་ཡང་བཅིངས་པར་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གཞི་ཅན་གྱི་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྟག་།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པའམ་བསྐྱེད་ནུས་པས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་གྱི་ཟ་བ་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུས་ཟ་བ་པོ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།སེར་སྐྱབས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡང་ཟ་བ་པོར་ རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འགྱུར་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་སོ། །རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་གཞི་ཅན་དུ་མི་རུང་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཐར་པ་དང་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་ཏེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如果不是这样的话，那么它就只会破坏它，而不是使它安住。对于不变的自性又何须使其安住呢？因为它自身已经以坚固的自性而安住。因此，由于什么也不做的缘故，具有关系的联系也是不合理的，因为会导致过度的过失。
如果是这样的话，一切也将成为一切的具有关系的因。与其他事物和其他事物相关联是不合理的，因为如同铁锥一样，一切都以自性而住。
再者，如果由于关系的力量而自我变得快乐或痛苦，那么在那时，那个关系是单一的，由于没有差别，就不会与确定的快乐等的自性相关联。因此，单一的自我也不会因为快乐等而全部成为快乐性或痛苦性。
如果承认是由不可见的力量而确定，那么就仅仅由此确定，又何必思考关系呢？因为它在任何地方都没有力量。
在关系者差别而施设差别时，若究竟而言诸事物的自性没有差别，那么将依靠什么自性差别而有作用的差别？因此，这种关系仅仅是愚者的遍计。
也不是因果关系，因为快乐等显现为次第生起。具足因缘的果不应该有时生起或不生起，因为没有差别。
其他人无法使之差别，或具有完全力量的自我，为何要依赖俱有因而次第生起，它是不依赖俱有因的。
因此，如果说由于是产生痛苦的因而是束缚，那么在那时将永远束缚而不能解脱，因为不舍弃如此的自性。如果舍弃，又怎么会是常住呢？
如果说由于是产生无苦状态的因而是解脱，那么在那时就将成为解脱，永远不会被束缚，那么在那时如何能设立基于某物的束缚和解脱呢？
同样，如果说由于能够产生或具有思等相的作用而是作者，那么在那时将永远是作者，怎么会成为受者呢？或者如果说由于是产生快乐等的因而是受者，那么在那时将成为受者，怎么会成为作者呢？
胜论派所计度的快乐等，无变化如虚空者也不应理地成为受者，因为会导致过度的过失。如果变化，则常住性就失坏了。
仅仅由于是因就不会成为作者和受者，因为会导致过度的过失。同样地，应当配合说明忆念者等也不应成为它的所依。
因此，唯有无我论者的立场，对于解脱和束缚等的安立才是合理的，因为这种安立仅仅是由因果的差别而区分的缘故。

 །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ལ་སྲིད་ཀྱི་རྟག་པ་རྣམས་ལ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་མཐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དང་བྲལ་བར་མི་རིགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་གང་གིས་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ གང་ཇི་སྙེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་པ་དག་སྨྲའོ།།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པར་ ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།ཤུགས་ཀྱིས་ན་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཞེས་མིང་དུ་འདོགས་ན་ནི་མིང་ལ་ནི་བརྩད་པ་མེད་དོ།།འོན་ཀྱང་དོན་མེད་པའི་འདོད་པ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་དངོས་པོར་ཐ་སྙད་ འདོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་མཚན་ཉིད་ གཞན་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་འདྲའོ།།གང་ཟག་དག་ཀྱང་གལ་ཏེ་འཇིག་ན་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་འཇིག་ན་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཆོས་ རྣམས་དང་མི་འདྲ་བས་དེ་ལས་དོན་གཞན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཉེས་པ་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྱུ་མཐའ་ དག་སྐྲག་པར་མཛད་ཅིང་བརྫི་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་མང་དུ་མི་དགོས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་བཏང་བ་དང་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་རང་བཞིན་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་ནི་བྱ་མོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་བསྟན་གྱི་སྦྱིན་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ནོ།།མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

因果事物唯于无常中存在，而于常法则不然。彼等对任何果无有次第生起之力，如前所说。亦非顿时，因为若仍随顺如是果生起力之本性，则不应如前般离开生果，若不随顺，则前本性将坏灭。除次第与顿时外，再无其他能作用之方式，因为此二者是互相排除而住之相。
因此，诸大智者佛教徒说：'凡是非刹那性的虚空等诸法所遍计者，皆因无有作用功能，故是无之施设处。'兔角等无之施设，亦仅因无有作用功能之故。由此反推，有之施设处即是有作用功能之境，因为有与无是互相排除而住之相。
若于如是一切功能皆空、与兔角等无别者亦施设为事物之名，则于名无可争。然而，通达无义之欲者说：'于如是不可得之本性、与石女儿等无别者，施设为事物不应理。'
因此，因不成立非也，对虚空等成为作者之过遍及亦非不定，于同品有故亦非相违。又无其他自相，故如石女儿。
若补特伽罗是无常，则应摄入唯蕴中，因为诸蕴摄一切有为法故。若是常，则与蕴所摄诸法不同，定成异于彼，其过失已说。因此，所谓不可说者毫无实体，故世尊'一切法无我'之狮子吼声，令一切外道象群惊怖而无能胜，不须多言。
依般若波罗蜜多修行之力，又说'复次'等。此应视为总说与别遮二语之本性，意谓'菩萨虽应行布施，然不住于事。'此'布施'说明依三种布施而说六波罗蜜多，非唯布施。其中，财施说明布施波罗蜜多，无畏施说明持戒与忍辱波罗蜜多。

 །ཆོས་སྦྱིན་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་ཆོས་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་སྟེ་ཆོས་ མི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།བསམ་གཏན་མེད་ན་དད་པ་ལས་ལྷག་པར་བྱ་བ་འདོད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་མེད་ན་དེ་ནི་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གསུམ་ཆར་མེད་ན་ཆོས་སྦྱིན་པ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་འཆད་དོ།།སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་ལ་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྙོམས་པར་འཇུག་ པས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་བཅད་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་མི་གནས་པས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཡོད་པ་བསྟན་ཏོ།།སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་ན་ལོག་པར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པར་ན་ གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པ་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་པ་དོན་དམ་ པར་འདོད་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ།དོན་གཞན་ལ་ཤེས་པས་འཛིན་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་ཤེས་པས་འཛིན་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའམ། རྣམ་པ་མེད་པའམ། གཞན་གྱི་རྣམ་པའམ་ཕྱོགས་གསུམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།རི་མོའི་གདེང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དང་ཐ་མི་དད་པས་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ། ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་རྣམས་དང་ཐ་མི་དད་པས་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དུ་མ་ཉིད་ དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཙམ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་མི་འགྲུབ་པོ་།།དེ་མ་གྲུབ་ན་དུ་མ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །དུ་མ་ནི་གཅིག་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ གིས་རི་མོའི་རྣམ་པ་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་རྟོག་པ་ལེགས་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཁེབས་པར་གནས་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དམ་ཕྱོགས་གཅིག་འདྲ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བེམས་པོའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་ཤས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པུ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཆ་ཤས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་འཇོག་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དོན་མཐུན་པ་ཡང་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

布施法则包含精进、禅定和智慧波罗蜜。若无精进，则无法受持和教授佛法，对佛法教导会感到厌倦而不愿宣说。若无禅定，则因贪求信仰之上的利益而成为烦恼的说法者。若无智慧，则会颠倒错误地宣说佛法。因此，若三者皆无，则无法成就法布施。其他人则解释说精进遍及一切。
'应当布施'这句话说明应当如何以意乐和愿望安住于六波罗蜜。'不住于事物'等说明如何以瑜伽等持来修行。'菩萨应当如是布施'等说明如何断除散乱而摄持其心。其中'不住于事物'说明如实修习波罗蜜。
若菩萨执著于布施物、施者、受者等事物的真实性而修习波罗蜜，则成为错误的修行。因为从胜义谛而言，一切事物皆无可执著，而颠倒执著则是错误的。
这是因为无有能成立之量，且有能破之量。比如，其他人认为对境的事物与识在胜义中是各别存在的，这首先不能被现量所成立，因为识不应能缘取外境。识缘取对境时，要么有相、要么无相、要么是他相，只能是这三种情况之一。首先不能是有相，因为当见到壁画等时，若识是一体，则诸相也应成为一体性；或者识与诸相无别，则识也应如相般成为多体性。
也不应是多体，因为从未经验过只缘取一极微的识，故一识不成立。若一识不成立，则多识也不成立，因为多是由一和合而成。诸识无形体，故不可能如画相般排列而生多识的想法是合理的，识遍覆境处而生起的执取也是不可能的。
再者，是完全相似还是部分相似呢？首先不能完全相似，因为识将如对境般成为无情性。也不能部分相似，因为一体无有部分。若观察反体差别的部分，则一切法上都有事物等相似性，则一切应能了知一切。若说是由生起和相似二者而安立了知，则应成能取同类等无间缘。

 །འདྲ་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མངོན་གསུམ་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ།ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བདག་ལ་ཡོད་པ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དོན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཉིས་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ དོན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེ་ན། བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་དེ་རིག་པ་ནི་མེད་དེ། བདག་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ག་ལ་ཡོད། རྒྱུ་ནི་ངེས་པར་བདག་གི་ ངོ་བོ་བསྐྲུན་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ་འཁྲུལ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་འདུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུས་པའི་དོན་གཞན་ན་ནི་ཕྱོགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུར་མི་རིགས་སོ། །འདུས་པ་དུ་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ པར་འགྱུར་གྱི།དེ་དོན་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རིག་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ནི་སྔོན་པོ་རིག་པ་ཡིན་གྱི་སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་གཅིག་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པར་ཐ་དད་པ་གཞན་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྟག་པར བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་མངོན་སུམ་དུ་འགྲུབ་པོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་གང་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་འབྲས་བུ་དང་ཐ་དད་པ་ཞིག་སྤྱིར་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ནི་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།རྒྱུ་གཞན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གཞན་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་མི་འགྲུབ་པོ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་རྟགས་གང་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་ ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་དང་དེ་གང་ཡང་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་དངོས་པོ་དང་གང་དུ་གང་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然有相似之处，但实际上外境不能被直接感知，因为意识了知蓝色等显现是存在于自身的缘故。并没有第二个能直接感知外境的蓝色等显现的认知。
如果说'凡是有其显现的意识，即是能取境'，从分析角度而言是如此，但实际上并不能了知彼境，因为只能了知存在于自身的显现故。由于对境极其隐蔽，怎么能说'那只是彼识的显现'呢？
因为有错乱显现，所以不能成立因一定是通过产生自体而生起。极微不是粗显识的对境，因为它们极其微细的缘故。它们的聚合体也不是，因为它们不异于彼等极微的缘故。也不是分别念的对境，因为无实体的缘故。
若是聚合体异于极微，则因为显现为不同部分，以及具有被遮蔽与未被遮蔽等相违法，故不应理为一体。若聚合体是多体，则应成就是那些极微本身，而非异于彼等的他法。
无相分的主张也不对，因为它对蓝色等根本无所作为。若仅以存在性而了知，则一切识都应了知一切，因为一切都无差别故。
因此，不能安立'此识了知蓝色而不了知黄色'，因为没有任何安立的差别因故。若承认有一个差别，则等同于承认有相分，因为除了相分外，在仅仅是认知本性而无差别的识体上没有其他差异。
他相说也不对，因为会有太过遍的过失。如此则应当认为相分的识也是以色为对境。因此，不能成立直接感知外境。
推理也不能成立，因为未被直接感知的对境与识等任何能立因都未成立关联。若推知识是果而异于因，仅仅推知为一般的因，也不能成立所欲，因为还有等无间缘等其他因存在故。也没有其他量。因此，首先外境是不能成立的。
识的真实本性也不能被直接感知，因为无二的本性无法被各别自证。若非如此，则一切都应能见到真实。推理也不能成立，因为如此本性与任何能立因都未成立关联。
若问染净如何成立？不然，因为按你的观点，彼二者与任何法都未成立关联。彼二者与胜义谛的事物在任何情况下都未成立关联。以产生的特征也未成立关联，因为它在一切处都是隐蔽的。

།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་གང་གིས་ཀྱང་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བར་འགལ་བ་མེད་ལ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ན་དགའ་ བ་ལོག་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་ཡང་འཐད་པ་དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཐལ་བར་འགྱུར།གང་ཞིག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རྒྱུ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ དེ་ལ་ཐལ་བ་འདི་འབྱུང་གི་།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་མེད་པའི་ཆད་མ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གནོད་པ་ཅན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་གང་གཅིག་དང་དུ མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ། གཞན་དག་གིས་འདོད་པས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་ན་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ནི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཆོས་འགལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་འགལ་བ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དུ་མར་བཤིག་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ཐ་ དད་པར་འགྱུར་ལ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་དང་ཚུལ་རོལ་ན་གནས་པ་ནི་མེད་དེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པར་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པར་ཁས་བླང་བར་ བྱའོ།།དེ་ཁས་ལེན་ན་ནི་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་རི་མོའི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་བཞིན་ནོ།།དུ་མ་རྣམ་གྲངས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་ལུས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི། ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ན་གནས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་མེད་ན་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བར་ མི་འགྱུར་རོ།

隐秘相关之事，凡夫见者皆不能取。当不观察无明等时，贪欲作为烦恼根源亦无相违，当观察无明等时，贪欲若灭则清净，与此不相顺之处所生相，未观察唯一时贪欲亦应理，此时胜义中无实法故，彼二者亦无，如何成过失。
若有人执著彼二者决定为一无因，于彼则有此过，然于世俗中说缘起者则无此过。是故胜义实法无自性之断见丝毫亦无。
有能破者即是有，如是，凡离一多自性者，胜义中无自性，如虚空莲花。其他诸人所许之能知所知自性一切诸法相，亦离一多自性，此义即是能遍不可得，以一多遍及自性故。
彼二者于此亦无，如是，且色等处外境之法非是一，以见有障无障等相违法故。具相违法而为一者，一切皆成一体，是故当同时生灭。
亦非多，如是分析为多时成为极微差别，诸极微亦因无分故，无此方彼方住处，如心心所。是故虽显现遍于方位亦不应理，然实如是，故当许有方分差别。若许此者，如何成一？
是故如是且成立外境离一多自性。显现为青等之识，因显现如绘画相故非一性，如不同相续中多刹那识。
亦不应说多种差别识同时生，以无分无形者，于此方彼方安住不应理故。若无如是安住，则不应如是显现。

།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་བརྫུན་པ་རྣམས་དེ་ལ་སྣང་བས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གོ་བརྫུན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་བརྫུན་བ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཤིན་དུ་མེད་ན་གོ་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བདེན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གཞན་ཅི་ཞིག་ལུས་ཏེ། རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཡང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་སྤྱིར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་རྣམས་བརྫུན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྫུན་པར་ཤིན་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པའི་ངོ་བོའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་གང་གིས་ན་དེ་ལ་ངེས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ།དེ་ལས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་དོ། །འབྲེལ་པ་མེད་ན་ནི་སྣང་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་བརྟགས་ན། །བདེན་པར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་མེད། །འདི་ལྟར་དེ་དག་གཅིག་པུ་དང་། །དུ་མའི་ངོ་བོར་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་གཟུགས་རྣམས་མེ་ལོང ལ།།གཅིག་དང་གཞན་ཡང་རྣམ་སྤངས་པར། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་མེད་ཅིང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །སྙིང་པོ་འདོད་མིས་རིམ་པར་བཤིག་བྱས་ཀྱང་། །ཕྱི་དང་ནང་ན་སྙིང་པོ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དངོས་པོ་ལ་གནས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་འདིར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡོངས་ སུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པས་དངོས་པོ་ལ་གནས་པས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལྟ་ཞིག་སྙམ་པ་ལས། ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མི་རིགས་པར་དགོངས་པའོ།

然而，如果说识只是一个，而虚妄的相显现于识中就不会成为种种过失的话。如果是这样的话，那些虚妄的相如何能显现于识中呢？所谓显现是指明了的本性，这是属于识的本性的法，如果是虚妄的，就如同兔角等一样完全不存在，那么怎么能显现呢？
因此，如果承认明了本性的诸相是虚妄的，那么你所说的真实的识的本性还剩下什么呢？识也没有所谓明了的本性，因为是依靠遮遣他法而对诸别相安立共相的名言。如果别相是虚妄的，那么一切也都非常明显地成为虚妄，因为不存在的诸法对于真实本性的识，既没有其本性的相，也没有从其产生的相的关系。
若无关系则不应显现，因为会有太过之过。因此，因不是不成立的。由于没有其他事物的相，也不是不定的。由于在同品中存在，也不是相违的。因此，诸事物如何如何观察，就如何如何关联。
正因为如此，经中说道：'诸事物如何观察时，真实中无其本性，如是彼等一与多，本性皆不存在。'世尊在《楞伽经》中也说：'如诸色于镜中，离一异而显现，彼中实无所有，如是诸法本性。以慧观察了知，本性不可执取，是故彼等无言，亦说无有本性。'
同样在《圣三摩地王经》中也说：'譬如湿润的芭蕉树，欲求其心而层层剥开，内外都无有心要，如是了知一切法。'因此，一切事物如幻，不加观察则令人欢喜，所以应当无执著地行布施，而不应住于事物。这个道理在这里是合理的。
如是已经如实显示了精进于布施等，而不是其他。如果胜义中一切事物都不存在，则不应住于事物而行布施，那么是否应该执著无事物而行布施呢？针对这种想法，经中说'不住于任何'。
菩萨也应断除无事物的分别，因为若无执著事物则彼亦不存在。世俗中有施物、施者等，因此执著无事物也是不合理的。

 ། གཟུགས་ལ་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ལ་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །སྐྱེ་མཆེད་འདིས་ནི་སྤྲོས་ཏེ་མཚོན་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་མིག་ལ་སོགས པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མ་སྨོས་སོ།།མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚོན་པ་སྟེ་རྟགས་སོ། །དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་འདུ་ ཤེས་སོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལ་མི་གནས་པའོ། །དེས་ནི་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་འདིས་ཟབ་པ་ཡང་བསྟན་ལ། སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དགག་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ ལྟ་བ་འདི་ལ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་རུང་བ་བཀག་སྟེ།འདི་ལྟར་མཆོད་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པས་གང་བྱིན་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་ཀྱི། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་སམ་འོན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་སུས་ཅི་ཡང་བྱིན་པ་མེད་པས་བསོད་ནམས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།སེམས་ཅན་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་ བྱས་པ་དེ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཟིགས་པས་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་ འགྱུར་ཞེས་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་མཐའ་དག་སེམས་ལ་བཞག་ནས།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་ལན་དུ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་འབྱུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་། །སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་གང་ཡང་མེད་པས་དེར་དམིགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ན་སྟེ།སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་ པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བས་སྟོབས་ཆུང་བའོ།།སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱིས་ཡུལ་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།ས་བོན་གྲུང་པོ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་དུ་དང་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

关于'不住于色'等所说，详细显示菩萨应当以何种不住而行布施。'法'这个词是完全包含法处。由于此处是广泛表示的缘故，因此没有提及眼等内处。
为了显示'也不应当分别无生等'的道理，因此说'须菩提，如何'等。相是事物自身的标志即征相，也就是无生等。对此的了知是想。对此不分别即是不住于此。由此显示'不住于任何'的道理。或者这一切也显示甚深，也显示遮止增益和损减二边。
对于有所缘者来说，在此见解中不应圆满福德智慧二资粮，因为以欲供养和利益之心所布施的，能生起极大信心，而住于布施物、施者、受者无所得者则不能。如是，是因为无所有故而不得布施等，还是因为无境故？第一种情况，由于谁也未曾布施任何，将导致无福德的过失。
由于无有众生，菩萨们为利益众生所作的精进也将成为无义。因此，并非仅是无所有。世尊见到布施等事物，故非无境。若非如此，对于诸欲，世尊如何能舍弃太子等？将这所有质疑置于心中后，以'何故如此'而问，作为回答，说'须菩提，若菩萨'等。
此中密意是：从正见所生的布施等，由于是清净的缘故，能成就殊胜悦意果报，而非从颠倒而生。如同从邪见所生的戒支等。布施等事物，如前所说的方式，皆无所有，故于彼起执是颠倒，如同执著阳焰为水。
因此，从彼所生的一切波罗蜜行，如同从我执和我所执颠倒所生的布施等，由于从不清净因所生，故力量微弱。不得布施等所缘境，是以真实义为境故非颠倒，如同不执阳焰为水。
因此，从清净因所生故，由此所生的布施等果报广大，如同从良种所生的苗芽等。因此，住于无所得的布施等，是从正见所生，故能于智者生起极大信心，其他则不能。

།གང་གིས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ན་ཡང་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མི་དམིགས་པར་ནི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་ པར་ཁས་མི་ལེན་གྱི།དང་པོ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སམ། །ལངས་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བས་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་། །འདིས་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་པར་ ཡང་གྱུར་ཏོ།།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན་བསོད་ནམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མི་ཟད་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསོད་ནམས་ ནི་མཉམ་པར་མ་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སོ་། །ཁྱད་ཞུགས་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་བས་མི་ཟད་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་མི་གནས་པ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་ན་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་བརྒལ་དུ་དོགས་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པའི་གནས་སྟོན་ཏེ།འདིར་དོན་གྱིས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེལ་ཏོ། །མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་ དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་མཚན་རྣམས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ལ་འཁོར་ལོ་མངའ་བ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་མངས་ཀྱིས་དོགས་པས་མ་བྲིས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ན་ གནས་པ་དང་།གསལ་བ་དང་། རྫོགས་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དག་ནི་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།མཚན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་མཚན་དེ་དག་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། དེས་བརྩམས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་ དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སྔར་བཤིག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་། །རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་དེས་ན་བརྩམས་པ་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བའི་ཆོས་སྔར་བཤད་པ་དག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于不入于布施等，而成为无福德，也不是认为布施等一向不存在，因为承许世俗谛中存在。
在未入定的状态时，因为如幻缘取，也不是一切处都无所缘。那时也是依信解而安立无所缘。在入定状态时则完全无所缘，因为那时不承许入于布施等。
对于最初加行的状态或出定者的所作，不应诽谤。此说明由于果大故修习波罗蜜多的广大。在世俗谛中显示因果事相，也遮止了诽谤边。
由三种相，福德等同虚空：遍一切处、广大、无尽。由生起世间和出世间福德故遍一切处，世间福德在未入定状态生起，出世间福德在入定状态生起。由渐次增胜故广大。由尽未来际而不穷尽故无尽。
若由无彼故，不住色而行布施，则菩萨欲得如来色身时，如何趣入布施等，为遮此疑，说'须菩提，于意云何'等，显示欲得色身之所依。此中以义理遮除色身上如来增上慢相的违品。
说'具足妙相'仅是说相，全面显示如来色身庄严具足相好。其中相有三十二种，如手足轮相等，恐文繁不写，当如经中所说了知。彼等由处所、明显、圆满而成就。
八十种好如指甲如铜色等，当如经中所说了知。彼等相好如幻化佛相，因为虚妄。
因此显示应以欲乐和愿望住于如是色身。如是彼等相是微尘积聚体性，或由彼所成的有支分色，且先说第一种不应理，因为已破微尘。第二种也不应理，因为无能成就故所成就的有支分也无，及如前所说障碍等相违法可得故。

 །དེའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ་ལས་དགོངས་པ་གསུངས་ཏེ་།དེ་ལ་བརྟགས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱིས། དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསལ་ཏོ་། །གལ་ཏེ་མཚན་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་མཚན་རྣམས་གསུངས་སྙམ་དུ་བསམས་ཤིང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ ཞེས་དྲིས་པ་དང་།དེ་ཉིད་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་དེས་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཕགས་ པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཇི་ཙམ་དུ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཙམ་དུ་ལོག་པར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།།སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ཙམ་དུ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་སྟེ་བཤད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ ཏོ།།འདི་ལ་ཇི་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་མཚན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སེལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མཚན་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་མཐའ་བསལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ པས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་དོ།།དེ་མི་དམིགས་པས་ནི་ཟབ་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པའི་གནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ ཅན་དང་།བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་སྙིགས་མ་ལྔ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་འདི་འདྲ་བ་ཡང་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་སུ་དོགས་ནས་མཆིས་ལགས་སམ་ཞེས་ཞུས་ཏེ། མཆིས་ལགས་ སམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཅི་སེམས་ཅན་གང་ལ་ལ་དག་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེའི་ཆོས་བཤད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དང་སྦྱར་རོ།།ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔའི་ཚོགས་ནི་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་ པ་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔའི་བར་དུ་གནས་ཞེས་གྲགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐམ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཛད་དེ།དེའི་ཚེ་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་མོས་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ལུང་ནོད་པ་དང་། འཆད་པ་དང་། ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །མདོ་སྡེའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པའི་ངག་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་གིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་ཙམ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་འདི བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།ཡང་ན་མདོ་སྡེའི་ཚིག་དག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

因此从所说而宣说密意。对此观察后，须菩提说：'这不是'而明确。如果相好是虚妄的，那么世尊在诸经中宣说相好，这样思维后问道：'为什么'，
回答说这是因为没有圆满相好。圆满相好在胜义中并非所说，如同幻化所现的佛陀一样，说它唯是虚妄的本性，这是其含义。
为了圆满圣者须菩提所说的意义，世尊说'乃至'等。'乃至圆满相好'是指在胜义中，凡是执著圆满相好，即是颠倒执著，这是其含义。
如前所说。'乃至无圆满相好'应反过来理解。这是说明在此如何通过入定修习瑜伽。
这是说明在此如何远离二边而摄持心，'如是'是指应如幻化所现佛陀般以相好观如来。这是遣除诽谤边，因为在世俗中不诽谤世尊色身。
应以无相观察胜义，因为任何相好都无成立。这是遣除增益边。为获得如来色身而发愿说明广大。由不缘执则为甚深。
获得色身的意乐处已说完毕。法身有二种：所说法身与证悟法身。证悟法身也有二种：以智慧为因和以福德为因。
对此，因未来众生五浊炽盛，以及此正法宝果极甚深广大，恐对所说法身不生信心而问'有吗'。'有吗'这一词与'是否有某些众生对如是经法所说生起真实想'这一词义相连。
'最后五百'中，五个百的集合为五百，因传说世尊教法住世五个五百，故特别说'最后'，因那时五浊极为炽盛。
正法极为毁坏是指信解、读诵、受持、传授、讲说、听闻、思维等衰退。'如是'是指义理甚深广大。'经典语句'是指经典教言，因为由此理解、了知义理。
仅说此名相是完全显示所说法身。或者说经典语句是所说的含义。

 །བཤད་པ་འདིར་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བཤད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ལྟར་ནི་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ ནི་དོན་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་འདིར་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འདི་ཡང་དག་པའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་མི་བྱའོ། །འདིས་ནི་དོན་གྲུབ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་སེལ་ བར་བྱེད་དོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱི་དོགས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བུས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ བ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། བསླབ་པ་གསུམ་བསྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ཤེས་རབ་ལོགས་ཤིག་དུ་སྨོས་པ་ཡོན་ཏན་ནི་འདིར་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བ་བཟུང་སྟེ།བ་ལང་དང་གླང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དུའོ། །ཕྱི་མའི་དུས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ། རབ་འབྱོར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ནི་ན་བཟའ་དང་ཞལ་ཟས་ལ་སོགས་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྤྱི་བོས་བླངས་ནས་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ཀྱང་དེ་དག་ཆེས་དགེ་བ་མང་དུ་སྩོགས་པས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་འབུམ་ཕྲག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དང་མིང་ངོ་།།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་སོ། །འདིས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་ པ་རྣམས་ངོ་ཚ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར། ཡང་ན་དེ་ནི་དེ་དག་སྐལ་བ་ཡོད་པར་དེ་བསྟན་པ་གཙོ་བོར་མཛད་པར་བལྟ་སྟེ། སྐལ་བ་ ཡོད་པར་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་དུས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པའི་དུས་ན་དེའི་བག་ ཆགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།

所说的'如是'，是指深广之义。'于说'，第一种解释是指'于诸言说'，第二种解释是指'于诸显义'之意。
于义理无颠倒的认知才是此处所说的正确认知，而非执著于文字表面而认为'这是正确的'的认知。由此遣除虽已成就义理却非正确的认知。
由于世尊于一切处无碍了知，如同现前般观见彼等将生起，为断除须菩提的疑惑而说'将生起'。说'大菩萨'是为了正确显示彼等菩萨的功德。
世尊完全开示彼等以何等修行、以何等因缘正确修行、与何等善知识摄受相应、以何等正确认知而成为认知：
所说'具戒律、具功德、具智慧'，是依次表示具增上戒、增上心、增上慧三学。别说戒律与智慧，此处功德是指由禅定所生，如'牛与公牛'的说法。
对于后时如是烦恼者，怎能具足戒律等功德的疑问，说'须菩提'等。
承事供养是指以衣食等承事供养，以及以伞盖、胜幢、幡幛等供养。
生起善根是指恭敬领受教诫与教导，应从精进修习具足戒律等功德的方面来理解。
为说明彼等积集更多善业，故说'百千佛'等，此显示彼等因圆满成就。
'彼等为如来所知'是指知其意乐与名字。'彼等为如来所见'是指身相。此显示善知识摄受。
说此是为了令正行者生起欢喜，令邪行者生起惭愧。
若非如此，由于世尊是一切智者，说'知一切'有何差别可说？
或者应视为主要显示彼等有缘分，即是说'知其有缘分'之意。
因此，为显示摄集彼等福德蕴故，说'彼等一切众生'。
'生起'是指生起福德之时。'摄集'是指在遮止时摄持其习气。

།འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བསལ་ནས་ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་བར་བསྟན་ལ། གནས་འདིའི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ དག་སངས་རྒྱས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་།འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །ངའོ་སྙམ་དུ་བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །བདག་གི་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །བདག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སྲོག་ཏུ་འདུ་ ཤེས་པའོ།།ཡང་དང་ཡང་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་འདུ་ཤེས་མེད་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ཏེ་ཅི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་ཆོས་མེད་པར་ཡང་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བར་ ཆོས་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་གང་ཞིག་བཀག་པས་ཆོས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་འཇུག་པར་འགྱུར་ བ་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མེད་པར་དགག་པར་ནི་གང་ན་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལ་དཔེར་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་བདེན་ཀྱང་འདི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཙམ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོགས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མེད་པ་བདེན་ཡང་ཆོས་མེད་པར་རྟོགས་ན་དེ་ལ་གནས་མི་སྲིད་པས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ།།གལ་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་དེ་དག་དེར་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་ཀྱང་འདི་ནི་བདག་ཀྱང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ སྙམ་དུ་དེ་དག་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།མིང་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བཏགས་པར་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་གནས་སྐབས་ན་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤི་བ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མི་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ པ་ལ།འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་གང་གིས་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་པར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་ལངས་པ་ན་དེ་ལས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

这一切都是为了遣除不正确的想法而生起正确的认知，应当以意乐和发愿二者而安住，这里已经广泛地宣说了这个道理。
对于'为什么'这个问题，是询问如何知道他们将供养数十万佛陀的理由，在此说到'那些菩萨摩诃萨'等等。这里完整地阐述了如何修习瑜伽等持。也说到了甚深之义。
认为有'我'的执著，就是我想；执著有'我所'，就是众生想；执著我的寿命长久，就是寿者想；认为不断地往来于轮回中，就是补特伽罗想。
如果想：假使没有我等之想，是否如声闻等那样有色等法想？对此说'非法想'，意思是因为胜义中任何法都不存在。
如果想：那么是否有如同断见论者那样的无法之想？对此说'也不起无法想'。
世俗谛中若不观察则诸法愉悦地存在，因此暂时住于世俗道者不应该起无法之想。对于安住胜义智者来说也不应该，因为在那时候不见有任何法可以遮遣而起无法之想。这是因为没有法执，所以也没有无法执。任何地方都不可能有无对境的遮遣。
譬如，虽然唯识是真实的，但如果认为'这就是唯识'而起分别，就是住于唯识性；同样地，虽然无法是真实的，但如果了知无法而住于此，是不可能的，所以一切都是相同的。
如果想：假使无我等，虽然不起彼等之想，但会执著'我'以及'色'等仅仅是名称而已，而起执著名称的想法。对此说'想'等，因为名称属于色蕴，如同色等唯是虚妄，不相应法也是假立的缘故。因此，起想也是颠倒执著。
如果想：若是如此，在那个阶段离一切想，就会像死亡和灭尽定一样成为无有瑜伽士。对此说'也不起无想'。那时有能成为瑜伽士的瑜伽智慧，具有真实世俗的本性。从彼定起时，会生起清净的世间智慧。若不如此，则会成为无因。

 །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སུས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཅི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་རང་རིག་པས་རང་ལ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་མཚུངས་སོ།།ཡེ་ཤེས་དང་རིག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མི་བླང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་མངོན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཡོད་པའི་བདག་མེད་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ཉེ་བ་དང་ མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་བདག་མེད་པར་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཅིག་ཅར་དམིགས་སོ། །དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ བདེན་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མི་སླུ་བས་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།སྤྱི་དེར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་འདུས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་དེའི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གུད་ན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་གཉི་ག་རྟོགས་པ་ལས་ན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ པར་མངོན་ནོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བཞིན་དུ་དེ་རྟོགས་མི་སྲིད་དོ་། །དེ་ནི་འཁོར་བ་ན་འདྲིས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་ འདུ་ཤེས་པ་ཅི་འདྲ་བས་དེའི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ལ་ཟབ་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚིག་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། ཉེས་པར་ བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་གོ་དེ་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དེར་འདུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ན་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆུབ་པར་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ལན་དུ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ན་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི།ཆོས་རྣམས་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་ངེས་པར་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྩ་བ་ཆོས་སུ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་སུ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་པུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་མཐོང་བའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་མཐའ་དག་ལ་བརྟགས ནས།དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།

如果有人问瑜伽师的世俗谛本性的智慧是谁所通达，以此道理，就如同通过自证而了知人无我的智慧存在于自身一样，在此处也是相同的。
不能说在世俗谛中也不承认智慧和认知。瑜伽师并非是在现前各自特征之后，缘取其中所存在的无我，因为那时过去等是不近及无边的缘故。
那么是怎样的呢？通过观察非自性而成为所缘的一切法，总的归纳为无我而安立，一时缘取彼等。虽然他们的智慧在胜义中无有对境，但如同真实梦中的认知一样，由于不欺惑而安立为量。
其自性的本质也包含在彼总相中，除此之外别无所缘。因此，由于通达二无我，显然他们曾供养数十万佛陀。
如同外道一样未曾供养诸佛者，不可能通达彼等。这是考虑到'彼非轮回中所熟悉'。
由此已经完整显示了瑜伽等持者应当如何修行，以及通过什么样的正确认知而成为彼等的认知，也完整显示了甚深义。
虽然由于无我等的缘故，他们未曾执著我等想，但对于善说和恶说等文字集的本质，法与非法的认知，难道不是他们的出离吗？
不是这样的。如果菩萨们不生起彼等认知，对于'舍弃由邪见所生的外道法，如何生起希求通达世尊所说诸法'的疑问，
问道'这是什么缘故'时，回答说'须菩提，假如...'。意趣是这样的：如同别别观察一与多的自性时，色等相的诸法不存在一样，所说的法也是如此。
若有法想者必定未断除我等想，因为其根本是执著法相的缘故。
具有执著法相的作意并非真实作意，因此以慈等非真实作意者不能断除我见。正因为如此，所以说'乘唯一，即是大乘'。
再者，具有法想的菩萨必定未生起见道，如此者怎能断除我等想？因为那是见道所断。
因此，观察彼等一切后，说'彼即成为他们的我执'。意趣是考虑到：因为彼是其因，且未断除其习气。

 །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཉིད་ བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར།ཆོས་རྣམས་ནི་འདིར་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མདོ་དེ་དང་དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བར་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་ལན་དུ།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལོག་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལོག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་། །དགོངས་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཟིངས་ལྟ་བུར་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བ་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གཞན་དང་སྦྱར་རོ་། །གང གི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལུང་གི་ཚོགས་གང་དག་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་གཟིངས་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར སྤང་བར་བྱ་ན།མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟ་བུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ། དེ་དག་ལ་ནི་དགོས་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་ཡང་ངས་མ་གནང་ངོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྐད་གསུངས་སོ་། །དེ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ པ་བདེན་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དམ་པར་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་དེ་འགོག་པར་མཛད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཟ་མ་ཏོག་གི་མདོ་ལས་ཀྱང་།བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ཆོས་གང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ལ་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཟུང་ངོ་། ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཚོན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ནི་གང་དག་གྲགས་པ་དང་འགལ་བར་སྟོན་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །ཡང་ན་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་སྨོས པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།འདིས་ནི་གཡེང་བ་ཚར་བཅད་ནས་འདིར་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།

如果不是这样的话，由于其本身相貌各异，怎么会将法的认知执著为我呢？此处所说的诸法是指由正理所生的经典性质。与此相反的则是非法。
如果这样的话，世尊在诸经中对诸菩萨宣说应当受持正法，这又将如何理解呢？考虑到这一点而问'为什么'，作为回答而说'须菩提'等。
'不应邪执'是说不应以邪道颠倒执著的方式来执取，意思是不应执著为真实。
为了成就密意而说法如筏喻，并非否定以此方式来受持。
因此，以'是故'等词将此义与其他词句相连。
因为对一切法与非法执著为真实是邪执，所以由正理所生的经典，为了度脱轮回大海而宣说的如筏喻法，到达彼岸后也应当舍弃。
更何况如外道般非理所生的非法呢？即便是为了需要而依止它们，我也不允许。如来如是宣说。
此处不然，若法与非法等成为真实的本性，那时对此的执著因为是胜义谛的对境，即使对已到达轮回彼岸者来说也应成为正理的本性。那么为什么如来要遮遣它们呢？这是总义。
如此在《圣宝箧经》中也说：'尊者须菩提，知法如筏者应当舍弃法性，更何况非法？所舍之法非法非非法。'世尊如是宣说。
经等法门中有筏喻者即称为如是。'诸法'是譬喻，由此应知色等和道的性质诸法。'诸非法'也仅是譬喻，由此应知那些与共识相违的非法本性，即他人所计度的我等。
或者，由于说到有所诠的法与非法，故摄一切无过。
此处已遮除散乱，显示应当如何摄心。

 །གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བརྫུན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ལ་བརྟགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ ཐོབ་པར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་དོན་དམ་པར་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འཛིན་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ལ་ཡང་དག་པའི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཐོབ་པར་བྱ་བར་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ།།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་མ་ཙམ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པའི་བྱེ་ བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་རྟོགས་པའི་སྐུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་གང་གིས་དོན་དམ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ན།རྨས་པ་ལས་དགོངས་པ་བཟུང་ནས་གནས་བརྟན་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་མེད་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །གཟུང་དུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་ བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྤྱི་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། སྤྱི་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་ པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཟུང་དུ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ ཏོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལྟ་སྙམ་པ་ལ། ཆོས་མ་མཆིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ།།དེ་ནི་མེད་པ་དགག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། སྐུར་བའི་མཐའ་ཡང་བཀག་གོ།

如果一切法等在胜义中都是虚妄的本性，那么在圆满成佛后，世尊说'宣说一切法'这句话也成为虚妄。因此，菩萨考虑到'不应该为了获得如来智慧为因的证悟法身而生起希求'这一点，为了使其生起获得智慧为因的法身的希求，因此说'须菩提，你怎么认为'这句话。
这里以意义来说，在胜义中执著无上正等正觉的现证菩提也显示为不相顺品，而在世俗谛的本性中则显示应当希求和发愿获得如来智慧的法身、以智慧为因。
仅以'无上正等正觉'这一名相的宣说，也显示以声闻、独觉等证悟差别而有区别的以智慧为因的证悟身，声闻等功德也是菩萨应当证悟的。若不如此，怎么能获得一切智位？在世俗谛的本性中是这样的：圆满菩提、圆满成佛、应当宣说、宣说等一切都是异名。
世尊以何等密意观待胜义而说'一切唯是虚妄'，因此，长老圣者须菩提领会了所密意而说'如我解佛所说义'。'如我所解'是在解释密意。
为什么既无现证圆满成佛，也无法的宣说呢？对此疑问说'何以故'。'不可取'是说在胜义中连无分别智的行境也不是，如前所说。'不可说'是说也非语言的境界，因为一切语言的行境仅是遍计所执的共相，而共相也是无实的。这两者是说明无现证圆满成佛和无法可说的理由，是按次第说的。
即使一切事物都不可取且不可说，然而由于执持自相，认为在胜义中法的体性确实存在，对此说'亦非法'。因为一切事物在胜义中不可能执持本性涅槃的自相。
如果这样，那么世尊是证悟了无性吗？对此疑问说'亦非非法'。这是遮遣无性。这里显示了瑜伽等持，也遮除了增益和损减二边。

 །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་འདིར་འཐད་པ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་། འདིར་ལན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདུས་མ་བྱས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་གནས་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་བཤད་པ། ཀུན་ དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལ་དགོངས་ནས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ བའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་རྟག་པར་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། འཕགས་ པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་དེ་ནི་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འཕགས་པ་དག་གིས་ དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་།དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་གཞན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ནི་ དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཇི་སྐད་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟར་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མེད་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་བཟློག་པ དཀའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་དེ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱང་མ་ལགས་ཆོས་མ་མཆིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འདིས་ནི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་དེ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གནས་པ་འདིའི་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས པའམ།ཆོས་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །རབ་ འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཤེལ་དང་། བཻ་ཌཱུཪྱ་དང་། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང་། སྤུག་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོའོ། །འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ།

这里问为什么这样合理，回答说是为了由无为法而分别。无为法是诸法的胜义自性。如果以正理观察，则唯住于无生相，如前所观察。
世尊在《佛陀正集经》中说道：'阿难，诸法无生、无灭、无住、无异，此即是圣谛。阿难，如来观此而说声闻圣者由无为法而分别。'
此无为法，诸如来出世与否，恒常如是存在，因为无有变异故为无为。为了证悟此法，圣者由此而分别，因为诸圣者由证悟法性而分别。
其他不应为真实体性，因为无为法非是遮遣性的无，因为是事物自性的体性故。若非如此，则圣者将不能证悟事物自性，因为证悟了异于彼的体性。
若无执著事物，则将成为唯执著事物。因此《圣解深密经》等经中说真实性非异于事物，如前所说过失将成。
彼于胜义中非有事物体性，因为任何事物体性皆不成立。若如事物体性，则将成为有为。
因此，彼非从无而于诸法中有，故非真实性体。如事物自性体性般，将成一切皆能证悟。难以遮止成为烦恼因。
正因如此，《圣解深密经》等经中说真实性非异于事物。因此，胜义中非法亦非无法。
此说明了遮遣事物、无事物、有、无等体性。此也说明了断除散乱。此一切也说明了此处的甚深性。
若世尊无有现证正等觉或所说法，则菩萨欲得福德所生法身者，当如何趣入受持正法？为此观察而发起欲得福德所生法身的意乐。
'须菩提，于意云何'而说。
其中七宝是：金、银、水晶、琉璃、玛瑙、珊瑚、赤珠。出自《圣正法白莲经》。

 །གླིང་བཞི་ལ་སོགས་པ་ སྟོང་ལ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ།།དེ་སྟོང་ལ་སྟོང་གཉིས་སོ། །དེ་སྟོང་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །གཞི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པའི་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་འདི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསོད་ནམས་ནི་སེམས་ པ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་།དེས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཏེ། དེའི་ཕུང་པོ་ནི་ཚོགས་སོ། །འབྲས་བུ་མང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མང་ངོ་། །མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །མང་ཞེས་ལན་གཉིས་བརྗོད་པས་ནི་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཞེས་བསྙད་པའོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ན། ཇི་ལྟར་གཞི་དེ་ ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་གསོལ་ནས།བདག་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་རིག་སྟེ། ལན་དུ་ཕུང་པོ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་བརྟགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ ཕུང་པོ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་དོ།།བསོད་ནམས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟགས་པའོ། །སེམས་དཔའ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གཡོ་བ་མེད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོས་སོ་སོར་ བརྟགས་ན་ཡང་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་དོ། །འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་མཐའ་ཡང་བཀག་གོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་ བས་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དོན་དམ་པ་ནི་ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་གསུངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་ པས་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ།།འདིས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་མཐའ་གཉིས་བཀག་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་འཁོར་རྣམས་ཆོས་རྒྱ་ ཆེན་པོ་ཉན་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དང་།དེས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རབ་འབྱོར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ་བཤད་ པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རེ་ཞིག་དེ་ལས།ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་བསྟན་ན་ཡང་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། ། འདི་ནི་ཚིག་གི་དོན་མ་མཆིས་མོད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་དོན་འདི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་ཆོས་བསྟན་པའམ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།བསོད་ནམས་ཁྱད་ཞུགས་པར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་འདིའི་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བསྐྱེད་པར་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ།

四大部洲等千个世界系统。那个千倍就是二千。那个千倍就是三千大千世界系统。'从此基础'是说从布施珍宝的基础上产生此福德，即从其因而生的意思。福德是一切善心以及由此产生的习气，其蕴即积聚。因为果报众多所以也是众多。'众多'是差别。'多'说两遍是表示极其众多的意思。
如果胜义中一切无生，那么如何从此基础生起福德蕴呢？对此思虑而问'为何如此'。了知自己的意趣，回答说'因为无蕴'。'在胜义中'是余下的话。诸蕴是假立存在，所以福德蕴不是实有。福德也是依习气本性的不同情况而假立。菩萨也是因为诸法无动而不以造作相趋入，所以只是假立的存在。
以一多本性各别观察也只是虚妄本性。因此胜义中无福德蕴。这是完全显示入瑜伽等持。也遮止增益边。世俗中福德蕴是存在的，因此如来说'称为福德蕴'。若非如此，如果福德蕴胜义中存在，因为胜义非言语行境，就不应说它。不说也如此了知则说就成无义，既然已说，所以知道只是世俗。这是显示遮止损减边。
如此圣者须菩提遮止二边后，其后众人堪能听闻广大法，也为说明其福德更多，世尊说'须菩提，若人...'等。这是说明诸如来所证法身是福德因，必定从所说法身中出生，暂且仅说四句偈也如此成为福德生处，更何况诸如来所证福德因法身呢？这样显示。
这虽无文字义，但由势力可知，此义无过。因此，虽然胜义中无说法或现前圆满成佛，但世俗中有宣说福德身，所以意趣是菩萨应为获得福德而趋入。此中显示福德殊胜即显示其广大。也显示生起此心及发愿。

 །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་ ཡང་ཡོད་པས་ཚིག་བཞི་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཛད་དོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཚིག་རྐྱང་པ་ལས་རྩ་བ་བཞིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡང་བཟུང་ངོ་། །བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཏོན་ཏུ་བྱས་པའོ། །འཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་ པར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ།།གྲངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་བསོད་ནམས་མི་སྐྱེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་སེལ་ཏོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་མཚན་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་ ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་སྟོན་ཏོ།།འདི་ཅི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བར་ཟད་དམ། འོན་ཏེ་རིགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། འདིར་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་ལས་བྱུང་སྟེ་ཞེས་རིགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།འདི་སྙམ་དུ་བསོད་ནམས་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ མ་ཡིན་གྱི་།རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་ཕལ་པ་འཐོབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཀྱི་དེ་དག་ཉི་ཚེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་གོ་འཕང་དཔེ་མེད་ཅིང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་མངོན།ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་རིམ་གྱིས་ཆོས་འདི་ལས་ མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་སྟེ།སྤྱད་པ་བཅུ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། བཀླག་པ་དང་། མཉན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། ལུང་ཕོག་ པ་དང་།ཁ་ཏོན་དུ་བྱ་བ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དམ་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐ་དད་པ་ མེད་དོ།།བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་དེ་བསྐྱེད་པར་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་ཇི་ལྟར་བླ་ ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ལས་འབྱུང་།སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། འདིར་ལན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

由于还有六句偈颂的根本，所以特别说明为四句偈。所谓偈颂，并非指韵文，而是从单句中也要理解四句偈颂的文句。'受持'是指背诵。'说'是指文句。'正示'是指义理。'无数'是因为极其众多。'无量'是因为超出比喻的范畴。这里从意义上消除了不生功德这一相违的方面。仅仅说出'功德'这一名称，就显示了如来一切功德资粮。
这是仅仅要相信的呢？还是也要通过理证来了知呢？心中这样思考，因此请问'为什么'。在此，佛告须菩提：诸如来应供正等正觉的无上正等正觉，是从此而来。
心想：所谓'大功德'，是因为果报巨大而成为大功德，由于它无形体，所以不是以自性而成。从珍宝所生的功德只能获得大受用等轮回中的普通果报；若为智慧所摄持，布施等则能获得大菩提果，而不仅仅局限于此。法布施能获得如来无比且无尽的果位，为何不显现为大呢？
如同法所能利益他人那样，诸珍宝却不能如此极大地利益他人。如是，依次向他人开示，从此法能迅速获得佛果位，而从诸珍宝则不能。因此，由于是利益他人的最胜方式，法布施胜过珍宝布施，这是其密意。
'从此而来'是指真实成就，依靠十种行为，其后次第相续而获得的意思。那十种行为是：书写、供养、布施、读诵、听闻、受持、教授、背诵、思维、修习。
说'诸佛世尊也从此生'，是说在世俗谛中诸佛依此而假立的意思。在胜义谛中，菩提与诸佛无有差别。通过显示殊胜功德，表明应以发愿和誓愿来安住。
如果在胜义谛中一切法确实是无生的话，那时一切佛法也将仅是无生，那么如何从此生起无上正等正觉？诸佛与菩提无有差别。心中这样思考，因此请问'为什么'，在此回答说'诸佛法'。

 །སངས་རྒྱས་སུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་བླ་ན་མེད་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་གདགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འདི་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་ དགོངས་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ གསུངས་ཏེ།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་དེ་དང་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པར་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་བཅད་པ་བསྟན་ཏེ། ཟབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ལ་ལ་དག་ན་རེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ དང་།བཤད་པའི་རང་བཞིན་ནི་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་།དེའི་སྤྱིའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འདི་ནི་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཤད་པ་དང་བསོད་ནམས་དག་ལ་བཏགས་ནས་འདིར་ཆོས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་སྩོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པར་མ་བསྟན་ཏེ།ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏགས་ནས་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། མདོར་ན་རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ ལས་བྱུང་བ་སྟེ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ནི། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོ་ན་སྟེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་ནི་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དེ། དེའི་གདགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་ཞེས་མི་བྱའོ།།བཤད་པའི་སྐུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐུ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བཏགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བསྟན་པར་རིགས་པ་ཉིད་དེ་མང་དུ་ནི་མི་དགོས་སོ། །ཀླན་ཀ་ངན་པ་གཞན་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་རིགས་ སམ་མི་རིགས་འབྱེད་པར་འགྱུར་གྲང་སྙམ་དུ་སྟེ་ཚིག་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པའི་གནས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

具有可安立为佛陀之因的无上正等正觉等相之法，即是佛法。因此，诸佛虽然胜义中与菩提无别，但由于成为安立之因，故说诸佛从此而生，此为密意。由于这些在胜义中也是无生，虽然佛法不存在，但依世俗谛而言如来们的无上正等正觉是从此而生等，如来如是宣说，但胜义中则不然。正因为如此，其他方面说'从彼彼而来的佛法'这样的胜义义理是无法言说的，因为那是自己所证知的，故不可言说，此为密意。
此处显示了瑜伽等持和断除散乱，也显示了甚深义。此处有些人说：'由于法身无有差别，这三种差别身如何成立？若说由于将得法身，以及是法身的同类因，故福德自性和教说自性是假立而称为法身'。若如是，则色身也因为是得彼之同类因及得彼之因，应成法身。
这并非真实，诸佛世尊的法身是以清净智慧的自性及其共同法性而安立。这既非其异熟差别的解说，也非假立于福德而说为此处之法。那么是什么呢？即是事物本身，因为'说法'、'积聚法'等如是广为人知。又说诸法以执持自相和共相而显示，这是与一切事物共同，色身并未显示为如来，因为不是能知。即使是假立而显示，色身也不会成为法身，因为它是福德的同类因。
如是说道：'总之，胜者法身，从智慧资粮而生；诸佛之色身，从福德资粮而生。'因此，唯智慧资粮是获得之因，色身不可能成为获得法身之因，因为无有安立之因，故色身不称为法身。教说身是真实智慧之果，福德身资粮相也是获得彼之因，故假立而显示为法之资粮是合理的，无需多说。
其他恶劣诡辩，想必智者们会辨别其合理与否，因恐文字繁多而未写。获得法身之处已说完毕。

 །[#་འདི་མན་ཆད་གནས་བཅུ་གཉིས་ནི་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མི་མཐུན་ པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་ཀྱང་ཐོས་པ་ཉུང་བ་དང་། ཐོས་པ་མང་བ་ཡང་དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་། དེ་ཡལ་ བར་མི་འདོར་ཡང་ཕྱིའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ཏེ་འཇུག་པ་དང་།དེར་མི་འཇུག་ཀྱང་དངོས་པོའི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལ་ཐབས་མི་མཁས་པ་དང་། དེ་ལ་ཐབས་མཁས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་ལེ་ལོ་དང་ རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་བསོད་སྙོམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་བདག་ཏུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཀྱང་། གང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བརྟན་པོར་བསགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་སུ་སེམས་ཅན ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བྱ་ན།དེ་ལྟ་ན་གོ་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དཔའ་བས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ འགྱུར།སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་སྙམ་དུ་དགོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དེ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གགས་སུ་གྱུར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་ལྔ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཕྱིའི་ དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ངའི་ཉན་ཐོས་ཐ་མ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་མྱང་བ་མ་ཐོབ་པ་གང་དག་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ང་དང་ང་ཡིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ན་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ ཞེས་བྱའོ་།།བདེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་སྟེ། དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་མཚུངས་ཀྱི་གཅིག་པུ་དང་རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ནའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཐ་སྙད་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ། ། དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུན་ཏོ། །ཞུགས་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ སྤངས་པ་འདིས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏོ།།བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།

从此以下的十二住处，应当依次理解为对治十二种违逆。那十二种违逆是：我慢增上以及虽无我慢增上但少闻，虽多闻但修习小所缘作意，虽非修习小所缘作意但舍弃有情，虽不舍弃有情但执著趣入外道论，虽不趣入彼但对降伏事相之方便不善巧，虽于彼方便善巧但未积集福德资粮，虽积集福德资粮但懈怠及贪著利养恭敬而受用，虽不受用彼但不能忍苦，虽于苦无所谓但未积集智慧资粮，虽积集智慧资粮但执著我见，虽无执著我见但不具教授。
关于此，虽然世尊广说诸法及补特伽罗无我，但由于从无始以来坚固执著我见的力量，有此想法：'若说于有情等起想者不名为菩萨，那么为何世尊说：我于尔时为勇施王，我当为汝等说法等语？无有情等想者不应作如是思惟。'为了远离这种增上我慢的执著，以第五住处为主而说：'须菩提，于意云何'等。
此中外在的意义是：我的最下等声闻预流果等，虽未得法无我智慧，但已通达法无我，尚且无我及我所执著，更何况通达二无我、断尽一切障碍者。'尔时'等语，是为了安立世间言说，仅是分别他相续，如军队、森林等言说相同，并非执著为一和常。安住真实智者不能与世间共说言说。因此，为了远离增上我慢住处，你们也不应执著我见，应当如是正确理解。
其中，趣向大涅槃城的未见道相为'预'，获得为'流'，断除一切见所断烦恼者称为'预流果'。此中远离作者、业、作用的执著，由通达唯此缘性而显示通达无我。'我的'是执著作者，'果'是执著业，'得'是执著作用。

 །འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་བདག་ གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་དོར་བར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་སྟོན་ ཏོ།།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པས་དོན་དམ་པར་གཞག་པ་དང་། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། གཟུགས་ལ་ཡང་མ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་། །འདི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་འབྲས་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདུས བྱས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ་མ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ནི་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་སྟེ། གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།རྒྱུད་གང་ལ་བདག་མེད་པའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ་དེས་འབྲས་བུ་འཐོབ་པོ་ཞེས་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དུས་ཐ་དད་པའམ།དུས་མཉམ་པ་ཞིག་ལས་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་གནས་དགོས་པས་དུས་ཐ་དད་པ་ནི་གཅིག་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་པས་དེ་གཉི་ག་གནས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དུས་མཉམ་པ་ལས་ཀྱང་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་གཉི་ག་གྲུབ་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས་པ་མེད་ན་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཀུན་ནས་ལྡན་པ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུས་མཉམ་པར་འབྲེལ་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་གང་དག་ལུས་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ལྡན་པ་མེད་དོ། །དེ་དག་དུས་མཉམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་ བྱ་བ་དང་།ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་ཡིན་པས། འདི་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ལུས་ཡོད་པ་ དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་འབྱར་ན་ནི་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་གཅིག་ན་ནི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བར་མེད་པར་གནས་པ་ལས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་དང་ཐུན་མོང་སྟེ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ ནི་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་དོ།།འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།

这实际上表明不应认为'我已获得'这种与道相违背的想法。预流果者不会认为'我已获得'，仅仅是通过表述这样的标志，显示已完全舍弃一切增上慢。对此也显示发愿和立誓。
尊者须菩提也通过阐述世尊的密意，为了引导安立胜义谛及趣入瑜伽等持，而向世尊禀白说'彼实无所入'。对于为何如此想，则禀白'于色亦不入'等。这表明在胜义谛中两种果都无所得。
如此，若所得之体性成为果，则应是有为法或无为法？其中首先有为法本来未生，因为不存在，如同兔角一样，不应成为所得，因为与未得的状态无有差别。有为法是刹那性的，生即灭，因为无有住相，任何方式都不会成为所得。
对于相续中因无我道之性质的能作因临近而生起，与烦恼生起极不相应的所依之性质果生起时，仅仅是说彼得果而已，并非胜义。如此，所得与能得之事是异时还是同时？首先不是第一种情况，因为二者需要同时存在，异时则一者临近时另一者不存在，如何能二者同时存在？
也不是从同时，因为二者若已成就则互不作用。若无作用，则所得与能得之事确定不合理，因为会有太过遍的过失。以互相具足生起之性质，所得与能得之性质同时关联也不合理，如此首先凡是无形体之事物，因为不住于处所故无具足。
仅仅同时性也不成为所得与能得之事，因为会有太过遍的过失。也不是从一因，因为那是二者共同的，则无法确定此是所得此是能得。凡是有形体者，若以一切自性具足，则成为一性的过失。
若是部分则成为有支分的过失。从无间而住也非所得，因为与二者共同且无差别故无确定。因此，这是分别假立。由此应当明了作者、业等一切言说。'诸法'是指法处。

 །འདིས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྫས་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ལྷག་མ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཟུང་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དོན་དམ་པར་དེ་ཅི་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མེད་ལ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་ དུ་ཡང་མི་སེམས་པ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་གནས་པས་དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྙམ་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ ཏོ།།སུ་ཞིག་བདག་གིས་ཞེས་ངའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ན་དེ་དག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པ་དེ་འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་ པའོ།།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་དེ་བདག་གིས་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །འདིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གནས་འདིའི་ཟབ་པ་བརྗོད་དོ། །དཔེ་སྤྲོས་ཏེ་བསྟན་པས་དོན་འདི་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།འདིར་ཡང་ཚིག་གི་དོན་དང་མཚམས་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ལན་ཅིག་ ཕྱིར་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པར་གྱུར་ པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གིས་མཆོད་པར་འོས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ལ། རྒྱུད་ཀྱང་བཏགས་པར་ཡོད་ པའི་དོན་དམ་པར་དེ་གང་ཡང་མེད་དེ།དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ད་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བདག་ཉིད་དཔང་ཡིན་པས་བདག་གི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་བ་དགྲ་ བཅོམ་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་།སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ཡང་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁོ་ན་བདག་ལ་དམིགས་ནས་ གཞན་དག་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་།དེ་ལས་ལངས་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་གཞན་དག་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དེས་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་འདི་ནི་དགའ་བའོ།

这也包含了无为法，因为法处是七事的自性。其余色等和法处的一部分则显示有为法。这是比喻，因此也应当包括眼等。因为此人从胜义谛而言对任何事物都无执著，也不会认为'我已获得'，所以安住于正道，因此称为预流果。
如果想到'若我执著于我已获得'，那时为何不称为预流果呢？对此世尊说'假如'等。若有人执著于'我'而生起我慢，那么他们就没有断除我见。若未断除我见，则未生起圣道。若未生起圣道，则是凡夫，如何能成为预流果呢？
如是，若有人执著于'我'，则会生起我见。这表明了摄心。这一切都说明了此处的甚深义。为了通过譬喻广说来阐明此义，所以宣说'一来果'等。
此处的词义和关联等一切都应如前配释。断除了欲界修所断的六种烦恼的圣者即是一来果，因为会再一次返回欲界。断除了欲界一切修所断烦恼的圣者即是不还果，因为不再返回欲界。
当断除了三界一切烦恼垢染时，此人堪为一切世间供养，故称为阿罗汉。'无有阿罗汉之法'是说，因为这是对断除如是烦恼障的智慧相续的假立，而相续也是假立，从胜义谛来说这一切都不存在，因为这是增益的缘故。
现在尊者须菩提以自身为证，为了使自己的话值得采信，通过特殊功德无烦恼住和共同功德阿罗汉的方式来表述自己，为了显示摄心而说'我'等。'无烦恼'是三昧的差别。
这唯有俱分解脱的阿罗汉才能缘于自身而入定，认为'他人不应对我生起烦恼'，从定中出定后，他人缘于他们也不会生起烦恼，具有无烦恼安住性的那些人称为无烦恼。这是其差别的解释。

།བདག་ལ་ལུང་མི་བསྟན་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། གང་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་ པ་ཉིད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །བདག་གིས་འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་འགའ་ཞིག་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པས་སུ་ཞིག་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་ པ་མེད་པར་གནས་པ་ཞེས་ཕྱོགས་དག་ཏུ་གསུངས་ཏེ།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ད་ནི་བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡིན་གྱི་། དེ་ནི་བདག་གིས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ན་བཅོམ་ ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ལས་ཆོས་ཇི་ལྟར་བླངས།འོན་ཏེ་མ་བླངས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ཅག་ཆོས་ལེན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མཉེས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་གང་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཐོས་ པ་ཉུང་བ་གགས་སུ་གྱུར་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་དྲུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ལས་གང་བླངས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་སྙམ་མམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་ དགོངས་པ་སྔ་མ་ཉིད་བཟུང་ནས།དེ་ནི་མ་མཆིས་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དོན་དམ་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོས་ཆོས་གང་ཡང་བླངས་པ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་ གིས་ཚིག་གི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བྱུང་བ་ཙམ་ལ་བླངས་པ་ཞེས་གདགས་ཏེ།དེས་ན་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་བ་མཉེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བླང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ།དེ་སྤང་བ་ལ་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །མར་མེ་མཛད་ལས་ཆོས་གང་ཡང་བླངས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་ཆོས་བླང་བའི་ མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ།།བླངས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གཟུང་དུ་མེད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །གནས་འདིའི་ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ།

'对我不予授记'这句话是说，由于当时未断除我执见，即使证得预流果也很难，更何况说是从两方面都解脱的阿罗汉所证得的无烦恼住境界。
对于'如何安住于无烦恼'的疑问，回答说'于一切不住'。任何人若执著于'我已证得有为或无为的某种果位'，这种执著即非无烦恼住，在诸方面都说唯有不住才是无烦恼住，其他都不是。
现在我被如来、阿罗汉、正等正觉佛授记为无烦恼住者中的最胜者。'世尊，我虽是离贪阿罗汉'这句话不是由我执而说，那是什么呢？是由世俗名言的执著而说，这我已经前面解释过了。
如果胜义中确实没有所得和能得，那么世尊作为菩萨时是如何从燃灯佛处得法的呢？如果没有得法，那么我们这些想求法的人为什么要去亲近如来呢？对于这样思惟的人，由于他们少闻，远离了名声，针对第六处，如来说：'你认为如来、阿罗汉、正等正觉从燃灯佛那里得到了什么法吗？'
须菩提仍持前述意趣回答说：'没有。'胜义中确实没有任何所得能得之法，如前所说。因为一切法本性寂静的缘故。
虽然如此，但依如来的力用，仅仅在种种言语等显现的认知生起时，假立为'得'。因此，求闻是有果报的。这也暗示菩萨求闻时应亲近诸佛。
接着显示执著'我应亲近诸佛，然后获得佛法'是违品，也显示应以欲乐和发愿来安住于断除这种执著。
通过'从燃灯佛处得到什么法吗'这样简略的问题，遮遣一切取法之相。'所得之法都不存在'这句话建立诸法胜义不可得，并显示应当于此等持瑜伽，断除散乱。也说明了这个道理的甚深。

 ། གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་གདབ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་གགས་སུ་གྱུར་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བདུན་པའི་དབང་དུ མཛད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།མི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དང་དེར་ཇི་ལྟར་གསུངས་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ ཞེས་ཞུས་པ་དང་ལན་དུ།ཞིང་བཀོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཞིང་མང་པོ་དག་ནི་ཞིང་བཀོད་པ་རྣམས་སོ། །བཀོད་པ་དེ་དག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོའམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པར་བཀོད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀོད་པ་དེ་ དག་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་ཞིང་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་ཙམ་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞིང་བཀོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ དགོངས་པའོ།།མི་གནས་པ་གོང་དུ་ཡང་བཤད་མོད་ཀྱི། བརྗེད་ངས་པའི་ཚུལ་ཅན་དག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་དོན་དུ། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་རྣམ་ པས་དངོས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་དོན་དམ་པར་བདག་གིས་ཞིང་བཀོད་པ་བསྒྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ སུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ།ཞིང་བཀོད་པ་རྣམས་ཞེས་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །བཀོད་པ་དེ་དག་མེད་ པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཛུད་དེ་ཟབ་པ་སྟོན་ཏོ།།དེས་ན་ཞིང་བཀོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་སྟོན་ཏེ། གནས་འདིའི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་སེམས་ཅན་གུད་ན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཇུག་སྙམ་དུ་གང་སེམས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བའི་མཚན་ཉིད་གགས སུ་འགྱུར་བ་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བརྒྱད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཏེ། དེའི་ལུས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རི་རབ་ཀྱི་ཚད་ཙམ་མོ། །དེ་ཆེར་ཟིན་ཀྱང་དོན་མེད་པར་དེའི་ཆེན་པོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དགོངས་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

如果业和作者等在胜义中实为无，那么此时菩萨们为了成就清净佛土，如何发愿？考虑到这些修行者远离了小乘作意修行的障碍，依据第七地而说'任何菩萨'等。
'不真实'即是虚妄。如果这样的话，世尊为何在诸菩萨的圆满清净佛土中如是宣说？心想着这个，因此问'为何如此'，作为回答而说'诸佛土庄严'等。
众多佛土即是诸佛土庄严。'彼等庄严无'是说在胜义中既无有支分体性，也无微尘积聚的庄严。
虽然这些庄严确实是无，但如同梦中所见的佛土庄严一样，若不观察则仅是世俗谛中愉悦而已，因此称为'诸佛土庄严'。若不如此，胜义自性不可言说，故不应说，此为其密意。
虽然前面已经说过不住，但为了利益具有遗忘性的人，以总结方便令其忆念，故说'因此'等。'如是'即是说由于如前所说的方式，任何事物都无成立，故应于此发起无住心，此为其义。
其余如前。'说不真实'这句话是以义理显示在胜义中我执著成就佛土庄严的对治面，仅以'诸佛土庄严'之名相说明远离一切小乘作意修行，也显示对小乘作意修行的欲求和发愿。
'如来说彼等庄严无'这句话是以安立胜义而引导入瑜伽等持，显示甚深。
因此说'诸佛土庄严'这句话是遮遣诽谤边际后显示断除散乱，显示此处的广大。
虽然离蕴无有众生，但难道不是有一个不异的存在吗？否则菩萨为了成熟众生如何趣入？考虑到这种想法会成为舍弃众生相的障碍，依据第八地而说'譬如'等。
'某人'即是阿修罗王罗睺罗，其身在欲界中如须弥山般大。虽然他很大但无有意义，其大是如此。为了说明世尊为何开示此义，故问'为何如此'，为了说明此密意而说'无有事'。

 །དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྨི་ལམ་དག་ན་རྨིས་པའི་ལུས་ བཞིན་དུ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ལུས་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འཐད་པ་སྨྲས་པའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་མི་བརྗོད་དོ་ ཞེས་དགོངས་པའོ།།རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་མེད་པ་ལ་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར། དེ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་ལུས་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཅི་ཞིག་བརྗོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཚད་རི་རབ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་ཡང་གང་གི་ཚེ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ ཚེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་གི་ལུས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པའམ་བདག་དང་བཅས་པར་འགྱུར།འདི་ལ་དོན་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྟོན་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་དེ ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་སྟོན་ཏོ། །ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཤིན་ཏུ་དོན་ཆེ་བར་བརྗོད་པས་ཕྱིའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་དགུ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིས་རྣམ་པ་བཞིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ་། །བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ནི་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་ཅེས་གང་གསུངས་པའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ནི། ས་ཕྱོགས་དེ་ན་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།།བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་ངོ་མཚར་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་བྱེད་པ་ནི། ས་ཕྱོགས་དེ་ན་སྟོན་པའམ་བླ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་གནས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ སྦྱིན་པའི་བསོད་ནམས་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་དང་ཞིང་གི་ཁྱད་པར་རོ། །དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་གཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་རབ་ཏུ་མང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་ཅིག་ཅེས་ གང་གསུངས་པའོ།

由于胜义中离一和多的自性，故唯无自性，如同梦中所梦见的身体一样，如来说那是世俗谛而非胜义谛。因此说'身体'是在此处说的合理之语。如是，这是世俗谛，所以这样说，若不如此，则因为胜义中任何法都不成立，故不应如此说，这是其密意。
为了破除如胜论派等承许无为有的那些人，故说'彼无实事'。无实事是远离实事而住的特征，怎么会与之不相符的本性呢？因此说'身体'。若不如此，胜义中任何身体都不成立，此处说'身体'有何意义？因此通过说明无实事，完全显示了这一点：即使身体大如须弥山，当胜义中无自性故非自身之时，如何能成为他人之身体具有自性或我呢？
于此，实际上菩萨精进于成熟有情，显示胜义中执著有情是违品，也显示应断除此的意乐和发愿。说'某人'仅是表示一个标志，包含了从卵生等一切不同的身体。如来说'彼无实事'，这是显示胜义中安立并于其中入瑜伽等持的处所。也说明了甚深。'彼无实事'显示了断除散乱。
现在，由于此法门宣说极大意义，为了使执著外道论典者远离对彼贪著的散乱，依第九地而说'须菩提，于意云何'。以此四相显示此法门的殊胜：摄集福德、天等供养、难行、与如来等相等。其中摄集福德即所说'从彼处生多福德'。天等供养即所说'彼处成为塔庙'。难行即所说'彼等当具最胜稀有'。与如来等相等即所说'彼处住有如师或上师等'。
其中宣说珍宝布施福德以二种殊胜显示其超胜：事物殊胜和福田殊胜。事物殊胜又有广大和殊胜。其中广大是由基础差别而极多，即所说'尔所世界'。

།གྱ་ནོམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིན་དུ་དཀོན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་གང་བར་བྱས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཞིང་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྤང་བར་ བྱ་བ་དང་།བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་གཞན་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ བསྟན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །མོས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ན་འདོད་པ་སྟེ། མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་ འབྲས་བུའོ།།ཡང་ན་ཕྱི་མ་ནི་སྔ་མའི་བཤད་པའོ། །བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་སྟེ་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །གྲངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་དཔག་པར་མི་ནུས་པའམ་ དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཡི་གེ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པའོ། །སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཚིག་གི་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །ཡང་ན་འདོན་པ་ནི་ཚིག་གོ། །སྟོན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པའོ། །མཆོད་རྟེན་ཉིད་མཆོད་རྟེན་དུ་ གྱུར་པ་སྟེ།དཔེར་ན་དབང་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་བསྟན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གོ། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མི་བརྗེད་པའོ།།ཀློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ་། འདིས་ནི་ཐོས་པ་ལ་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཛིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཁ་ཅིག་ལས་ནི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་པོ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་འཛིན་པ་ནི་ཚིག་དང་དོན་གཉི་གར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ངོ་མཚར་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་སྟེ། སྟོན་པའི་ མཛད་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བླ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ། དེའི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་གནས་པར་བལྟའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་གཞན་དང་གཞན་ དག་ཅེས་ཚིག་གཉིས་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་བླ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ན་གནས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

殊胜者在世间极为稀有，如经中所说以七宝充满。
所谓'田'是指具足自他二利圆满而殊胜。
其中他利圆满是指对于应断应取等诸法无颠倒而教示，故说'如来'。
由如实宣说诸法实相，故称'如是说'。
自利圆满分为智慧圆满和断除圆满两种。
其中'阿罗汉'表示断除圆满，因断除烦恼怨敌而称为阿罗汉。
'正等正觉'表示智慧圆满。
因此说三句是具有果位的总摄义。
'应当胜解'是指希求，'应当通达'是指了悟，即生起智慧之意。
此中前者是后者之果，或者后者是对前者的解释。
'说'是声音。'正确宣说'是指希求，即生起胜解之义。
'无量'是指数量无法计算。'无边'是指力量不可测度或无有譬喻。
'诵'是指自己诵读文字。'说'是指如实向他人宣说文义。
或者'诵'是文句，'说'是意义。
'成为塔庙'是指应当礼敬。塔庙即是塔庙性，如说'成为自在'。
如是，仅说人无我偈颂也成为塔庙，更何况说二无我。
'受持'是指文句。'执持'是指不忘失。
'读'是指成为书册。'通达'是指义理。
此说以闻所生慧而执持。
由思维和思所生慧亦能执持，故说'如理'，即是通达无颠倒义理之意。
有些版本只出现'执持'一词，此中执持应视为文句和义理二者。
'最为稀有'是指通达如是甚深广大之法。
'导师住世'是指说法者，因行导师之事，意为如同佛世尊亲自住世。
'任何上师'是指文殊师利等任何圣者，由成就其事业故，应视说法者为住世。
有些版本出现'其他诸位'二词，这是'任何上师'的异译，因说'住世'故。

 །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གནས་འདིའི་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དོན་གྱིས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བཏང་ནས་ཕྱིའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ལ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ལ་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་བཏང་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་སྨོས་པས་ཕྱིའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤངས་ཏེ། དམ་པའི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པས་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་དོན་དུ་མིང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདིའི་མིང་ཅི་ ལགས་ཞེས་ཞུས་སོ།།འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཟུང་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་མིང་དེ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་རྟོགས་ཤིང་ཡོངས་ སུ་གཅོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ན་ཞེས་བསྡུ་བའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏེ་དེ་འདིས་རྟོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་གཞན་གྱིས་ན་ཕ་རོལ་གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་སྟེ། གཞན་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་། རོལ་རྙེད་མ་ཕྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྙན་དངགས་སྦྱར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་དོན་དམ་པར་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲས་བརྗོད་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ལན་དུ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་[(]ཀྱི་[,]ཀྱི་ཕ་[)]རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ དོན་དམ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་ གྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཤིང་སྒྲས་གོ་བར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཤེས་རབ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པས་དེ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་པར་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ པའི་ཕྱིར་རོ།

这一切都显示了此处的广大。实际上，放弃受持正法而执著外道论典是不相应的方分，显示应当放弃对此的执著，而对法精进的意乐和发愿。
仅仅提到'从此法门'这样的名相，就显示应当断除对外道论典的执著，应当精进于一切正法。
此法门具有不可思议的威力，为了利益他人，仅仅听闻名号也能使众生生起福德，因此圣者须菩提请问'此经何名'。
'应当如何受持'这句话显示受持也能获得无量福德。'般若波罗蜜多'是其名号所属，此为般若亦是到达彼岸并能通达，故称波罗蜜多。
这既是般若又是到彼岸，是总摄。或者说般若的彼岸即是般若之岸，由于通达并能遍知，故称如是。隐含意义是具足如来一切种智最胜般若，其他般若不能测量彼岸。
或者说般若波罗蜜多就是'教示'的意思。这只是所说的般若，因为其他不可能到达彼岸。这也解释了布施波罗蜜多等。
将要宣说的这个法门也称为如是，如同诗歌创作中的'胜伎'等。
这是世尊自证所知故为不共，又因为胜义谛中无生，故认为不可用言说表达，基于此想法而请问'为何如此'，回答时世尊说'如来所说般若波罗蜜多'。
虽然胜义谛是自证所知故不共，又因为胜义中一切法极无生故不应言说，然而依于分别影像的自性而向外增益。由于该分别本性迷乱，所以其所增益的相也是虚妄的。
因此，如来所说且用言语表达的般若波罗蜜多分别影像，即是无有波罗蜜多，并非如来般若，因为这在世俗谛中显示所知的彼岸。若不如此，世尊如何成为一切智者？因为能证悟者迷乱故不能了知其与分别影像的差别。

།དེས་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་དོན་དམ་པར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་གཞག་པར་བལྟའོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་ཏུ་ཆུད་ན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་བརྡ་གདགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་ནི་མེད་དེ།དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་པར་དགོངས་པའི་གནས་བརྟན་ རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་བཅད་པ་དང་། ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་གང་དག་འདི་སྙམ་དུ་ ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་སྙམ་སེམས་པ་དེ་དག་དངོས་པོའི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་ཐབས་མི་མཁས་པ་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཅུ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཐབས་རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བསབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་། སྣང་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སོ། །དེ་ལ་སྣའི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཅིག་པུའི་རང་ བཞིན་དང་བྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་བསྲབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནི་གཅིག་པུར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དུ་མར་བཤིག་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཤིག་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་ན་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕལ་ཆེར་དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས སུ་བསྟན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་ཆའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྡུལ་དེ་མང་པོར་འགྱུར་ཞེས་རྒོལ་བའི་བསམ་པ་ལས་བརྟགས་ནས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་གསོལ་ནས། འདིར་ལན་དུ་སའི་རྡུལ་གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསོལ་ཏོ།

所以说，以彼了知之体性为胜义智慧，是如来所说。因此认为如是宣说无有相违。或者，如来所说能证悟如来智慧之体性，其本身于胜义中实无，因为于胜义中无有到彼岸故。'本身'之词应置于'无有到彼岸'之后。此说明于胜义中安立，并于其中入瑜伽等持，如是显示应当修行。
如同般若波罗蜜多唯是分别影像之自性而外在增益后由世尊宣说，而非其他，如是一切法亦由如来宣说，为显示此义而说'须菩提，于意云何'。因为胜义中一切法无有成立。即使承许成立，自相亦因不共而不能安立名言，共相则因是假立。除自相与共相外别无所诠，因为此二是互相排除而住之相。
因此，胜义中凡是如来所说之法皆无所有，长老须菩提了知此意趣而白佛言:'世尊，如来所说之法皆无所有。'此说断除散乱并显示甚深。如是广说一切法无我后，初业者有如是想:'如何修习一切法无我?'彼等不善巧对治事相胜解之方便，故依第十地而说'须菩提，于意云何'等。
此中以二种方便通达离一多自性，显示应当如是修习一切法无我。二种方便即是渐次修习方便与无相方便。其中'有尘许'等文显示若通达离一性即是渐次修习方便。此世界非是一性，因具有有障无障等明显之法。故若分析多性则应许分析极微。因此说若修习极微则能断除一性。菩萨多缘广大所缘，故说三千大千世界。
此显示广大。彼等极微亦因方分差别无别故唯是无成立，若尔云何成多尘?观察诘问之意乐而白言'何故'。此中答言'彼地尘'等。

 །སའི་རྡུལ་ དེ་མང་པོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྡུལ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དོན་དམ་པར་ན་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་བློས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་གཅིག་པུར་འཛིན་པའི་ ཐབས་ཙམ་དུ་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སའི་རྡུལ་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རིགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་ དགོངས་པའོ།།བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བསྟན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས་ནི་སྣང་བ་མེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་མཇུག་ཏུ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་རིགས་པས་ སོ་སོར་བཏགས་ནས་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་འོག་ཏུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་ ནས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁམས་མ་མཆིས་པར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཅིག་དང་དུ་ མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་དེ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ནི་ཇི་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་མི་ལྡན་པར་སྔར་དཔྱད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་།།འདིས་ནི་ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དོན་གྱིས་ན་དོན་དམ་པར་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་།སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་རྡུལ་མ་མཆིས་པར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཁམས་མ་མཆིས་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་ནས་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ད ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབས་པའི་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་ན་དེའི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པ་དེ་དག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ དེ་དག་ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཅུ་གཅིག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

为了明显显示将地尘执为一体，所说的微尘本性实际上就是无尘，因为胜义中如同幻化的本性一样，完全是从无微尘中由心识所假立的自性。
这里仅仅说为执为一体的方便而已，胜义中并非如此。
因此说'地尘'是因为它在名言谛中存在。
若不如此，因为胜义中它不存在，且自相是不可言说的，所以不应言说，就是这样的密意。
在言说世俗谛中显示它也不合理，因为它的自性也不显现于他。
这表明远离多性的了知方便是无显现。
如是最后以理观察诸微尘而令显现，因此了知诸世界远离多性，之后通达无自性。
如是首先说明器世间远离一多自性故完全无自性，为了也说明有情世间，故问'彼世界'。
此处世界是指有情世界，因为其他已经解释过了。
'彼无界'是指因为远离一多自性。
如是首先其中色蕴已由器世间解释。其余四蕴如何不具一多自性前已观察。
若不如此，则瑜伽师们见一切法如幻，胜义中无自性。
这也说明了甚深。实际上显示胜义中执著器世间和有情世间为实有是违品。
为了断除它而也说明发愿，以仅仅言说三千大千世界之名相，显示修习一切事物无自性。
'彼无尘'和'无界'，以此胜义安立，显示瑜伽等持应当如何修习。
因此说'世界'，这是遮遣诽谤边际而显示断除散乱。
现在，诸菩萨以修集福德资粮极为饶益供养世尊时，彼等不坏身的福德资粮不能圆满，因为未趣入真实作意。
因此，由于他们缺乏资粮积累，针对第十一地而说'须菩提，于意云何'等。

 །འདིར་སྤྱིར་བསྡུ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ན་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མི་ལྟའི།འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷག་མའི་བཤད་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པའི་གནས་དང་འདིར་མཐུན་ནོ། །འདི་ལ་ཚིག་ཟློས་པ་སྙམ་དུ་དོགས་པར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། སྔར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པའི་དུས་ན་དེ་ རྣམ་པར་གཞིག་པར་བསྟན།ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་དུས་ན་བསྟན་པས་ཐ་དད་དོ། །འདིར་དོན་གྱིས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་ གདབ་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ།།མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །མཚན་མ་མཆིས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་ཤིང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་གདུ་བ་གང་དག་ལེ་ལོ་དང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཅུ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་གང་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདིས་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་གནས་ལུས་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་ཆགས་ནས་ལུས་འདི་སྙེད་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་ཀྱང་མི་རྙེད་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེའི་བར་ཆད་བྱེད་ཀྱིས། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་། །དེ་སྤང་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཞེས་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པར་མཛད་པའོ།།བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཕགས་པ་ རབ་འབྱོར་མཆི་མ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་ལེ་ལོ་ཅན་གཞན་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བརྗོད་པས་ཤིན་ཏུ་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ལག་པས་མཆི་མ་ཕྱིས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་པས་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ།།ཇི་སྙེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བར་འོས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གསུངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། བདག་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཚུན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ་། །ཚུན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། དེའི་བར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

此处总的内容是这样的：供养如来、承事如来时，不应以圆满相好而视如来。那么应当如何呢？应当以胜义法性而视。其余的解释与希求获得色身处的解释相同。对此不应怀疑是重复之语，因为前面是说在希求获得色身时应破除彼执著，而此处是说在供养承事如来时应如何，所以是不同的。此处实际上是完全显示执著色身为如来是不相应分，为了断除彼执著而说应当发愿祈请。
说'圆满相好'一语，是以相好为例而显示一切色身。'无相'一语是安立胜义。'是故'等语是说断除散乱。如是虽已说了通达一切法无我的方便，但对于那些贪著身命、贪求利养恭敬、懈怠而贪著利养恭敬和饮食的人们，为使他们远离贪著，依第十二处而说'须菩提，若善男子、善女人'等。
此处是显示：为了这个充满百千痛苦、毫无实质的身体，你们生起贪著，即使舍弃如此多的身体也得不到的功德，你们却造作障碍。应当以不顾惜身命的心，全力精进于此。这实际上是显示懈怠等为不相应分。为断除彼等，也说为受持正法等而发愿祈请。
说'从此法门'等语，是以一例而说应当听闻等一切大乘。'更多福德'一语是说广大。'以法力'即是'以信法之力'的意思。尊者须菩提流泪，也应视为是以世尊加持力，为令其他懈怠者听闻稀有大乘法而生起极大信心。
因此擦去眼泪后，向世尊如是禀白。禀白说：'世尊，如来以如是众多方式所说此法门，真是稀有。''以如是众多方式'是差别词，意思是以应当解说的一切方式向诸菩萨宣说。
对于为何如此想，禀白说'自从我生起智慧以来'。'以来'是说从生起圣谛境智以来，在此期间所说的法门中，如是所说的殊胜福德果报，是声闻缘觉所行境界之外前所未闻的。

།འདིས་ནི་རྙེད་དཀའ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཁྱད་ཞུགས་པ་དེ་ཐོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་འཇུག་པ་གང་དག་ཆོས་འདི་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ གི་ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་རབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གསོལ་ཏེ།བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པ་སྐྱེ་བོ་མ་རབས་ཀྱིས་དད་པར་དཀའ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་བདག་ལྟ་བུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་ པ་དག་པས་དེ་དེ་དག་ངོ་མཚར་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་བྱའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འདི་ནི་ཡང་དག་པའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དོན་དམ་པ་ ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ན་འདུ་ཤེས་ཡོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མེད་ན་འདུ་ཤེས་ ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཀླན་ཀ་ལ་བརྟགས་ནས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པ་གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །འདུ་ ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།གང་ཡང་མེད་པ་དང་། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དེ་ཉིད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་ དེ་གཉི་ག་བསྟན་ཏོ།།ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ཡང་སྤངས་སོ། །ལེ་ལོ་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ངོ་མཚར་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ལ་རྟོག་ཅིང་མོས་པ་ནི་བདག་ལ་ངོ་མཚར་མ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སླད་མའི་ཚེ་ སླད་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལེན་པ་དང་།འཛིན་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི་ངོ་མཚར་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །འདིའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་མ་འོངས་པ་ན་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ།དེ་དག་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། ཁྱེད་ཅག་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་སྒྲུབ་པ་དེ་འདྲ་བ་མེད་ པས་ན་འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའོ། །བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ གསལ་བར་མཛད་པའོ་།།རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ་དང་བར་སྟོན་ཏོ།

这说明了难以获得。如是听闻殊胜福德后精进修持，凡是对此法如言执著者，为断除彼等过失而说此'极为稀有'。
由于信解如是生广大福德而凡夫难以信解，以及信解补特伽罗法无我甚深之故，像我这样仅仅通达补特伽罗无我的人，彼等具有极为稀有。
所谓'正确认知'是指如实了知义理，而非执著文字表面而认为'这是真实'。如是此处说一切法无自性是依胜义谛而说，世俗谛中并非无自性。因此认为不违背所见等。
若有正确认知，则所认知对象胜义中也应存在，因为若无所认知对象则认知也应不存在。因此思维一切法胜义中如何成立无自性的诘难，而问'何以故'。回答说'世尊，何为正确认知'。
由于无所认知对象，且离一多自性，故胜义中即是无认知，因此不应执著正确认知为正确认知。由于未经观察时仅是愉悦而存在，故如来说为正确认知。若非如此，由于一切种皆无故不应说。
此说明胜义中如何安立以及瑜伽行者如何修持，以及如何断除散乱二者。也说明甚深。远离增益损减二边。
为令懈怠者生起稀有，我于解说此法门生起胜解并非稀有，世尊，后世后时五百年最后时期，若有众生受持、执持、通达此法门者，彼等当具极大稀有。
此总义为：未来正法将毁灭时，若有菩萨能持此法门，而不执著补特伽罗等，尚且会有如是之人，你们正值正法盛行之时却无如是修行，此实为你们极为惭愧之处。
其中'我'是指通达补特伽罗无我者。'此'是指遍说补特伽罗法无我。'解说'是指世尊亲自明示。'思维'是指净信相，表示净信。

 །མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐལ་པ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་དག་གོ། །འདིར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྨོས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་དོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ངོ་མཚར་མ་ཡིན་གྱི།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐལ་པ་ན་འདི་ལ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུ་རྟོགས་ནས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ངོ་མཚར་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བསྐལ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་མང་བ་ན་དེ་ལ་དད་པ་ སྐྱེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འདིས་ནི་ལེ་ལོ་སྤངས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལུང་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བར་མ་ཟད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པར་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ།།བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། དེ་ན་དེ་དག་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་དེ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་གསོལ་ནས། ལན་དུ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །འདིས་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཞོག་གང་འདི་ནི་ངའོ་སྙམ་དུ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པ་དེ་ཡང་བརྟགས་པའི་ཁུར་མི་བཟོད་པས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་མེད་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏེ།འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས།བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་མངོན་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་དྲི་བ་ནང་དུ་བརྗོད་པ་བཞག་པ་ལ་བརྟགས་ནས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ལན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ དང་བྲལ་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ།།འདི་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་འདུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་དག་གང་དུ་ཡང་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་གོ། །དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་གོ་འཕང་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་དེ་བཞིན་ དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་དེ་དག་བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པར་ངེས་སོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་རྣམས་ངེས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་ལན་ གཉིས་སུ་གསུངས་སོ།།འདི་ཡན་ཆད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་ལྡོག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ།

'信解'是指确信的状态。'那些众生'是指在未来世时将出现的世尊。此处所说的'取'等词语，仅是前面已经解释过的内容。这里将要这样显示：仅仅通过证悟人无我，依靠从世尊亲自听闻的力量，对于宣说二无我道理的如是法，仅仅生起信心和确信并不稀奇；而在未来世，那些通过执取等次第而证悟如是法门并圆满通达的人们才是最为稀有殊胜的，因为在远离世尊的时代，大乘法被普遍舍弃时，对此生起信心是极其罕见的，这是其中的密意。
这里显示了应当远离懈怠，以欲求和发愿来安住于受持正法等。不仅是具足教法，也为了显示具足殊胜的证悟，所以又说'世尊'等。
所说'我'等是比喻，那时他们不会生起法想，因为同时证悟二无我的缘故。如果有我等，那时必定会生起这种想法，对此思维而问'为什么'，回答说'我想'。这表明，暂且不说所说的我等，即使是一切众生都共许的'这是我'的我想，也经不起观察，什么都不是，更何况说没有经验的我等事物存在呢？这样显示，这表明了瑜伽等持。
虽然我等不存在，但是颠倒而生起我等想，难道不会生起吗？对此内心思维的疑问，而问'为什么'，回答说'因为诸佛世尊远离一切想的缘故'。
这里的含义是：由于如实通达一切法性而称为诸佛世尊。胜义中没有任何可以产生想的对象，所以他们不会生起任何想。若不如此则成颠倒。诸菩萨随学佛陀而行，若不如此，怎能获得佛果？因此，诸佛世尊如何学习远离一切想，诸菩萨也应当如是学习。所以，随学的菩萨们必定不会生起我等想。
'如是如是'是世尊为了令所化众生决定而印可而说了两遍。以上是就远离精进的角度而说的。

 །ད་ནི་གང་ཟག་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ནས་ཡིད་སྐྲག་སྟེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་པ་དེ་དག་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྐྲག་ན་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་སྟེ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ནི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འདི་ལ་གང་ཟག་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཆོས་ཙམ་པོ་དེ་དག་ཡང་བརྫུན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པས་དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ན་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སྙིང་ཅན་ལུས་མ་བསྒོམས་པ་དག་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་ཐོས་ནས་ང་མེད་དོ་ཞེས་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཙམ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་པ་ ཐོས་པའི་དུས་ན་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ཙམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་པས་ཀྱེ་མའོ་བདག་ནི་མ་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུར་བལྟས་ཀྱང་སྐྱབས་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་བས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་མི་དངང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སེམས་པའི་དུས་ན་གཉི་ག་མེད་ པར་སྦྱོར་མི་ནུས་པས་ཀུན་ཏུ་དངང་བར་འགྱུར་རོ།།བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་དངང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདག་མེད་པ་རྣམ་གཉིས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ པས་སྐྲག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚིག་གསུམ་པོ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ་ཞེའོ།།གཞན་དག་ན་རེ་སྐྲག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཐོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ་ཞེའོ། །ད་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ ངོ་མཚར་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐོས་པར་འདོད་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དམ་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ དང་།འདི་དང་བྲལ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ང་ཉག་གཅིག་གིས་འདི་དམ་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་དམ་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དམ་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ།།འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་གསུངས་པ་ཡང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟུང་ན་གང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་དགོངས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་དམ་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ངོ་མཚར་རབ་དང་ལྡན་པར་མི་ འགྱུར།དམ་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་ངོ་ཚ་བའི་གནས་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་འདི་མཆོག་ཡིན་ན་ཁྱེད་འདི་ལྟར་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་ཏེ་བག་མེད་པར་གནས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ངོ་ཚ་བའི་ གནས་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་སྤྲོ་བ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཅུ་གསུམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡང་རབ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

现在，对于那些听闻甚深法后心生恐惧，一开始就不精进修行的人，为了使他们远离不精进，所以说'某些众生'等等。
如果恐惧就不会精进。在声闻乘中，世尊教导说'这仅仅是法，其中确实无有补特伽罗'。在大乘中则教导说'即使这些仅仅是法也是虚妄的'。因此，对于那些从无始以来与俱生我见相应的心未经修习的人们，听闻补特伽罗无我后会因'我不存在'而恐惧。为了遮止这种情况，所以说'不恐惧'。
那些执著于仅仅是法的人们，当听闻法无我的教导时会普遍恐惧，因为连仅仅是法也不存在，他们会想'唉呀！我完蛋了'，即使望遍十方也找不到庇护，因此会普遍恐惧。为了遮止这种情况，所以说'普遍不惊慌'。
在思维时因为无法通达二无我而会普遍惊慌。为了遮止那些一开始就因'我们应当如何通达二无我'而普遍恐惧的情况，所以说'不会普遍惊慌'。
其他人说，因为未通达二无我而产生的恐惧，在那时以这三个词语分别按次第表示小、中、大。
其他人说，三种恐惧是在闻、思、修的时候。
现在，为了使他们远离对利养恭敬的贪著，为了利益那些想听'他们将获得极为稀有'的人，自问在先而说'为什么'。
说'这殊胜般若波罗蜜多'，是说这般若波罗蜜多是趣向菩提的近因，离开它的布施等就不是波罗蜜多，因此是一切波罗蜜多中最殊胜的。
为了显示不仅是我一个人说它殊胜，而是一切诸佛都说它殊胜，所以说'何为殊胜般若波罗蜜多'。
这表明即使是一位佛陀所说的，因为是不颠倒的义理，如果如实受持，更何况是一切诸佛一致认可的呢？
因此，对于殊胜的法以一切方式修习，怎能不成为极为稀有呢？
宣说这殊胜法是显示第二种惭愧处，即：如果这个法是最殊胜的，而你们却这样贪著利养恭敬而放逸安住，这是极为惭愧的事。
这是显示摄持心。
如此解说了惭愧处之后，为了使那些因不能忍受苦而不乐于精进修行的人们远离不能忍苦，依第十三处而说'复次，须菩提'等。

།འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་དང་། བཟོད་ པ་དེ་རྟགས་གང་གིས་ཤེས་པ་དང་།རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་། མི་བཟོད་པའི་གཞིའི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་གནས་འདི་སྟོན་ཏེ་། །ཇི་ལྟར་བཟོད་ཅེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དོན་དམ་པར་དུ་བཟོད་པ་དང་། གང་གིས་བཟོད་པ་དང་། གང་ལ་བཟོད་པ་དང་། གང་བཟོད་པར་བྱ་བ་དང་། བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདིས་ནི་བཟོད་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཟོད་པར་ཅི་མངོན་སྙམ་དུ་སེམས ཤིང་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞུས་པ་དང་། ལན་དུ་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། ཉིང་ལག་རྣམས་ནི་སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ང་ལ་འདུ་ཤེས་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གྱི་ལུས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་།མཚོན་ཆར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། གཅོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བཟོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཅི་ཡང་མེད་ན་རྒྱལ་བའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སེམས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ།འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེའི་དུས་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཡང་ཅི་མངོན་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་འདྲི་བ་ལ་བརྟགས་ ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བཀའ་སྩལ་ནས།ལན་དུ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ངེས་པར་བདག་ལ་ཆགས་པ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་གི་དང་གཞན་དུ་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེས་གང་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བསྡུས་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་གིར་རྣམ་པར་རྟོག་ལ། གཞན་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་དང་མཐུན་པར་འཇུག་གོ། ། དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་སྟེ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉེས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་ཡོད་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་ཏེ། །བདག་གཞན་བྱེད་པས་ཡང་འཛིན་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་འབྲེལ་པ ཡིས།ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཕེལ། ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ལ་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་ཚོགས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ང་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་སྨྲ་བར་གྲགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ན་བཟོད་པའི་མཐུས་ཀ་ལིང་ཀའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ འགྲོ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འདིས་ནི་གནོད་པ་བྱས་པ་ན་འགྱུར་བ་མེད་པས་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་བཟོད་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཤེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

对于这个，如何安忍以及以何相知晓该安忍，其行相是什么，其行相如何，对不安忍之基础的对治是什么，此处显示这些。
如何安忍呢？不执著一切法之自性，如所说'如来之安忍波罗蜜多即是无有波罗蜜多'，即是就胜义而言，安忍、能安忍者、所安忍处、所应安忍、安忍性，这一切皆不可得，故即是无有波罗蜜多。
就胜义而言，因为如是未生，故无有到彼岸，此为密意。此说明安忍以自性无生，也说明甚深。
如是一切法不可得作意时，菩萨们如何显现安忍而思维，为何如是，为知晓此而问理由，作为回答说'善现，何时'等。
肢体是指手脚等，支节是指手指等。'于我无有任何想'是指无有他人身体之想、武器之想、砍杀之想、他想、安忍想等，此说明一切法不可得。
若无有任何想，则如佛位般将成无心，针对此想法说'亦非无想'。此时瑜伽师通达一切法无我之智慧，意为有世俗谛之自性。
对于其如何显现的询问，观察后自问'此为何'而宣说，作为回答说'善现，若'等。
'害心之想亦'之密意是：若有我想者，仅此便必定生我执。如是具有我执时，必定生起我所与他者分别，即由此而摄受对自利者执为我所，对他者执为他方。因此随顺我所。
因此随顺我与我所，对随顺者生贪著，对违逆者生嗔恨，与此相关的一切过失聚亦生起。正因如此，如说：'有我想他者，我他作复执嗔，由与此相关，一切过失增。'
于有害心等过失聚生起者，我如何能称为说安忍者，意为以安忍力，迦陵伽王彼时必定往生地狱。
此说明遭受损害时因无改变，故必定生起害心等诸过失皆无，因此以离我等想为相而知如是安忍。

 །འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ ཡང་བསྟན་ཏེ།འདིར་ཀ་ལིང་ཀའི་རྒྱལ་པོས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པའོ། །དེའི་ཚེ་ང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་ བཟོད་པའོ།།འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཅིང་། འདུལ་བ་རྣམས་དེ་སྤང་བ་དང་། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིས་ནི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་དག་འདི་སྙམ་དུ་གང་ གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བཟོད་པ་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་བདག་ཅག་གིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྒོམ་སྟེ།བྱ་དཀའ་བའི་ལས་མ་བྱས་ན་རྙེད་དཀའ་བའི་གོ་འཕང་མི་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གདུལ་བ་དེ་དག་དེ་ལ་སྒྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཞེས་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་བཟོད་པ་དེ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཀ་ལིང་ཀའི་རྒྱལ་པོས་ ངའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་བཅད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ།མངོན་པས་མ་གསུངས་སོ། །བཟོད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་། །གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྒྱུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དང་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། ། དེ་ལ་རྒྱུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱར་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འདིའི་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་དོ། །མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ནི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་བཟོད་པའི་གཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ འདི་ལྟ་སྟེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སེམས་ཅན་ལོག་པར་འཇུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་།ལོངས་སྤྱོད་དང་མི་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་མི་བཟོད་པའི་གཞི་དང་པོའི་གཉེན་པོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་མི་བཟོད་པ་སྤངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན་སུ་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །བརྒྱ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལན་འགའ་ཞིག་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་ བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྲག་ནས་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།།བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་འདུ་ཤེས་ནི་འདིར་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དོ། །གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེས་ཡིད་གདུངས་ནས་བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པས་གཟུགས་ལ་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོང་ པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་སྟེ།འདིར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །འདིར་ཚིག་ཟློས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། །འདིས་ནི་མི་བཟོད་པའི་གཞིའི་གཉེན་པོ་བརྗོད་དོ། །སྔ་མས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ།

此处显示了三种忍辱：以'迦陵伽王'这句话显示了对加害忍辱。以'肢体和支分'这句话显示了对苦痛的安忍。以'那时我'等句显示了法的思维忍辱。
此处实际上显示了对法和人的分别执着的对治，并使受教化者断除这些，如实修持所说的忍辱。因此，使所化众生这样想：'既然世尊为了菩提修持如此殊胜的忍辱，我们为何不修持？若不做难行之事，就不能获得难得的果位。'因此，使所化众生对此生起信心。
仅以'肢体和支分'这样的标识，显示了一切安忍苦痛的忍辱。现在为了显示这种忍辱的性质，说'须菩提，我以神通知'等。这是关于'迦陵伽王砍断我的肢体和支分'的内容，并非阿毗达磨所说。
这种忍辱分为两种：一是对他人长期加害的痛苦境界的忍辱，二是对他人难忍加害的痛苦境界的忍辱。其中，长期痛苦等境界即'五百世'所说，这表明其广大性。难忍痛苦等境界即所说的'肢体和支分'。
不忍的根基有三种痛苦：轮回之苦、众生邪行之苦、无受用之苦。为对治第一种不忍的根基，说'因此'等。这一切显示要断除不忍，以发愿求菩提而安住，意思是发菩提心者将不会被轮回之苦所触。
虽然有时发起菩提心，但由于执着我相，因三种痛苦的想法而恐惧，又不再发心，所以说'断除一切想'。此处'一切想'指我等之想和三种痛苦之想。
对色等的执着，是指像声闻等那样观察轮回后，因其痛苦而心生厌离，即使偶尔也不发菩提心，所以说'不住色'等。住于色等即是对其执着，此处解释同前。这里也不会重复，因为这是说明对治不忍的根基，前者是修习波罗蜜多。

 །འདིར་གདུལ་བ་རྣམས་ཆོས་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་གོ། །ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མིང་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་མངོན་པ་ཞེན་པ་དགག་སྟེ། འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཅི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གནས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བའི་ཕྱིར་རམ།འོན་ཏེ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་དོན་དུ་དགག་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་འདྲི་བ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ལན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཉིད་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།འདི་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མི་གནས་པའོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་བསྡུ་བ་འདིས་ནི་འདིར་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་གནས་པར་སྟོན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་སྒྲས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་དུ་བཞེད་དོ། །མི་བཟོད་པའི་གཞི་གཉིས་ པའི་གཉེན་པོར་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་མཐའ་དག་གིས་ཅི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སུའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པར་སྤྲོ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ མེད་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལོག་པར་འཇུག་པས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།སེམས་ཅན་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་བཀག་པས་ནི་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདིར་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་ མ་མཐའ་དག་གིས་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རིགས་པས་བཟོད་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་ཀྱང་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དང་པོ་ནི་བསྟན་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །ཡང་ན་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པའོ་། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ཉོན མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་གཤེགས་ཏེ་བྱོན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུང་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བས་རྒྱུ་མི་དམིགས་པར་སྒྲུབ་པོ། །འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་པ་དང་།བདེན་པ་གསུང་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བདེན་པ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་གསུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་སྐོལ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་མི་སྲིད་དེ།ཇི་སྐད་དུ། ཐབས་ལས་བྱུང་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ལྐོག་གྱུར་དེ་བཤད་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་བདེན་པ་གསུང་པ་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུང་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུང་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུང་པའོ།

此处'所化众生不住于无法'是余下的内容。这是为了遮遣执著于空无的观念。'不住于任何'这句话是为了遮遣执著于色等诸法仅有名称的观念，这是为了显示瑜伽等持。
是否因为色等诸法确实存在而对住于其中心生厌恶，还是为了断除对空无的错误执著而加以遮遣？对于这样的疑问，经中问道'为何如此'，并回答说'因为所住即是不住'。
这里的含义是：你们的心从无始以来，由于执著色等诸法为实有的力量而住于色等之中。但由于色等诸法实际并不存在，所以从胜义谛来说是不住的。
'是故'这个总结性的词句表明此处是安住于第二分，如同前文所说，'布施'一词在此也包含六波罗蜜。
为对治第二种不忍之基础，又说'须菩提'等言。这整段经文是在说明：即使菩萨为了某人而发心修习极其难行的波罗蜜，但从胜义谛来看，那些众生并不存在，众生想也不存在，那么怎么会因为这样的众生行邪道而生厌倦呢？
遮遣众生及众生想是为了表达二种无我。'为一切众生利益'这句话显示了广大性，其余部分则显示了甚深性。
如此首先以理证说明应当忍受后，现在为了说明也应当以对如来的信心而忍受，故说'真实宣说'等言。首先是教示，其余是解释。或者说是显示四谛，应当按次第配合。
或者'真实宣说'是显示所成立的内容。'如来'是显示理由，即诸佛世尊已断除烦恼障和所知障，如实而来故称如来。因此真实无颠倒地宣说，由于无有颠倒说法的因——诸障，故以因不可得而成立。
对于'如何成立唯是如来'的疑问，说到'说真谛'。真谛即具有宣说四圣谛相的本性，由此确定他是如来。
极难之义在于不可能在一切方面都如实宣说，如所说：'从方便生及其因，秘密所说极难解。'
对于'如何知道说真谛者所说为真'的疑问，说到'说真如'。即如实无颠倒地宣说诸法实相，故称说真如。

།དེ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཐབས་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་གསུང་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་གསུང་བར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་བསྟན་པའི་བདེན་པ་ བཞི་པོ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་ཅི་མངོན་སྙམ་པ་ལ།ལོག་པར་གསུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའོ་། །གང་གི་ཕྱིར་མ་ལོག་པ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་གསུང་གི་ཚད་མས་གནོད་པ་མི་གསུང་བ་དེའི་ཕྱིར་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་འབྲས་བུའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་བསྒྲུབས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྐྱོབ་ལས་ཡང་དག་བསྟན་མ་ལུས། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ། །ཅེས་བཤད་དོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གཅིག་གྱང་གྲུབ་པ་མེད་པས། བདེན་པ་གཅིག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་ དཀའ་ན་བདེན་པ་བཞིར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།བདེན་པ་བཞི་བརྗོད་པས་ཡང་དག་པར་གསུང་བར་འགྱུར། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་[(]བར་[,]པར་[)]ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དོན་དམ་པར་བརྫུན་ བའི་ཕྱིར་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བདག་འགོག་པ་དག་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་གཉིས་མི་སྲིད་དོ། །འགོག་པ་མེད་པས་དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་དེ། བགྲོད་པར་བྱ་བ་མེད་ན་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་བཞགས་ནས་བདེན་པ་གཅིག་གྲུབ་པར། གཟིགས་པ་མེད་ན་བཞིར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་བརྟགས་ནས་གང་དག་ཡང་དག་པར་གསུང་བ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་གི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ གསུངས་སོ།།བདེན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྫུན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བརྫུན་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་གནས་པས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་བརྫུན་པར་འགྱུར། ཡང་ན་བདེན་པ་ མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྫུན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བཙམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཉིས་བཀག་པ་འདིས་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་བསྟན་གྱི།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། ། ཡང་གང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་ཤིང་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བཟོད་པའི་གཞི་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ལུས་དང་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བདེ་བ་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ དེར་ལྷུང་བའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་མུན་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་ཏེ།མིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོའི་དོན་མི་དམིགས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་མི་ཤེས་པས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་གནས་སུ་ལྷུང་ངོ་། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་མི་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པས་བྱང་ཆུབ་ལས་ལོག་གོ།

对于应当断除和应当修持的真实性及其方法，如实宣说。怎么会不说真实呢？即便如此，他所宣说的四谛是否如实安住呢？对此说道：'并非错误宣说。'由于无错谬而具有量度地宣说，不说为量所破之法，因此称为真实。这一切都是以果为因而成立世尊为量。因此说：'从救护者所说的一切真实，成立殊胜智慧。'
胜义中任何一个事物的自性都不成立，一谛尚且难以成立，何况四谛？然而通过宣说四谛而成为真实宣说。如是，世尊说五蕴如幻，其本性怎能成为苦谛？苦在胜义中也是虚妄的，因此集谛和灭谛也必定不存在，就像兔角等完全不存在的事物一样，这两者是不可能的。由于无有灭谛，通往彼处之道在胜义中也必定不存在，因为无所趣处则无能趣。如是说：'安住菩提尚且未见一谛成立，何况四谛？'
对此观察后，为了断除那些对真实宣说执著文字表面意义者的增益边，因此说'复次须菩提'等。'真实亦无'是因为胜义中任何自性都不成立。'虚妄亦无'中，虚妄是对真实的否定，由于所否定的对境不存在，何者能成为虚妄？或者说'真实无'是因为如所知的本性如幻而虚妄。'虚妄亦无'是因为未经观察时仅是愉悦而安住。通过遮遣这两边即显示中道。
为了断除声闻们对我的执著，仅从人无我的部分宣说四谛，而非为一切而说，因此无有相违。又有人思维：对身等有所缘求而行布施，与无所缘求而行布施，这两者有何差别？这是对第三不忍基的对治，因此说'譬如'等。
对于执著身体、生存和受用的本性为乐而追求的人，其所行布施如同入暗之人，虽有眼目却因不见事物的真实而不知取舍，因此堕入颠倒事物即一切痛苦之处。因此，菩萨将失去广大受用的安乐。由于不具足此等，如声闻等被痛苦所逼而退失菩提。

 །གང་དངོས་པོར་མ་ལྷུང་བར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་དམིགས་ ཤིང་དེ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ལ།མཐོང་ནས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་། བླང་བར་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉི་མ་ཤར་ན་བརྒྱ་ལ་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ ལ་ཉི་མ་ཤར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཉི་མ་ཤར་དུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ན་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་མུན་པ་ཅན་དག་ན་མི་མཐོང་ངོ་སྙམ་པ་ལ་ནམ་ལངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ནམ་ལངས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མུན་པར་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་མུན་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།དེ་དག་ཚོགས་ཟིན་ཀྱང་ལོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་དོགས་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོར་མ་ལྷུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་ནམ་ལངས་ཤིང་། ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་ནས་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་སྟེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་གནས་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་སྤོང་། བདེ་བ་མཐའ་དག་གི་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་གོ་འཕང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་འདོད་དེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་རྩོམ་མོ།།དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་ནས། བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བས་ལུས་བརྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དགོངས་པའོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྔར་ནི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བསྟན། འདིར་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བས་དེ་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་ལྷུང་བ་སྨོས་སོ། །སྔ་མར་ནི་གནས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་སེམས་ རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདིས་བཟོད་པ་ལ་བཙུད་ཀྱང་གང་དག་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བཀང་བའི་རྒྱུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མི་བརྩོན་པ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་མི་ ལྡན་པ་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཅུ་བཞི་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གནས་འདིས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ལྔས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་དགོངས་པ་དང་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་དང་།ཆོས་དང་། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟོན་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པ་ནི་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། གཟིགས་པ་ཡིན། དེ་ལ་དེ་དག་ལ་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ་ བརྟགས་ནས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པས་དེ་དག་སྐལ་བ་ཡོད་པར་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

不执著于事物而行布施。不缘著身体等事物，不为此而追求而行布施，就如同有眼睛的人因为有各种色法而得见，见已当舍的则舍弃，当取的则取用一样。
又想到'太阳升起时百物都不见'，故说'太阳升起'。即使太阳升起，若想'在房屋等黑暗处不见'，故说'天亮时'。'天亮'一词是表示无黑暗，因此意思是'在无黑暗之处'。
即使具足这些条件，若想'盲人即使在百处也不见'而生疑虑，故说'具眼者'。如是应当了知菩萨不执著于事物。他无明黑暗消散，智慧日升起后，如实见到种种所知，舍弃颠倒事物一切苦处应当舍弃的虚妄，欲求一切安乐之处无上正等正觉之相真实地位应当获取的，并开始趣入其中。
因此菩萨们获得广大圆满受用后，以无上安乐坚固其身，意在不退转于菩提。正因如此而不会退转，前面是说'仅以缘而住于彼'，此处是说'以缘为先而落入执著彼之相'。因此此处说'落入'，前面说'安住'。这一切是说明摄持心。
如是以此方式引入忍辱后，有些人品尝禅定之味，执著于此而不精进于圆满智慧资粮之因大乘法，为使他们远离不具足智慧资粮，依第十四处而说'须菩提'等。此处为远离禅定味著，以五种方式显示精进于正法的功德差别。
如来的护念、殊胜福德圆满、法、成就此法的开示、天等恭敬供养、罪业清净。其中如来护念是说'如来知彼等'等。
'取'等词的解释如前。世尊是一切智者故是一切智见者。对于'彼等有何稀有'的想法，为显示福德圆满的殊胜而说'彼等一切众生'。意思是知道他们因生起无量福德蕴而有福分。

 །དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཁྱད་པར་ཅི་ ཞིག་ཡོད་པ་གང་གིས་ན་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས།བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་གང་ཞིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཉི་མ་དང་། འོད་དང་། ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་སྔ་དྲོ་སྟེ།དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁོ་ན་ལ་དུས་ཞེས་བརྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུས་ཀྱི་སྒྲ་དང་དེ་ནི་གཞི་མཐུན་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་གཅིག་པུའི་ ངོ་བོ་ཡིན་པས་འདི་ནི་སྔ་དྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཁས་ལེན་ན་བྱེ་བྲག་དེ་ཉིད་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྔ་དྲོ་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ལ་མཐུ་མ་མཐོང་བའི་ དུས་བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།དེ་བློ་བུལ་བ་དང་། མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཅན་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་བུལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་དུ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་བདག་སུན་ དབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་སྔར་བསྟན་པས་མང་དུ་མི་དགོས་སོ།།དེ་ལ་རང་དགའ་བས་བསྐྱེད་པའི་བརྡའི་དབང་གིས་སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དུས་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་སོ།།གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྨོས་ན་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་འདོད་པ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཚིག་གསུམ་ཆར་སྨོས་སོ། །བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྡའི་སྒྲར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཞི་མཐུན་པར་བྱས་སོ། །འདིར་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་ དབྲལ་བའི་ཕྱིར་འདི་བརྗོད་ལ།སྔ་མ་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་གྲང་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །གྲངས་དང་ རྫས་དང་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་སྟེ་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ།།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དེ་ཡང་ཁྲག་ཁྲིག་གོ། །དེ་ཡང་འབུམ་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། ཆོས་ལ་བསྟོད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གིས་བསམ་པར་མི་ནུས་པ་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་གཞན་དུ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་བསྟན་པས།འདི་དང་མཚུངས་པའམ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对此，思考其福德之蕴有何特殊差别而成为无量，为了显示殊胜福德的总集，因此说'复次须菩提，若善男子、善女人'等。日、光、地、水等时分差别是早晨，如是唯于此种时分差别称为时间，而非如特殊者等所遍计那样，为显示此义，以时间之声与其相合而作差别。
若非如此，由其唯一自性，则'此是早晨'等将无差别。若承许由他差别而分别，则彼差别即是日等处所差别早晨等假名安立之因，然毫无作用且未见功能，思维所计时间有何用意。
其于迟钝智及敏捷智等相亦不应理，因为迟钝智等彼等从其因次第生起相违故。此即前已说明。能破量于破我章中已说，故不须多言。
于此，由自乐所生名言力，于有情等时分差别如是相上假立时间之名言，而非由观察声义相属力，为显示此义以'寿'字作差别。若说任一则不能显示如前所说意趣，故说三词。由是名言境故，假立为名言声而作相合。
此中为离禅定味著而说此，前者未说布施对境及如是时分相，故无重复。即由此基生无量无数更多福德，此说明广大。因为胜过数量、事物、时间差别殊胜布施所生福德故。
如是'恒河沙数'是显示数量差别。'身'是难测深度，是事物差别。'俱胝那由他百千劫'是时间差别。俱胝劫又是那由他，又是百千，如是连词。
思维如何了知此义，为显示法之殊胜赞叹，又说'须菩提'等。'此法门不可思议'即甚深一切法无自性相，诸如来各自所证，声闻等其他补特伽罗不能思议，为显示此义故。'无等'即于他处未说如是相，故无与此相等或胜过者。

 །འདིས་ནི་མཉམ་པ་དང་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མཚུངས་པ་ མེད་སྙམ་པ་ལ་ཐེག་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཤིན་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ པ་ཡིན་ནམ་།དེ་ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། གང་དག་དེར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཐུན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། ། རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ནི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་གདགས་པ་སྟེ། ལ་ལ་གང་གིས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདི་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མཆོག་གོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེའོ། ། ཡང་ན་མཆོག་ནི་དམ་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དམ་པ་ཡོད་སྙམ་པ་ལ་ཐེག་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་མང པོ་དག་གི་ནང་ན་འདི་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འདིར་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུའི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ འདི་ལ་མཚུངས་པ་མེད་ཅེས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྟོད་ པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ་།།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེས་ན་གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔག་ ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་ཏོ། །མཚུངས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་མེད་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ བསྒོས་ཀྱང་གཞལ་དུ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཚད་དུ་མི་རུང་བས་ནམ་མཁའ་བས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདི་དང་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ངའི་བྱང་ཆུབ་ཕྲག་པར་ཐོགས་པ་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཁུར་ཁྱེར་བས་ཕྲག་ལ་ཁྱར་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐང་བའི་རྒྱུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་ པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

由于这是无有相等和超胜，从不可思议的因中生起不可思议的果，如是宣说。
对于'如何无与伦比'的疑问，说道'趣入最胜乘者'。
最为究竟即是最胜，所说'声闻等之法门'等。
所谓'最胜乘'，是最胜者之乘，或者既是乘又是最胜，如是词句组合，对于真实趣入者如是称呼。
同样，'趣入最胜乘者'也相符，这二者是异名。
宣说异名的密意是为利益所化众生，因为有些人由此而得度。
其他人说，相对其他乘而言是最胜。由于清净一切烦恼障和所知障故为最胜。
或者，最胜即殊胜。对于'缘觉乘相对声闻乘而言也有殊胜'的疑问，说道'趣入最胜乘者'。
最为究竟即是最胜，在众多声闻等乘中，此乘最为究竟，故说'最胜'之名，即是大乘。
声闻等非此等法门之法器，因此为菩萨们宣说。
由此成立此法门无与伦比。
'如来所说'是因为非他人境界。
'此法门'等是总结前说诸义并显示赞叹殊胜。
因为此法门不可思议且不可量，故其异熟果也不可思议，因此成立'若持此法门'等，此为结语。
'无量'即是开示。余者是解释。
'不可思议'即超越思维境界故，无有比量故而说。
'无与伦比'即无有匹敌。
'不可量'即一切众生度量亦不能测故。
'无量'即以大地等亦不能度量，超过虚空故。或者此等一切皆是异名。
'彼等一切众生担负我之菩提'即如肩负重担之义。
此等一切显示应舍离禅定乐味，以欲乐和发愿住于圆满智慧资粮之因的受持正法等。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་། །ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་པ་མངའ་འམ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ལན་དུ་ རབ་འབྱོར་དམན་པ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་པ་མི་མངའ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གང་དག་གི་ཚེ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་དེའི་ཚེ་སྟོན་ཏེ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །དམན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ནི་གནས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གོ་སྐབས་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཉན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནུས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གང་དེ་དག་གིས་མཉན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བླང་བ་དང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བར་ཇི་ ལྟར་ནུས་ཏེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཛུད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཇི་ལྟར་མཉན་པར་ནུས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ས་ཐམས་ཅད་ ལས་གང་དུ་མདོ་འདི་བཤད་པའི་ས་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་བསྔགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྔར་ནི་ཕྱིའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་ལ། ད་ནི་ བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པས་ཚིག་ཟློས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཆོད་པར་འོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་ལ་ སོགས་པས་སོ།།ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་འདུད་པར་བྱ་བའོ། །བསྐོར་བ་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་བསྐོར་བར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་འོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་མཆོད་རྟེན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འདྲ་བ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དག་ལས་ཀྱང་ལ་ལ་མནར་བར་ འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་འབྱང་བའི་ཁྱད་པར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།མནར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོ་བ་དང་། མཚང་འབྲུ་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡོངས་སུ་མནར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསད་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་མནར་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ལན་དུ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་བྱས་པ་དག་གོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚེ་ལའོ།

为什么世尊是为了那些真正趣入大乘的人们而宣说，而不是为其他人宣说。有人想：'世尊是否也有嗔恨和贪欲？'因此而请问'为什么'，对此回答说'须菩提，对于信解下劣'等等。
这表明世尊虽然对一切众生都像独子一样慈爱，因此没有嗔恨和贪欲，但是只在他们成为法器时才为他们宣说，而不是在其他时候。如果不是这样，就会显示出遍知的世尊不是遍知，这就是所要表达的意思。
'下劣等'是指声闻和独觉。'执著我见等'是指外道。'这是不可能的'意思是没有机会。声闻和独觉都不能听闻的，凡夫怎么能够听闻？他们既然不能听闻，又怎么能够领受和完全理解呢？意思是说这是不可能的。
这是引导进入瑜伽等持。如果这样的话，为什么圣者须菩提能够听闻这个法门呢？是因为世尊的加持，所以没有过失。
为了显示在一切处所中唯独宣说此经的处所受到赞叹，为了显示天等作礼拜的殊胜，又说'须菩提'等。
前面是为了远离对外道论典的执著而说，现在是为了远离禅定的味著而说，所以不会重复。应当知道仅仅是以总摄的意义来说明不同的情况，所以不会成为重复。
'应当供养'是指以伞盖、胜幢、幡幢等。'应当礼拜'是指顶礼。'应当绕行'是指环绕。因此具足应当供养等法，所以是塔庙。
如果想：'为什么看到对于如此这般的法门即使是精进的人也有些会受到伤害？'为了依止清净罪业的殊胜，所以说'须菩提，若善男子、善女人等'。
'受到伤害'是指受到轻蔑、诽谤等损害。'遭受伤害'是指遭受杀害、囚禁等损害。
想到：'为什么这样的大士会受到伤害？'因此请问'为什么'，回答说'如是，这些众生'等。
'前世'是指前生所造。'现世'是指现在这一生。

 །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་ནས་དུས་གཞན་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དག་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། རྣམ་པ་གང་གིས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྙམ་མམ་རབ་ འབྱོར་ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདིར་ནི་མཐུ་དང་། མང་བས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རབ་འབྱོར་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཐུ་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའི་མཐུ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་སྙེད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མར་མེ་མཛད་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་སྟེ། བསྐལ་བགྲངས་མེད་པ་ ནི་གྲངས་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མར་མེ་མཛད་ཀྱི་སྔ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་སྔ་རོལ་ན་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་དག་བྱུང་བ་ངས་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་མཆོད་པའོ། །ཐུགས་བྱུང་བར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་སུ་ཡང་བསྒྲུབ་ པ་དེ་མ་བཏང་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མ་ཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕུང་པོ་འདི་གཉིས་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔ་མས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་འདིའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བའོ།།འདི་སྙེད་པས་ཀྱང་ཉུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་གི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་རིགས་པ་ སྟེ།དཔེར་ན་གངས་ཅན་དང་གཉིས་པ་ནི་འབིགས་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུངས་ཀར་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །དེ་ཡང་རིགས་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ནི་རིའི་རྩེ་མོ་ཡིན་གྱི་རྩཝའི་རྩེ་མོ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ ཡང་མཚུངས་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལྷུན་པོ་ཡང་རི་ཡིན་ལ། གངས་ཅན་ཡང་རི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའི་ཡུངས་ཀར་ཡིན་ཞེས་མི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེ་ཡང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་མེན་ལ་བ་ལང་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱའི་སྦྲང་མ་ལ་ནི་མི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཆུང་ཡང་ཡོངས་ སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ན་དེའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ཟོར་བ་རྣོན་པོར་བྱས་ན་རལ་གྲི་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། ཟླ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གླེབ་ཅིང་ཞེང་ཆེར་བྱ་བའི་ཐབས་རྙེད་དོ་། །རྣོན་པོར་བྱས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཆུང་བས་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་བཟོད་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'也将获得佛的菩提'是指完全清净罪业后，在其他时候，精进修行者将迅速现前证得无上正等正觉菩提的意思。
对于所说的'从此基础上产生无量无数更多的福德'，想要了知以何种方式是无量无数的，须菩提，我以神通知晓等等所说。
此处是以力量和数量来说明无量无数，其中'须菩提，我以神通知晓过去无数劫又无数之前'等等是显示力量。
这是那福德蕴的力量，因为这殊胜最上的福德蕴能够胜过如此多的福德。
从燃灯佛直至无数劫期间，无数劫是因为数目已尽。
在燃灯佛之前更早之时出现的八十四亿万亿佛陀，我以修行供养而供养，
'未曾不悦'是指中间也未曾放弃那修行。
'所有'是指行为的差别。
因此意思是：凡是承事等和领受等的福德蕴信心等，以及由此所生习气本性的福德蕴这两者中，前者的福德蕴连后者福德蕴的百分之一也比不上。
为显示即便如此也少，故说'千分之一'。
'数'仅适用于相同的事物，如说冈底斯山与第二座山相比，而不能与芥子相比。
'分'是指部分，这也是同类本性，如说长者的部分是山峰，而不是草尖。
'算'也只适用于相同的事物，如说须弥山是山，冈底斯山也是山，而不说是芥子。
'喻'也只能用于相似的事物，如说牦牛似牛，而不能用于蜜蜂。
对于认为虽小但经过净化后也能发挥其作用，如锉刀磨利后能起剑的作用的想法，说'分数'，意思是虽可使之宽大，但太小而无法承担。
因此说'因分'，即连其因的体性也无法承担。
这些唯有从遍知佛语中了知，因为对于如此超越感官对境的义理，唯有遍知佛语才是量。

 །གཞན་ ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དུས་ན་ནི།དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་མི་ཆེའི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་དག་སྐད་ཅིག་ཙམ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མཐུའི་སྒོ་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་ པར་བསྟན་ཏོ།།གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གྲངས་མེད་སྙམ་པ་ཡིན་པ་ལ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེས་ནི་རབ་ཏུ་མང་བར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ་། །བསོད་ནམས་དེ་བགྲང་བས་ཀྱང་སྒྱིད་ལུག་ནས་མགོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མྱོ་མྱོ་པོར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་འོག་ཏུ་སྨྱོ་བ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་གྲངས་དང་མཐུར་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཤིང་ནྱ་གྲོདྷ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པས་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་ལེའུ་ཉུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ།།དེས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་ལས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་སྒྲ་ནི་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་བྱ་སྟེ།དེས་ན་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྡུ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་དང་ཉེ་བ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གང་དག་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་མཐོང་ནས་བདག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཀྱིས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་དབྲལ་ཞིང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་དེ་ན་ཇི་ལྟར་གནས པར་བྱ་བ་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་བཅོ་ལྔ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །གནས་པ་ ལ་སོགས་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།།རབ་འབྱོར་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ལྷག་པ་འདིས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ ཀྱི་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

再者，在完全清净的时候，那时一切众生都是完全清净的，这并不稀奇，而在不清净的时候，众生能够在刹那间生起完全清净的心念，这才是稀奇。如是，首先从力量的角度显示其不可测量。
关于如何以数量来计算不可数，对此，'善现，若在那时'等如是宣说。由此显示其极其众多。
若要计算那些福德，会因为疲惫而产生迷惑的心病，其特征是昏昏沉沉。之后会因发狂而心神错乱。这是显示其深奥与广大。
对于如何知晓从此法门中能获得如此具足数量与力量的果报这一疑问，又说'善现'等，一切果报都必定与因相应。
尼拘陀等树虽小，但因具有极大精华，而能长出枝叶等巨大果实，这也是不可思议的。此法门虽然篇章简短，但极为深奥，因为宣说不可思议之法，所以是不可思议的。
因此，从这不可思议中，会产生与因缘相应的不可思议果报，因为诸因缘的力量是一切智性，所以是不可思议的。此处'异熟'之词仅指果报，因此也包含等流果等。这一切都是显示应当摄持心意。
如是，虽然已经断除了禅定的执著，但在接近证悟之时，有些菩萨见到自身殊胜，认为'我已经正确趋入圆满菩提之道，我当度脱众生出离轮回'，为了使这些执著我见的菩萨能够远离我执，并且显示在证悟之时应当如何安住、修行与摄持心意，因此依据第十五品的内容，
圣者善现向世尊请问：'已经正确趋入菩萨乘者应当如何安住'等。关于安住等三者的开示，是世尊先前已经宣说过的。
'善现，因为所谓正确趋入菩萨乘这样的法，根本不存在'，这额外的说明是为了使其远离我执。其余解释如前所述。

།ཇི་སྐད་དུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་ན། དེ་བཤད་ཟིན་བཞིན་དུ་ཡང་ཕྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་དེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཟིན་པ་ཡང་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོར་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁ་ཅིག་གི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་འཕྲལ་དུ་མི་ལྡོག་པས་བསྟན་ཟིན་པའི་དོན་ཀྱང་ཡང་སྟོན་ཏེ་།ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེའི་དུས་ན་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་འབྲས་བུ་གདུལ་བའི་སྐྱེ་ བོ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལོག་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་འཇུག་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དུ་ཟིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་མར་མེ་མཛད་ལས་གདམས་ངག་བརྙེས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་འོན་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་ན་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པས་གདམས་ངག་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་མི་དགོས་སོ་སྙམ དུ་གང་དག་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་གདམས་ངག་དང་མི་ལྡན་པ་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཅུ་དྲུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པའི་དུས་ན་བཤད་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་བཀག་།ད་ནི་ མངོན་པར་རྫོགས་པའི་དུས་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་བཀག་སྟེ།ཟློས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཇི་ལྟར་སྔར་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དབང་གིས་བརྟགས་ན་དཀའ་བ་ཙམ་དུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བར་ཟད་དོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་དབང་ཙམ་ཡིན་པར་ཟད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་བླ་མོད་ཀྱི་ འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཐུན་མོང་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་འབའ་ཞིག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་ན་དེས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་སྙམ་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

如同所说，人和法无我这个道理，世尊以前已经正确详细地解说过了。既然已经解说过了，为什么在后来证悟的时候，菩萨还会产生我执呢？为什么为了使其明了而反复宣说已经说过的内容？如果这样宣说了还是会产生迷惑的话，那么前面所说的就成为无穷尽了。
对此回答说：虽然这样宣说过了，但是由于从无始以来执著我的力量非常坚固，有些人的迷惑不会立即消除，所以还要再次宣说已经说过的内容。正是由于再次宣说，当时众人的迷惑得以消除，因此不会成为无穷尽。世尊说法的果实就是使所化众生从迷惑中解脱出来，并非没有果实。因此，当迷惑消除后，由于没有果实就不会再宣说，这就是原因。
如果说菩萨乘中所谓的'正确趣入'这个法根本不存在的话，那么世尊是如何从燃灯佛处得到教诲，然后现证无上正等正觉的呢？或者说如果没有现证正等正觉，那么想要证悟的人就不需要寻求教诲了。为了针对那些这样想的人，为了使他们不离开教诲，依据第十六处而说：'须菩提，你怎么认为'等等。
之前是在希求法身的时候遮遣执著所说之法，现在是在现证的时候遮遣现证正等正觉，这并不是重复。从胜义谛来说，能知和所知的法都不存在，如同前面分析的那样。依此观察的话，仅仅是从闻所生等智慧生起的次第，世尊的一切智智是以真实世俗摄持的自然智慧而已。
如果问这仅仅是依靠燃灯佛的力量吗？虽然是这样也可以，但这是一切诸佛共同的力量，不仅仅是世尊燃灯佛一个人的。如果认为没有现证正等正觉，那么他是如何授记世尊将成就正等菩提的呢？对此说：'须菩提，如果'等等。

།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏམ། གལ་ཏེ་ཡང་བདག་གིས་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ པ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པ་དང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུང་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་ལ་ཆོས་ལ་སོགས་ པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་མར་མེ་མཛད་ལས་གདམས་ངག་བླངས་ པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཅིང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །མར་མེ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་ཆོས་ལེན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟློག་གོ། །མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེའི་ཟབ་ པ་ཡང་བརྗོད་དོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་གདམས་ངག་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བསྟན་པས་ནི་འདིའི་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་ངག་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར།འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྔ་མ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཤེགས་ ཤིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་ན།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ལན་དུ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ནོར་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ནི་མ་ནོར་བའི་དོན་གྱིས་ན་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱའོ།།དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོད་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ན་ཆོས་ཅན་ལས་གཞན་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ ཚིག་གོ།།དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བའམ་འཛིན་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་དོན་དམ་པར་དེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དེས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།

意思是这样的：如果在胜义中，世尊是否如实现前证悟了唯有自己能知的法？如果认为'我已证得圆满正觉'而生起增上慢，那时已经成佛，但因为颠倒执著的缘故就不会得到如来授记。然而，因为当时我既没有证得圆满正觉，也没有执著于法等，正因为如此，由于不颠倒的缘故而得到安住于真实智慧道的授记。
'没有任何证得圆满正觉的法'这句话，实际上是显示从燃灯佛处获得教诫的分别念是违品，为了断除这种分别念，也显示发愿和立誓。仅仅说出'燃灯'这个名号就遮遣一切取法的分别念。'没有'这句话表达了其甚深义。通过显示为正等觉而寻求教诫，表达了其广大义，因为远远超胜声闻缘觉的教诫。
如果如来没有证得无上正等正觉的法，那时如何成为如来？就像前佛们现前证得圆满菩提一样，这里也同样证得圆满正觉而称为如来，然而既然没有任何可证得圆满正觉的法，对此怎么可能呢？针对这样的疑问，作为回答而说'须菩提，如来'等等。
'真如'是指诸法不错乱的自性，它本来就是寂静等的本体。由于这是一切法的共同特征，所以加上'真实'一词来区别，'真实'以不错乱的意义来说是指如来智慧。
其真如在胜义中是无生法性，这就称为如来，如说：'恒时无生法即是如来。'由于法性在胜义中不异于有法，所以一切法在胜义中是无生法性，通达这一点的本性是未经观察的独一欢喜，在胜义中虽无生，但在真实世俗中假立而有的殊胜智慧，就称为如来，这是词义。
由于这在胜义中无生，所以没有任何所取能取，因此在胜义中也没有任何由此证得圆满正觉的法，仅仅是依于真实世俗，以那殊胜智慧如实证得圆满正觉而称为如来，这就是密意。

།དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ སྦྱར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །འོ་ན་གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་རྣམ་པར་གཞག་སྙམ་པ་ལ་ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ ཆོས་སོ།།དེ་ལ་བདེན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་བརྟགས་ན་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བརྫུན་པ་ཡང་མེད་དེ་མ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡིན་ པ་མི་འགྲུབ་པས་བདེན་པ་ཡང་མེད་དོ།།རྣམ་པར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་བདེན་པ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་ནས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཛུད་དོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཡང་མེད་བརྫུན་པ་ཡང་མེད་པས་ནའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐུན་མོང་ པའི་ཕྱིར།རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ གྱི།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་དོན་དམ་པར་ཆོས་མེད་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་བརྟགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་གི་ཕྱིར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཡང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་གཅད་པ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཇི་ལྟར་གདམས་ངག་བླང་བ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་ མེད་པ་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡེ་ ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ་རིགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་གང་ཐོབ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་དེ་ནི་རིགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་སྐྱེས་པས་ལུས་དང་ལྡན་པའོ།

关于'依胜义谛而现前圆满成佛'为何不这样说的疑问，说了'善现，若有人'等等。'为何如此'是与'不真实'相连。其余易懂故未解释。那么，如来于世俗谛中现前圆满成佛的安立，其真实性如何安立的疑问，说了'诸法'等。'诸'是指色等相的法。
'于此既无真实'是指如同显现的样态如幻，观察时完全无力生起之故。如同兔角般完全不存在故，'亦无虚妄'是指未经观察的本性如幻显现故。或者，胜义中任何法不成立故无真实。所观察的真实皆不成立，及一切法无生故亦无虚妄。此遮遣增益损减二边而安立中道，并引导入于此瑜伽等持。
'是故'是指如是胜义中一切法无生故，既无真实亦无虚妄。如来亦由无生法性清净所分别，故由无生法性共同之故。'恒时处所法即是如来，一切诸法亦如善逝，愚者执著于相故，世间行于无法中'等，如来说一切法即是佛法。
若此等法确实是无生，那么如何称为一切法的疑问，说了'善现，所谓一切法'等。此中义为：此非因胜义有而假立，色等诸法胜义中虽无法，但依非胜义未经观察，由于执持自相共相之故称为一切法。胜义中则不然，于彼虽见一切住，然无一切言说故。此说断除散乱。
若世尊现前圆满成佛之法皆无，菩萨们如何领受教诫而证悟法无我、人无我的疑问，为显示观察后的证悟而说'譬如'等。此说获得智慧及无增上慢的证悟，获得智慧如何？依二种智慧：执持种性智慧及平等性智慧。其中获得何种智慧而生如来种性，决定于佛种性，即是执持种性智慧。由其生起故具足身。

 །ལྡན་པ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པ་ལུས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ཐོབ་པ་དེ་ལུས་དང་ལྡན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་ལུས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་བདག་ཁོ་ནར་སྡུད་དོ། །དེ་ན་དེ་སེམས་ཅན་ མཐའ་དག་གི་ལུས་བདག་ཏུ་སྡུད་པས་ལུས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་བསྡུས་པས་དེ་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གནས་འདིའི་རྒྱ་ ཆེ་བ་བརྗོད་དོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པར་ བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་ལུས་དང་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འདིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་ལུས་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ་། །དེ་སྤང་ པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།།ལུས་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་ཆེན་པོ་ཞེས་མཚན་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་པར་ཡང་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་འཛུད་དོ།།ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ཡང་སྤོང་ངོ་། །སྔ་མས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་དེ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ན། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་རྟོགས་ པ་ཐོབ་པ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་ཀྱིས་ད་ནི་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཞེས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པས།མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།འདིས་ནི་གང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ པར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དམ་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་དེ་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མ་མཐོང་ བས་དེ་ནི་མ་མཆིས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ་།།རིགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུན་མོང་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང་བལྟ་ བར་བྱའོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་གཡིང་བ་ཚར་གཅད་པ་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

具有是指将身体据为己有，身体即是如来身，谁获得它谁就具有身体。如果想知道如何获得智慧，就说'大身'。
这表明通过人法二无我的平等性获得平等性智慧后而证悟，因此显示为种性智慧。通过那平等性智慧，了知一切众生人法二无我后，唯独摄归于我。
因此，由于将一切众生的身体摄归于我，所以是大身。这也不是词义的非义，如是由于摄集一切众生为我，故称为身。由于他们极其众多，故为大身，因此不是词义。这表述了此处的广大性。
意趣是这样的：菩萨的证悟也是依靠世俗谛而产生殊胜智慧而作区分，究竟而言，既无能证也无所证，为显示此义故。
圣者须菩提向世尊如来禀白说'具有人身'等。这实际上完整显示了执著具身与大身的违品。为断除它而显示应以发愿来安住。
仅仅由于宣说'具身与大身'这些相，使菩萨远离对一切法的执著。究竟安立，并引导趣入瑜伽等持。
也说明甚深义。也断除增益边。前者遮止损减边。如果如来说彼身体本无，那时获得证悟的菩萨们会这样想：'我已获得菩萨证悟，现在我当解脱众生'，如何思维？观察他人的殊胜分别念后，无增上慢，为显示证悟故说'若菩萨'等。
这表明若有人想：'我当度脱众生，我是菩萨'，这种增上慢者究竟而言不是菩萨。
'何以故'是此处询问能知的理由。'法'是指色等的本性或补特伽罗等的本性。圣者须菩提以理观察未见彼法，故禀白说'是故无有'。
由于此理普遍通用，世尊为引导趣入二无我故说'是故'。'无众生'等是譬喻，应知也是无自性。
这显示了断除散乱。证悟已解说完毕。

། །། འདི་མན་ཆད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བདུན་ནི། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་ པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།གཟིགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཁྱེན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་།ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་ན་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་ མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར་ རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དེའི་ངའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །ཞིང་བཀོད་པ་རྣམས་མེད་པར་དེ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །འདིས་ནི་ཞིང་བཀོད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མོས་པས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཞིང་བཀོད་པ་དེ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་ཏེ། འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཚིག་ཟློས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྨོན་པའི་གནས་སྐབས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག འཇུག་པ་ན་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་གང་དག་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་བསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་མི་འབྱུང་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།།ཅི་འདྲ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པ་ཞེས་ལན་གཉིས་བརྗོད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ལན་གཉིས་བརྗོད་པས་ནི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ནི་བཟླས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་འོག་མ་ནི་ཚུལ་ལོ།།དེས་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སུ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ཞིང་བཀོད་པ་རྣམས་ཞེས་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་དག་མེད་པ་གཉི་ག་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།འདིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །གནས་འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ།

从此以下是关于佛陀的完整探究，佛陀的这些也是由七种圆满所摄，七种圆满是：清净刹土圆满、无上观察清净圆满、无上智慧清净圆满、获得福德蕴圆满、身圆满、语圆满和意圆满。
关于这些，如果怀疑'若无所谓菩萨之法，谁为成就佛土而精进'，为了断除这种疑虑，依据清净刹土圆满而说'须菩提，若有菩萨'等。
'应如是说'是指由于有增上慢故不应称其为菩萨的意思，因为未证悟人法二无我而认为已证悟而生起增上慢的缘故。
如是，由于执著'我'而生起增上慢，故未证悟人无我；由于对无有的刹土庄严生起增上慢，故未证悟法无我。此处显示菩萨应如何以幻化般信解刹土庄严而安住。
若想'如果胜义中确实无有这些刹土庄严，世尊为何如是宣说'而问'何以故'，对此的解释如前。这也不会成为重复，因为前者是为了遣除住于胜解行地的菩萨发愿清净菩萨刹土时的分别念。
现在是为了遣除某些认为'菩萨为成就清净佛土而趣入时会以如是执著而趣入'的分别念而宣说的。
当时因为某些人不会生起其他如是分别念，所以也不会成为无穷。这显示了菩萨应如何修行。
对于'何者称为菩萨'的疑问，说'须菩提，若有菩萨'等。两次说'诸法无我'是显示以二种无我显示诸法无我。
两次说'菩萨'是显示证悟这两种无我。或者说，其中一个'菩萨'是重复，下面的'称为菩萨'是方式。
那么将如何显示呢？将显示：由于通达无有执著补特伽罗等的能修行者，也无有执著刹土庄严等诸法，通达这两种无所有，故称为菩萨。这显示了摄持心。以上这些处所皆显示甚深义。

 །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དེ་ལ་མོས་པས་འཇུག་པར་བསྟན་པས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།མཁྱེན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་སྐྱེས་པའི་དེ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ དོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འཁོར་འདུས་པ་གང་དེ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཆེད་དུ་གཟིགས་པ་དང་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བླ་ན་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྔར་བཟུང་ནས་མངའོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྐངས་ནས་མཁྱེན་པ་དང་གཟིགས་པ་ཡོངས་ སུ་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་ཕུང་པོ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་སུ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཁོ་ན་མངའོ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ནི་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྤྱན་མངའ་བར་སྟོན་ཏོ།།མདོར་བསྡུས་སྤྱན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུགས་འཛིན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱ་འཛིན་པའོ། །གཟུགས་འཛིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྤྱན་རྣམ་པ་ལྔ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་རགས་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་གཟུགས་འཛིན་པ་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་དབང་གིས ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཛིན་པ་ནི་ཕྱིས་བཤད་དོ་ཞེས་གོ་རིམས་བསྟན་པའི་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་མངའོ་། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་དེ་གང་ཟག་ནི་མ་ཡིན་ན་ཞེས་གང་ཟག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཡང དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤྱན་ལྔ་བསྟན་པས་ནི་གང་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་དོ།།མཁྱེན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ། ། དེ་བས་ན་དུས་གསུམ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེ་ཤེས་པ་ནི་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའི་གཟིགས་པ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་འདོད་ཆགས་དང་དབྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ རིག་པར་བྱའོ།།དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了成就如幻般的佛国土，菩萨们以信解而趣入其中，这是宣说广大义。若无所谓菩萨之法，则如来清净见、清净智也将不复存在，因为若无从菩萨而生的如来，如何能成立？无因则成为恒常等义。
因此，为了那些会如是分别思维的会众，依据无上清净见智二者之力，说'须菩提，于意云何'等。尊者须菩提也领会世尊意趣而答'有'。
此说明虽然胜义中无所谓菩萨之法，但在世俗谛中，圆满福慧资粮而成就清净见智如来的未经观察单独欢喜的蕴聚性质的菩萨是存在的。若非如此，假使世俗谛中也无菩萨，则谁能成就如来？此即是如是开示。
其中，不应说如来唯具慧眼，为显示清净见的殊胜，故说具眼。略说四眼：即见色、见胜义谛、见世俗谛及见一切所知。见色又分二种：业果与修果。五眼依次配对。其中因境粗显故先说见色。由胜义力令世俗智清净，故先说见胜义谛，后说见世俗谛，此为次第安立之关联。
于人法无我境具慧眼。世俗中唯现法性而非补特伽罗故说人空，于唯法境具法眼。遍知一切所知一切相即佛眼。此说明现前安住正等觉故，于真实世俗中示现五眼，即说清净见。
为说清净智故，说'须菩提，于意云何'等。三世心及心所即心相续。因缘三世为境，了知彼境即名为智而不名为见。此又应知有贪心、离贪心等种种烦恼及清净自性。
'尔所世界'是譬喻，表示遍知无边世界所摄众生相续。

 །འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཤའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་མངའ་སྟེ། དེས་ན་དེས་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་གནས་པར་བྱ་བའོ་།།གཞུང་འདིས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉི་ག་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལ། དོན་གཞན་ཤེས་པས་ འཛིན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྔར་དཔྱད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཤའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་མངའ་བ་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་ པར་དག་པ་འདི་གཉིས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པར་ནི་བརྗོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་ལ་སོགས་ པ་ཡང་སྤྱན་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཞུས་ཏེ། རྒྱུན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་ནི་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཀྱི།ཡོད་ཀྱང་འཛིན་པར་མི་འཐད་པས་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མེད་པར་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་ཡང་བཤད་དེ། སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །སེམས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཤའི་མིག་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་རྒྱུན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ཟབ པ་བརྗོད་དོ།།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །གལ་ཏེ་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་མེད་ན་དེའི་ཚེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མངའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་འབད་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མངའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐ་ན་ གང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་གོམས་པར་མཛད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མངའ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ།།དེས་ན་དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལ་དབང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བརྗོད་དོ།

如是，在世俗谛中如来具有肉眼等，因此为了修证此等，菩萨应当以发愿和誓愿而住。此文也说明了两种圆满。
若以一多自性观察肉眼等则不可得，以其他义识执取亦不应理。如前所观察，如来具有肉眼等及遍知心相续，如何能成？思维此意而问'为何'。
为显示菩萨如何修习此二清净瑜伽，故说'心相续心相续'等。'无相续'是就胜义谛而言。虽无自性，但依世俗谛而说，故说'称为心相续'。
若非如此，胜义谛中超越一切言说境界，故不可说，此为密意。说'心相续'是譬喻，肉眼等亦说无眼自性，此是所说处，明显宣说。
为显示于此应如何摄持心故问'为何'，与'无相续'相连。过去等心胜义谛中未生故不可得，非是虽有而执取不应理故不可得。
若如是则不能显示无心相续，仅仅不可得并不能成立诸法无自性。如三世心胜义谛中无，如是前已说过，后亦当说。
说'心'是譬喻，故肉眼等过去等亦不可得。此中'无相续'等文说甚深义，余者说广大义。
若三世心无，则福德蕴亦应无，因其依心故。因此菩萨为成就如来具足福德蕴圆满，应当如何精进？思维此意，就具足福德蕴圆满而言，说'须菩提，于意云何'等。
此说明若善男子善女人乃至布施外物珍宝等，亦得大福德蕴，则如来于无数无量劫中修习百种难行，岂不具足福德蕴？如是显示。
故虽胜义谛中无福德蕴，然世俗谛中有，故菩萨为成就彼自在，应以发愿和誓愿而住，如是显示，此亦说广大义。

 །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་ པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། གཉི་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་གསུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་བསྟན་པར་ཡང་དེ་ལྟར་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིས་ ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དོན་དམ་པར་དེ་མི་དམིགས་པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།དོན་དམ་པར་དེ་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་པས་ སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཉི་ག་བསྟན་ཏེ།ཟབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཚན་གྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་བསོད་ནམས་བླ་ན་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་འབད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་སྐུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཚན་གྱི་སྐུ་ནི་འོག་ནས་འཆད་ དེ་བ་ལང་དང་གླང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ།འདི་ལས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བལྟ་བར་མི་བགྱི་ལགས་སོ་ཞེས་བྱའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་། དེ་བས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་བྱུང་བར་རུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་གཟུགས་ལ་མོས་པ་དེ་ལྟ་བུས་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཚིག་ཟློས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདུན་པའི་དུས་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་དུས་ན་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ཡིན་ལ།ད་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གྲག་ཅེས་འཁོར་གང་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་པ་དེ་བསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པར་བལྟ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།

对于'为何不确立福德蕴为胜义有'这样的疑问，为了说明菩萨应当如何修行此法以及如何摄持心意这两者，因此说'须菩提，假如'等等。'假如'是'如果'的异译。
'如来不说'是指在胜义中言说不行，因为即使不说也会如此显现，这是其密意。如何福德蕴在胜义中不存在，此前已经说明。
此处是为了说明为成就如来圆满福德蕴而发心的菩萨，在胜义中以不缘取彼而入瑜伽等持来修行，以及以舍离胜义中执著彼为所缘而摄持心意这两者，并且阐述甚深义。
假如福德蕴确实不存在，那么如来二种圆满身相——妙好圆满身相和相好圆满身相，被认为是从无上福德所生，这也将因无因而不存在。
因此，为了成就如来二种圆满身相，菩萨应当如何精进？为此，以如来色身圆满为主，说'须菩提，于意云何'等等。
'色身'应当视为妙好身相。相好身相后面将解释，如'牛'与'犍'的方式。
此中尊者须菩提的意趣是：如同福德蕴在胜义中确实无蕴，同样色身也是无生，因此在胜义中不应以色身圆满而视为如来。
在世俗中，如同幻化佛一样色身是存在的，因此从福德蕴而生是合理的。
因此说明菩萨应当以如是胜解幻化佛身，以欲乐和发愿而住，为成就彼身。
此处也不会重复，因为先前在胜解行地时希求获得色身之时，以及供养承事如来之时舍离如是执著，而今在增上意乐清净地中，为遣除某些眷属认为'为成就如来圆满色身而发心的菩萨有执著色相'这种恶分别而说。
那么，如何显示如来们的色身呢？因此问'为什么'，这是与'不应以色身圆满而视为如来'相连。

།འདི་ནི་གྲུབ་པ་མེད་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་སྔར་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དོ་། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །གནས་འདི་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །མཚན་གྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདིར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བལྟ་བར་མི་བྱ་ན། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ སྐུས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ གསུངས་སོ།།དོན་དམ་པར་འཆད་པ་པོ་དང་། བཤད་པར་བྱ་བ་དང་། བཤད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་ངས་ཆོས་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ འཆད་པ་པོ་སྟེ་བདག་ལ་སོགས་པ་དང་།བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་དང་། བཤད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་གཟུགས་སམ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྔར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་འཆད་པ་པོ་དང་།བཤད་པར་བྱ་བ་དང་། བཤད་པ་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་མགོ་རྨོངས་ཏེ་དོན་དམ་པར་གསུམ་པོ་ཡོད་ པར་སེམས་ན་དེའི་ཚེ་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ།རབ་འབྱོར་སུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐུར་པ་ནི་དོན་མེད་པར་གླེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེས་གླེང་བར་ནུས་སྙམ་པ་ལ། ལོག་པར་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ ལོག་པར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་མེད་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཚིག་དང་ངག་གི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་འདི་ཇི་ལྟར་གྲགས། དེ་ཡོད་ན་ནི་གང་དེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད པ་ཉིད་ལ།གང་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འཆད་པ་པོ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་ན་གསུམ་ཆར་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། འདིར་ལན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

这是不成立的，色身不是具有肢体的自性，也不是微尘积聚的自性，如同前面所分析的那样。这里显示了菩萨应当如何修行。
所谓'因此'，是说在世俗谛中是存在的，因为不像兔角那样在一切情况下都不存在。这里遮遣了诽谤的边见，显示了应当如何摄持心意。
这一切处都显示了甚深义。为了在世俗谛中成就如来圆满色身，显示菩萨们应当精进，这也显示了广大义。
关于圆满相好身，说道'须菩提，于意云何'等，这里所说的一切都与前面相同。如果不应以圆满色身见如来，那么世尊的教法也将不存在，因为这是由色身所摄。
因此，为了菩萨思维应当如何精进以成就如来圆满语业，关于圆满语业而说'须菩提，于意云何'等。
在胜义谛中，因为没有说法者、所说法和说法，所以如来不作'我说法'的思维。若不如此，就会颠倒，因此不会成为一切智者。
如同说法者即我等、所说法即内外诸法、说法即作用的声音自性都不存在，这在前面已广说，因为前面已证成一切法都为空性所遍。
在世俗谛中，说法者、所说法和说法未经观察则令人欢喜，仅仅是假名安立而已，在胜义谛中则不然。
如果有人虽然已经宣说了如是诸法实相，但有些人愚痴，认为在胜义谛中这三者是存在的，那时将如何呢？为此说'须菩提，若有人'等。诽谤是指无义而说。
若想'不存在的怎能说？'为此说'由颠倒执著'，意即因为颠倒执著而错误理解，所以说'不存在'。
这显示了趣入如来圆满语业的菩萨应当了知如回声等而趣入，这显示了菩萨应当如何安住。
如果说这三者不存在，那么世尊宣说人法二无我等的种种言语教法是如何显现的？若它存在，则所说法也存在，能说者也必定存在，由此推知三者都存在。对此疑问，问道'何以故'，这里回答说'说法说法者'。

 །འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་དོན་ དམ་པར་ཡོད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའམ།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་རྒྱ་ཆེ་བར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་གནས་མེད་ པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་འདུས་པའི་ཕྱིར་དེ་གསལ་བས་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲོ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་རྟོག་ན་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པས་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དེས་ཆོས་བསྟན་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྒྲ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་དག་གིས་ཚིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་ཏེ། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་པ ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་མེད་དེ།ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ཚིག་ཏུ་འགྱུར། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡང་བརྡར་འདོགས་པའི་ཚེ་ན་མཐོང་བ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཚེ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཚིག་ཏུ་མི་རིགས་སོ་བརྡར་འདོགས་པ་ཡང་གཞན་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ ཡང་གཞན་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ། །སྤྱིའི་དངོས་པོ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གཅིག་པུ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་གསལ་བ་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་གཅིག་ལ་རྫོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་དེའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གང་གིས་ ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བ་གསལ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ནི་དེ་ལ་མེད་དེ།གཅིག་པུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་ན་ནི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་དང་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཇི་སྙེད་ལ་དེའི་ ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་དེ་སྙེད་འཛིན་ན་ནི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་འཛིན་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་འཛིན་པས་དེ་ལ་འཛིན་པར་རུང་གྲང་ན།གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ན་ཚོད་དང་ཡུལ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ལ་གསལ་བ་གཅིག་ལས་འཛིན་པ་ ནི་ཕྱོགས་གཅིག་འཛིན་པས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་རིགས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་དག་ཏུ། མིང་ནི་གང་དང་ གང་དག་གིས།།ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ལ་དེ་ནི་མེད་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཤད་པ་ཡང་བརྫུན་པས་སྒོ་དེ་ནས་བཤད་པར་བྱ་བ་དང་། འཆད་པ་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྒོ་དེ་ནས་འོངས་པས་གསལ་བ་ ཉིད་དེ།དེ་གཉིས་ཀ་མེད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ།

如是思惟：如果所说法真实存在，应成为自相的本体或共相的本体。首先，第一种情况不成立，因为一切自相胜义已如前广说清楚。第二种情况也不成立，因为若无自相则无所依，故一切皆无。
若承认共相为实有，则唯摄于自相中，因此明了彼即明了此。若认为以遮遣他法而成立的共相是遍计所执的本体，则说法成为无义，成为成立已成。
即使承许彼胜义中有自相，以彼说法亦不应理。因为他人对声明等分别本体所遍计的言词，无论次第与否皆相违于作用，远离一切功能故，于识等任何处皆无所施，既无所作，如何成为言词？
自相无常，于立名时所见，于施设名言时无有随行，故不应成为言词。立名与施设名言若异，则成太过。因此，由无随行故，自相亦不应可说。
若承认共相为所诠，则彼成为所诠之本体，故为自相本体，因此无有趣入他境。
一者不应遍及处所、时间等各别差异的多种显现，如是若于一显现圆满一切自性，则唯于一者遍计其自性，以何于余亦能了知，彼中无有与其他显现相关的其他自性，因为一性将成损坏。
若以一分遍及，则成有支分与未尽之过，如是于诸差别显现之一分遍及安立，若取尔许，则于一显现取一分而应可取，然于差别显现之量、处、时等各别差异中，从一显现取一分而无法同时取，故成无分别。
因此，所诠与能诠唯应是遍计相的本体，而非真实。正因如此，世尊于他处说：'以彼彼诸名，说彼彼诸法，于彼皆非有，此是诸法性。'
所说亦是虚妄，从彼门中所说与说者有，所显示者亦从彼门而来故明了，世尊未另说彼二者皆无。此说明菩萨如何修行及摄持心意。此一切皆说甚深义。

 །ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ པ་བདུན་ཏེ།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་དོན་ཆེན་པོར་གདགས་པ་དང་། གདམས་ངག་དོན་ཆེན་པོར་གདགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། བཞུགས་ པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།དེ་ལ་ད་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བས་ཐིབས་པོར་གྱུར་པ་ལ་ཇི་ག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་འཁོར་ཡིད་མི་ཆེས་ཏེ། གང་དག་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ཡིད་མི་ཆེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ རབ་འབྱོར་གྱིས་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དག་འབྱུང་ངོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་མ་གསུངས་སམ།ད་ནི་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ཅེས་མ་གསུངས་ཀྱི། མཐའ་གཉིས་དགག་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདིས་ནི་སྒྲ་བཏགས་པའི་མཐའ་བཀག་གོ། །མ་བརྟགས་ན་དགའ་བར་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདིས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི མཐའ་བཀག་གོ།།འདིས་ནི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅི་འདྲ་སྟེ་དེ་སྟོན་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུན་པ་དང་སྨོན་ ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཡོན་ཏན་ དང་ལྡན་པ་དེ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ།།དེ་དག་སེམས་ཅན་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕུང་ པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གསུངས་ཏེ།དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ན་ནི་གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པ་བརྗོད་དོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཡང་མེད་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྙེད་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་གང་དག་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དགོངས་པ་སྔ་མ་བཟུང་ནས་དེ་ནི་མ་མཆིས་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།

殊胜圆满的智慧有七种不同的类别：即建立正念、现证菩提、宣说大法义、宣说大教诫义、完全执持法身、不住涅槃和轮回、以及清净安住。
现在对于这样甚深的法，未来时期被邪见网所笼罩时将如何获得果位，眷属心生不信。为了遣除那些如是思维者的不信心，圣者须菩提依据殊胜圆满的智慧中的建立正念而说'世尊'等言。
世尊不是曾说过未来时期将出现具戒律、具功德者吗？现在为了显示不应执著他们是一向存在或一向不存在，所以未说'有'，而是为了遮遣二边而说'须菩提，彼等'等言。
因为胜义中不见蕴和补特伽罗等的自性，所以非是有情，这遮遣了增益边。因为未经观察时安住于欢喜中，所以也非无情，这遮遣了损减边。
这是显示'将出现'的意思，即显示有情们对世尊的正念如何无颠倒，并显示菩萨应以意乐和愿望安住于世尊的圆满正念中。
'彼等非是有情'这句话显示了瑜伽等持。如果他们非是有情，那么世尊为何说'未来时期将出现具戒律、具功德者'等言？思维此义而问'为何如此'。
'因为说彼等无有情'是指胜义中无有情性。依于世俗中安住的蕴体而说彼等，因此世俗中有故称为诸有情。若非如此，若世俗中也无，则不应宣说。这显示了摄持心意。以上皆说明了甚深义。
世尊显示正念于一切有情无碍，显示了广大义。
若世尊未曾宣说任何法，则不会现证正等觉，因此菩萨们为成就如来现证菩提的努力将成无义。
为了那些认为若欲现证正等觉则必有所说的人们，依据现证菩提而说'须菩提，于意云何'等言。圣者须菩提持前意而答'无有是事'。

 །དེ་འདི་སྙམས་དུ་སེམས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཀག་གོ་སྙམ་མོ།།ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་མེད་དེ་དེ་ནི་སྔར་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། དེའི་རྒྱུའི་ ལམ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །སྔར་ནི་གདམས་ངག་ ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་དུས་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ལ་དོན་དམ་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སེལ་ལ།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་དུས་ན་གཞན་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་སེལ་བས་ཚིག་ཟློས་པའི་ཉེས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་སྙམ་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གང་ལ་བཞུགས་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་མ་ལུས་པར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ།།ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཤེས་པ་གང་དག་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཀྱི་ཡོད་བཞིན་དུ་མི དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རིག་བྱེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་རབ་ འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་དེ་ནི་མཉམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུད་དངོས་ པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཞན་དག་གི་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་གང་གིས་ཆོས་དེ་མཉམ་སྙམ་པ་ལ། སེམས་ཅན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྙམ་པ་ལ། དགེ་བའི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

他这样想：'世尊是依据胜义谛而说法的。'因为胜义中没有任何说法，所以也没有现前圆满成佛，这在前面已经说过。
在世俗谛中，世尊说法、圆满菩提以及其因道是存在的。因此，菩萨应当为了成就无上正等正觉的真实世俗本质而精进，这是说明菩萨应当如何安住。
前面是在寻求教诫时，为了遣除菩萨认为现前圆满菩提是胜义的分别念。而这里是在佛陀寻求时遣除他人的这种分别念，因此不会有重复的过失。
关于世尊如何在真实世俗中安立无上正等正觉，经中说'丝毫也'等。当安住在智慧中时，世尊不见带有自相的法性之细微自性，完全通达诸法无我的本质，这就是无上正等正觉。
因为超胜外道、有学、无学的智慧，所以是无上。因为如实通达一切事物的真实性，所以称为正等正觉。
关于这点，经中说'诸法不可得'是作为理由。因为不存在所以不可得，而不是明明存在却不可得。如果一切法存在，就会成为如来智慧的所缘对象。这是说明通达法无我的本质。
现在为了说明通达人无我的本质，经中说'复次，须菩提'等。'彼法平等'是说由此所证一切法中人无我平等的缘故。'无有不平等'是说一切处皆无颠倒，因为断除了我执相续的实有执著。
世尊已断除我执及其习气，因此唯有他的人无我证悟之本质圆满菩提才是无上正等正觉，其他人则不是。
关于以何方式法平等，经中说'无众生'等。这一切是说明如何以瑜伽等持成就。
关于如何现前圆满成佛，经中说'以一切善法'等，意思是说以福德智慧二资粮自性的善法现前圆满成佛。

 །གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་ པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྙམ་པ་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཡོད་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་ བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སེལ་བས་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །གནས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ། །མ་ལུས་པས་ གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་ཆོས་དོན་ཆེན་པོར་གདགས་ པས་དེ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་རབ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་དག་རིན་པོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དཔེར་མི་བཟོད་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མ་ཙམ་ཡོངས་སུ་མི་བརྗོད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་མཚོན་ཏོ།།བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྟོང་གི་ཆ་དང་། འབུམ་གྱི་ཆ་དང་། དཔེ་དང་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་སྡུད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་དོན་ཆེན་པོར་གདགས་པའི་རྒྱུས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བླ་ན་མེད་པར་ཤེས་ཏེ།ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པར་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་བཤད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འདུན་ པ་དང་།སྨོན་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བརྗོད་དོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་བལྟ་བར་བྱའི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་ན་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། ཟག་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར གཞག་པས་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ངོ་མཚར་མི་ཆེའི།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་ཐར་པའི་ལུང་དབོག་པའི་ཚེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དུས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཞུགས་པ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་ མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྟོན་ཅིང་གདམས་ངག་དོན་ཆེན་པོར་གདགས་པའི་རྒྱུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གདམས་ངག་དོན་ཆེན་པོ་གདམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་གསུངས་སོ།།དྲིས་ནས་ལན་ལ་མ་བཞེངས་ཏེ། རིངས་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ལྟར་ཉིད་ཀྱིས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གདམས་ངག་དོན་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如果因为不存在而丝毫不见任何法，那么善法如何存在呢？对于这样想的人，说'善法'等等。究竟义中诸法确实是不存在的。在世俗谛中是存在的，所以说'善法'。因此说'以善法证得圆满菩提'是没有过失的。这是通过遣除增益和损减二边的散乱而显示摄持心。这一切处都显示甚深义。
通过完整阐述人法二无我的证悟本质即圆满菩提的自性，也显示了广大义。对于'如何了知世尊的圆满菩提'这样的疑问，为了显示通过建立大法义而存在，所以说'复次须菩提'等等。'须弥山王'是比喻，即使以无量世界的珍宝布施所得的福德，也不及此。
'从此般若波罗蜜多中'这句话通过不完全宣说相而表征一切大乘法。'乃至'这个词包含了千分、百千分、譬喻和因等。如此通过建立大法义的因缘，了知世尊的圆满功德即无上圆满菩提的自性。
因为若无如此证悟菩提就不能宣说如此之法。因此应当以意乐和发愿来修习如此圆满功德。这一切显示了菩萨应当如何安住，这也说明了广大义。那圆满菩提也应视为真实世俗谛的本质，而非胜义谛，因为前面已经解释过了。虽未直接宣说，但也间接显示了瑜伽等持、摄持心和漏尽。
世尊安住出世间智慧时，由于极其专注，不生起众生等想并不稀奇。但在为众生善说解脱教法时，即使在不入定时安住世间智慧，也不生起众生等想。为显示通过建立大教授义而了知世尊无上圆满功德，以教授大义为主而说'须菩提，于意云何'等等。
不待问答，如同具有紧迫性一般，自说'须菩提，不应如是观'等等。因此显示菩萨应当以意乐和发愿安住于如是世尊圆满功德的大教授义之因。

།ཅི་སེམས་ཅན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་སམ། འོ་ན་ཏེ་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལ་ བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་།ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དོན་དམ་པར་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀྲོལ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིས་ ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།།མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་གོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གཟིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པས་ཐེ་ཚོམ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པའི་འཆིང་བ་ཡང་བའམ་རབ་ཏུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་ཤིན་ཏུ་དམ་པོའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་མི་བརྙེས་བ་ཞིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གོ་འཕང་དེ་བརྙེས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའོ།།སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རི་མཐའ་དག་བཤིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མེད་པར་མི་ཤེས་སོ། །བདག་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཏུ་ འཛིན་པ་སྟེ།བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པར་མི་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རབ་འབྱོར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེས་བདག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་བཟུང་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་བདག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པས་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་སོ། །རྟོག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་མཉན་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་ན་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་སྨོས་སོ།།བྱིས་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ དག་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བྱིས་བདག་ཡིན་པས་བྱིས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལོག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱིས་པར་གྱུར་པས་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། དེས་ན་དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བདག་ཏུ་འཛིན་ པ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ།

如果有情确实存在，就会成为烦恼的因，如来难道不这样想吗？那么是否因为无有情而如此思维，对此思维进行观察而问'为何如此'。
由于蕴和补特伽罗我性的有情在胜义中皆不存在，因此不见彼等，为显示此义，如来说'无有任何被解脱的有情'。
此处显示菩萨应当如何修习瑜伽等持。对于'如何知无'的疑问，说'若善现'等。
此中密意是：如来智慧如实趣入所知。若非如此，由于未断障碍，如何成为如来？因此，若有情存在，则如来必定清楚见到，因为现前所缘而无有疑惑。
彼即会成为坚固的我执。因此，从我执之因所生的一切烦恼网的束缚会增长或剧烈，那时由于未断贪等坚固束缚的障碍，世尊就不会获得如来果位，然而世尊已获得彼果位，因此已断尽一切障碍。
由断障碍故，摧毁一切我执之山。因此不知无情。虽然无我，但有我执，即我见的相，不是吗？
对于'世尊如何不应生起我等想'的疑问，说'善现，所谓我执'等。若执取我等某一事物，则彼时世尊虽断障碍，我执仍会生起，然而无有任何可执为我者，故如来说无有执著。
对于'何者称为我执'的疑问，说'彼亦'等。由于不具闻等，不了知应断应取，故为愚者。由于不具择法，异于圣者，故为凡夫。
凡夫中有些人听闻正法论典后，安住于如理作意，信解法无我时，执著为谛实而不起我执，为遮除彼等故说愚者。若仅说愚者，则如是通达蕴等的凡夫，虽然未生圣道故为愚者，为显示愚者差别故。
虽然彼为颠倒我执，但因其为愚者，对彼等显现如我执，故依其意乐而说为我执。

།དེ་ཙམ་གྱིས་བདེན་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་བདག་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་། གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་སུ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དོན་དམ་པར་ནི་སྐྱེ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟན་ནས་གསུངས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སེལ་བས་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དངོས་སུ་ཟབ་པ་ ཉིད་བརྗོད་དེ་།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ལ་གདམས་ངག་དོན་ཆེན་པོ་གདགས་པའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་ནི་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མེད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ག་ལ་ཡོད་དེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བདག་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཚན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ན་དེ་དག་མེད་ན་རྩ་བ་མེད་པས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་འཁོར་འདུག་པ་གང་དག་རྟོགས་པ་མི་ཉུང་བར་བསགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རབ་ འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྔར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་མཛད་ཀྱི། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པས་ཚིག་ཟློས་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་བརྟགས་ན་ཡན་ལག་ཅན་ ནམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ངོ་བོར་འཐད་པ་མེད་པར་རིག་ནས་དགོངས་པ་སྔ་མ་ཉིད་བཟུང་སྟེ།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་དུ་འཐད་པ་གཞན། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།ཇི་སྟེ་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། རྫོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཅན་ཡིན་གྱི།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་བེམས་པོའི་ངོ་བོར་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་དགོངས་པའོ།།འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་སྐུ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

仅仅如此并不会成为真实，应成过失，因为以无我等词的运用，为何不执著我等为真实？如果想到'若无我，谁是诸凡夫'，就说'愚凡夫'等。
胜义中实无众生，依世俗而说故无过。这一切是遣除增益和损减二边而显示摄持心。这一切直接诠说甚深性，并显示为一切众生界宣说大义教诫之因的广大圆满意乐。
若无愚凡夫，则如来庄严具足相好身岂有？凡夫自身从悲心根本生起菩提心后，若修行诸波罗蜜多，则成就如来相好庄严圆满身，若无彼等，则无根本，如何成就如来如是圆满身？
对于那些积累不少觉悟、执著色等为实有的在座眷属们心想如此，为了他们，以摄受法身之意，说'须菩提，于意云何'等。
先前未建立法身，此为建立法身而说，故无重复过失。相好圆满，胜义中观察，无论是有支分或微尘积聚的体性都不合理，了知此已，持前意，圣者须菩提答'不也'。
世尊于此说其他道理'须菩提，若'等。若如来仅以相好圆满而区分，则因说因相同，为何转轮王不成如来？
若谓由处所、明显、圆满而世尊相好圆满具差别，转轮王则不然，故不称如来者，此亦不合理，因处所等差别于物质性上无任何差别。
故若如来由物质性相好等法而区分，则转轮王亦应成如来，然非如此。故如来仅由通达一切法性如实而区分。
此显示菩萨应以欲乐和愿望安住于如是如来智慧所生身。

 །ད་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གོང་མས་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བལྟ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། སུ་དག་ གིས་མི་མཐོང་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དག་ཏུའོ། །སུ་དག་གིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། ལོག་པས་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཟུགས་སུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གང་ཟག་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། དོན་དམ་པར་མཚན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་གཟུགས་ཅན་དུ་མཐོང་བར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྒྲར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་སྒྲ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས ནི་ཐོས་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཐ་སྙད་འདོགས་པ་འདི་གཉིས་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། དེས་ནི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བསྡུའོ། །སྐྱེ་བོ་ལོག་པས་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་ང་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་ངོ་། །འདིས་སྤོང་བས་ན་སྤོང་བར་བྱེད་ པ་སྟེ་ལམ་ལ་བྱའོ།།དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ལོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཤའ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པའོ། །དུས་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་དམིགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡང་དག་པ་སྟེ། དེའི་མཐར་གྱུར་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འོ། །དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མེད་ པས་མཚན་མ་མེད་པའོ།།ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྐུའི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་ལ་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།གང་དག་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་དག་དེའི་ངོ་བོར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཉིད་ནི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེས་ མཚོན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་ནུས་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས།ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཅི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་རིག་གམ། འོན་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ་སྙམ་པ་ལ་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཞིག་ན་གང་གི་ཚེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་གི་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་ཏེ།དེ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་པའོ།

现在为了显示'即便是胜义谛中如来智慧也不应执著'的道理而安立法身，以两个偈颂显示菩萨如何以瑜伽等持而修行。
其中上面的偈颂显示如何不应观如来以及谁不能见到。
如何不应观呢？以见等言说。谁不能见呢？入于邪道者。
'见为色'是说执著补特伽罗色相者，胜义中以相好庄严而见为法与补特伽罗之色身的言说。
'知为声'是说'我从声音了知如来是如此这般'的言说。这显示闻的言说。
这两种言说是举例，由此也包括了分别和了别。
入于邪道的众生由于入于邪道故不能如实见我。'入于'是指道。由于颠倒故为邪，这也是不见的原因。
那么应如何观佛呢？为此说'观法性'等。
诸法的真实自性即是法性，由于以理和教成立，故本来即是寂静等的体性。
这即是真如、法界、实际、无相、胜义等异名。
一切时中如是存在故为真如。
缘此而生一切佛法，为彼等之因故为法界。
无颠倒故为真实，为其边际故为实际。
其中无有青等诸相故为无相。
是殊胜智慧的境界故为胜义。
为何应观为法性？为此说'法身'。'身'字表示自性。
由此意为：凡是安立为以正智为因的如来者，胜义中即是法的自性。凡是何者的自性，即应观为彼之体性，不应观他为他体。
若如是，则法性成为显现的自性。若非如此，如何能见彼等所表？为此观察而说'法性'等。
是否因为不能故而不知？还是若遍知则有过失？为此说'不能'等。
若有法的自性成立，则能了知其法性，然而当胜义中无有任何法以自体成立时，如何能单独了知法性？意为其不能单独存在。

 །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཅན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་མཐོང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན།དེ་ཉེས་པ་མེད་དེ། གང་དག་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས་ཇི་ལྟར་གཟུང་།བུམ་པ་འཛིན་པས་ནི་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བལྟ་བར་མི་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ནི་མཚན་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་གང་གི་དོགས་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བླ་ན་མེད་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།མཚན་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་ཞིག་མཐོང་ནས་ལུང་བསྟན་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །གནས་འདི་མཐའ་ དག་གིས་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ ནུས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱེད་ཆད་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མེད་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་གང་དོགས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་ཁྱེད་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བྱུང་བ་རྣམ་པར་བཤིག་པར་བརྟགས་པ་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བའང་ཅི་ཡང་མེད། ། ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ་། །ཡང་དག་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བཤད་དོ། །མ་འོངས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་གགས་བྱེད་པས་ཆད་པར་བརྟགས་པ་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བར་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན དུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་ཡང་འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐབས་སྟོན་པས་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསྟན་ཏོ།

如果这样的话，真实智慧的本体诸佛也在胜义谛中不成立而无所见，那么应当如何观察法性呢？这并无过失。正因为在胜义谛中不见一切诸法，才是见到法性。法性是无生的本体，它与生相违背，执著生怎能执取它？执取瓶子的人不会执取瓶子的无生性。这里是在说'不应观如来色身，应观法身'的道理。
虽然如来不是殊胜相好的自性，但如来的无上正等正觉的特征是从殊胜相好的因而生是合理的。如此，有人怀疑：'成为菩萨时，相师们见到殊胜相好后预言世尊将成就无上正等正觉'，为了断除这种怀疑而说'须菩提，于意云何'等。
若殊胜相好是无上正等正觉的因，那么转轮王也应成佛，这是其中的密意。相师们见到如此相好而作预言并非其因，故无过失。这是在显示摄持心。这一切处是在显示甚深义。
世俗谛中显示如来智慧通达一切事物自性的特征，也显示了广大义。若有人怀疑：若在胜义谛中一切法不存在，故不能了知法性，那么你们就成为断见论者。因此，如来也不存在，不住涅槃也不能成立。为了这种怀疑者，就针对不住轮回与涅槃而说'须菩提，于汝意云何，诸发趣菩萨乘者'等。
也不是破坏已生的观点，因为是如实了知法性。因此说：'此中无所遣，亦无少可立，如实见如实，见实得解脱。'也不是阻碍未来法生起的断见，因为是如实显示法性。
一切法若不观察则如缘起而生是可接受的，所以承许佛世尊以真实世俗的本体、大悲力而获得化身等，随顺所化而示现方便，不断轮回相续。这显示了世尊不住涅槃，也显示应以欲乐和愿力安住于如来如是身。

 །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བར་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་འཁོར་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པས་ བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་དེ་དག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་ཤིང་འཇུག་གི་འདི་ལ་ནི་ བདག་དང་བདག་གི་མེད་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པའམ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་ འགྱུར་གྲང་།རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡང་རྒྱུ་རྟག་པའམ། རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ལས་འགྱུར་བར་རྣམ་པར་རྟོག་གྲང་ན། དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་རེས་འགའ་སྣང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ནི་མི་རུང་སྟེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ཡོད་པའམ་མེད་ པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རེས་འགའ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྟག་པ་དག་གི་ནུས་པ་གྲོགས་བྱེད་པ་གཞན་དག་གིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱར་མེད་པ་ན་སུ་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་ན་གང་གིས་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན། རྒྱུ་མ་ཚང་པ་མེད་པའི་འབྲས་ བུ་ནི་རེས་འགའ་མི་སྣང་བ་མི་རིགས་ཏེ།གང་གིས་ན་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དུ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གྲུབ་པ་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཐ་དད་པ་གཞན་རྒྱུ་གཞན་ནི་མི་འདོད་ན་གང་གིས་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར། དངོས་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་དེ་འགྲུབ་པ་ན་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་ནི་དེ་གྲུབ་པ་ན་མ་གྲུབ་པས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་བས་ན་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་བཤིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་ཡང་མཚུངས་སོ། །དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ལས་རྒྱུར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ལྟར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་ དུས་མཉམ་པའམ་དུས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྲང་ན།དུས་མཉམ་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་རང་གི་མ་ཐོབ་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་བས་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་དུས་མཉམ་ པར་ཐོབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྟེ།འབྲས་བུ་དེ་ལ་དེ་སྦྱོར་བ་མེད་དོ།

为了说明不住于轮回，针对如果这样认为世尊承诺进入轮回就会成为轮回本身的想法而观察后，说道'复次须菩提'等。所谓无我，是因为如幻而依他起的缘故。非自我本性，因为常法以次第和非次第为因相违，非因者因为什么也不做而不可能成为加持者。也无他者加持，因此一切法以两种方式都是无我，如经中说：'诸比丘，无闻凡夫执著我与我所，然此中无我与我所'。这表明一切法中人无我的忍。所谓无生，这表明法无我的忍。
如此，诸事物若要生起，是从无因还是有因而生？即便有因，也是从常因还是无常因而生？对此作如是分别：由于诸事物有时显现，第一种分别不合理，因为无所依待者无有差别，如有无之时，应当恒常有或恒常无。
因此，由于是有时生起，第二种情况也不合理，因为常法的功能不能被其他助缘所差别，对谁都无所依待时，何以次第而非顿时生果？因不缺因的果不应有时不显，为何会次第生起？那些主张自性为诸事物之因者，实际上也承认是无，因为成立的自性才能成为因，未成立者则不能，因为其相是离一切功能的缘故。
当事物的自性成立时，即承认无因而成立，因为不承认与之相异的其他因，何以不成为无因？事物不异于自性，故彼成立时即成立，即成为无因。若非如此，则成立时未成立，如何成为与彼无异的自性？因此，破斥无因论的过失于此也同样适用。
由于同时与异时为因相违故，第三种情况也不合理。如是，若成为因，是与果同时还是异时？非从同时，因为未获得自体真实者空无一切功能，故于任何果都无作用。自体真实如其本性，果也是与彼同时获得的自性体性，于彼果无所作用。

 །དུས་ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་དུས་གཞན་གྱིས་ཆོད་ནས་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལ་རྒྱུར་འདོད་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའམ། མཆོད་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་པ་དག་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་ལྟར་མཉམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟར་འགྱུར་གྲང་ན།དེ་ལ་དུས་གཞན་གྱིས་ཆོད་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཞིག་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་ཞིག་པ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་མི་ རིགས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཞིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། མཆོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་མཆོད་པ་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དུ་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཆ་མེད་པ་གཉིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་ན་དུས་གཅིག་ ཏུ་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་པར་འགྲོ་བ་གཞན་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོད་ན་གོང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཟློག་པར་དཀའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མཆོད་ན་ནི་ཡན་ལག་དང་ བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ། མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཟད་དེ། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དང་འདྲའོ། །གྲགས་པ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བ་ལང་རྫི་ ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་གཞིག་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་གིས་རིགས་པར་འགྱུར།གྲགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མས་ཤིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་རྣམས་བཀག་སྟེ། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ ཚད་མ་མིན།།ལྕེ་དང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་འདི་དག་ཆད་མིན་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བེམས་པོ་ལུང་མ་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་འདོད་གང་། །དེས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་བྱོས། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།སློབ་དཔོན་དག་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་སུམ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མཐུན་པར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྟག་མི་བཟོད་པའོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཀག་གོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་བཞིན་མེད་པས གཞན་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་།།རྒྱུ་དེ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་། དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ།

即使在不同时间，也会被其他时间所间隔而改变。例如如同毗婆沙师认为异熟因是因，或者由接触而改变。例如经部师说因和果的灭与生如同秤杆的高低一样平等，若是如此的话。
对此，若由其他时间间隔而生果，则将承认从已灭中生起，因为已灭失去一切功能，所以已灭不应成为因的事物。若不如此，则非作者的已灭事物如何成为已灭？
关于接触方面，如果以全体自性接触，则在当时成为同时，因为无分事物二者以全体自性接触时，除了成为同时之外别无他途。
因此，如同极微尘以全体接触时上面将成为仅有极微尘量一样，劫也将成为仅有刹那量，这是难以避免的。若以一分接触，则成为有支分。
因此，一切事物胜义中即是无生，未经观察时仅现为似生，犹如虚妄欢喜，如同迷乱心识所现的体性。
若仅是共识不是量，则因为从牧牛人以上都共识事物的因果，说不应破除，这怎么会合理？因为共识的色等已被量所破除。
因此，世尊在《月灯经》中否定眼等诸量说：'眼耳鼻非量，舌身意亦非量，若此诸根是量，圣道于谁有何用？如是此诸根非量，自性无记属顽物，故欲涅槃道者，应当修行圣道。'
诸大师所说现量的定义，那也是世俗现量，应视为趣入胜义。世俗中不是相互观察，因此那是为世俗而说故不堪观察。
因此，世尊在稻芽等中否定诸法从自他生起。如是在《楞伽经》中也说：'大慧，一切法无生，因为不从有无生。'
在《大般若波罗蜜多经》中说：'须菩提，任何法无生，即称为无生。其中何为智慧，即是无生法忍。'
如是在《宝源经》中也说：'于何无自性，无性何有缘，无性何所生，如来善宣说。'又说：'诸法生世俗，胜义无自性。'

 །གལ་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་ ཚད་མས་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྡང་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པ་བརྙེས་པ་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་བ་སྟེ། ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་ བཟོད་པ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྡིག་པ་དང་།གཏི་མུག་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བག་གིས་རེག་མི་སྲིད་དོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་བསྐྱེད་ཟིན་ཀྱང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རམ།ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་གང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ མངོན་པར་ཞེན་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་སྤངས་པས་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ཀྱང་འཁོར་བ་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་ པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དེ།དེས་ན་དེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །གཞན་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དགོངས་པ་མ་བཟུང་བ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བགྱི་ལགས་སམ་ ཞེས་འགལ་བ་བརྗོད་དོ།།དེའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེས་གསུངས། འདིར་ནི་ཡོངས་གཟུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ན་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ དགོངས་པ་གང་གིས་གཉི་ག་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཚུལ་ལོ།།འདིར་ནི་ལོག་པར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་སེལ་ཏེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ལོག་པར་འཛིན་པ་ ནི་ལམ་ལོག་པར་འཛིན་པའོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྤོང་བས་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་མོ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གནས་འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ མཐའ་བཀག་ནས་དབུ་མའི་ལམ་བརྗོད་དོ།།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། བཞུགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如果说这一切是依据遍计所执自性而说的话，那是不对的，因为一切自性已被量所破除。这是说明：其他具有小善根者尚且不会感受轮回痛苦，更何况菩萨已获得无生法忍，生起广大智慧，获得无上福德蕴，怎么会感受轮回痛苦呢？
如是以两种方式在轮回中感受痛苦：身体和意识不悦的特征。其中前者是恶业的果报，另一个是从愚痴所生，即从颠倒分别所生。其中，获得无生法忍的菩萨既无痛苦之因的罪业，也无愚痴二者。无因则不可能被痛苦所触。这是说明菩萨应当如何修行。
即使已经生起极多福德蕴，是否会如色界等众生一样仍处于轮回中？如何仅仅以生起众多福德蕴而说明不住于轮回？对于这样的疑问而说'须菩提'等。这是说明：即使生起福德蕴，但由于颠倒执著而执取福德蕴者，因为未断除一切烦恼根本的颠倒，虽获得殊胜境界，仍被安立为轮回者。
菩萨因获得无生法忍，对福德蕴无实有执著，因此已断除其一切烦恼根本的极大愚痴，故不住轮回，如是而说。为了遣除他人的分别，须菩提说'不应如我未领会意趣那样执取'而说明矛盾。
其意趣是：世尊在诸经中说菩萨应执取福德蕴，而此处说不应执取，如何不相矛盾？世尊为了说明以何密意而说二者，故说'虽应执取'等。所说'应执取'是指应以修行相而执取。此处是遣除邪执相，故无矛盾。邪执即是执著邪道。
这是说明以断除该分别而摄持心意。又从'须菩提，善男子善女人'等开始宣说广大。前面诸段则说明甚深。此一切处即遮遣常断二边而说中道。已说毕不住轮回与涅槃。当说清净安住。

 །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་དང་། སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་བརྟེན་ལ་མངའ་བས་བཞུགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བས་བཞུགས་པའོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བལྟའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་དང་། བལྟམས་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་ལས་གྲགས་པ་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་གང་དེ་སྙམ་སེམས་པ་དེའི་ ཆེད་དུ་ཞུགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།ཡང་རབ་འབྱོར་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཞུད་དམ་བྱོན་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཆག་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་དང་རིམ་པ་ བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།།སྤྱོད་ལམ་བསྟན་པ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། དེས་ན་བལྟམས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འདིར་བསྟན་པར་བལྟའོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལུང་ལས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཡོང་དག་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དོན་མི་ཤེས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ནི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བཞུད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་ བྲག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་པ་དག་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་བཞུད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་འབྱོར་བ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཞུད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མངའ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལྟར་བསྟན་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ངས་བཤད་པའི་དོན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིར་ལན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ་བརྗོད་པ་འདི་ནི་བཞུད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར རོ།།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཏེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཡང་ན་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིས་ཀྱང་མཁྱེན་ཏེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་ པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་གར་ཡང་བཞུད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་གཙོ་ བོར་འགྱུར་ཏེ་མཆོད་པར་འོས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་སྐད་མི་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།

此复分为三种：以威仪而住，以于器世间及有情世间自在而住，以无一切烦恼而住。
若有人认为佛应视为法身而非色身，那么此时世尊的四种威仪及诞生、出家等经典所说，如何不相违呢？为了解答这种想法，依威仪圆满而住的意趣，说'复次须菩提，若有人'等。
'行'或'来'二词是表示行走。其余则依次表示站立等威仪。
所说威仪仅是举例，因此诞生等事亦应视为此中所说。若对世尊威仪等经典所说之事执著于文字表面，则因颠倒执著而不解如来所说义理。
世尊非以色身分别，彼乃清净智慧。彼智慧无身故，即使世俗谛中亦不可能有行走等。行走等是由色蕴差别所分，故彼等是依世尊化身而说，非依智慧身，因为智慧身于世俗谛及胜义谛中皆不可能有行走等。
因此，对如是威仪圆满，菩萨应以愿欲及发愿而住。
若认为如来无行走等，为何说'如来'是以'来'字分别？为此说'何以故'，意即'彼不解我所说义'。
此中答以'如来'等。意谓此说非由行走分别，而是由证悟分别，因为'来'是了悟义。
如实证悟诸法实相故名如来。或者，如同往昔诸佛如实通达诸法实相，此佛亦如是通达故名如来。
此亦应于胜义世俗谛中理解为智慧身，于其他则无分别故。
彼无身故，即使世俗谛中亦不可能有任何行走等。胜义谛中因无生故更不可能。
因此，由证悟诸法自性而成为一切世间主，堪为应供故名阿罗汉。
由正等觉悟故名正等正觉。
若非如此，色身为无情性故不应如是称呼，此为其密意。

 །འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་དང་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ།།གནས་འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་ཟབ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པར་བཞུད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྤྲུལ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ལྟར་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་གཞིག་པས་བཞུགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡང་རབ་འབྱོར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྔར་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་པར་བསྟན་ལ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞུགས་པ་བསྟན་པས་ཚིག་ཟློས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པས་ བདག་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་ནས་བསྲབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཡང་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ ཚོགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དེའི་སླད་དུ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གཅིག་པུར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཐབས་ཙམ་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚོགས་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མི་ གནས་པའི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་མངོན་སུམ་དུ་གྲགས་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བཀའ་མི་སྩོལ་ཏེ། མ་གསུངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་གཞིག་པར་བཞུགས་པ་དེ་ ལྟ་བུ་ལ་འདུན་པ་དང་།སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཚོགས་མེད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དེ་མང་ངམ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ཚོགས་མ་མཆིས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཤར་ དང་བྱང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་གནས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཚོགས་སུ་མི་རིགས་སོ།།གཅིག་པུར་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་གཞན་དག་གིས་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་དང་།སྟེང་དང་འོག་དང་། ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པ་ནས་བསྐོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཆ་ཉིད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དུ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེར་ཡང་དཔྱད་པ་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

这里教示瑜伽等持和摄心。这一切处教示甚深。为了显示在世俗谛中依止如来化身等游行无碍于无边世界,也教示了广大。
如来所化现的色身以及意之自性身,由于远离一多自性,为显示如幻化佛般虚妄,依据器世间和有情世界的分析而住,因此说'复次须菩提'等。
先前显示菩萨在胜解行地上的分析,这里显示世尊在佛地上的安住,因此不会重复。这里也以二种方便显示通达远离一多自性而无我。
譬如'若分析为极微尘聚'等,显示通达远离一性的方便,此中解释如前。极微尘由于方分差别而无成立,岂非不能成为聚集?对此疑问而问'何以故',回答说'世尊,若'等。
意思是说,仅仅作为遮遣一性执著的方便而说极微尘的分析聚集,世尊说此非胜义谛中安立。若非如此,一切显现极微尘聚成为现量所成,因此世尊不说极微尘聚,不说亦如是显现故。
此显示对如来身如是分析安住应以欲乐和愿求而住。若无聚集,为何世尊说'是极微尘聚为多不'?观察此想而问'何以故'。
'彼无聚集'是说极微尘以东方、北方等方位差别而住,由于无自性成立,故真实中不应成聚。仅为遮除一性执著而说,故说极微尘聚。
若无方分差别,则极微尘不为其他极微尘从彼方此方、上下及方分差别处所包围。因此不成广大,如心心所等。不应说方分即成极微尘,因为彼中观察相同故。

།གལ་ཏེ་གྱུར་ཀྱང་ཐུགས་མེད་དོ་ཞེ་ན་། མི་རུང་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་གྲུབ། ཐུག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་ངེད་ཀྱི་འདོད་པ་ཉིད་གྲུབ་པོ། །ངེད་ནི་འདོད་རྒྱལ་དུ་རྡུལ་རྣམ་པ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཐུག་པ་ མེད་ན་གང་གིས་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད།ཁྱོད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཆ་མེད་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤར་དང་བྱང་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པར་ཁས་བླངས་པས་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ བས་ན་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལུས་མེད་པས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། ཤར་དང་བྱང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན། དེ་ནི་མིག་མིན་གཟུགས་ལ་ མིན།།དེ་གཉིས་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། །དེ་ནི་གང་ན་གནས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཡོད་མིན་མེད་པ་མིན། །ཞེས་བསྟན་ཏེ་ཐལ་བས་ནི་ཆོག་གོ། །འདིས་ནི་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྣང་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པས་[(]རྣམ་[,]རྣལ་[)]འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དེ་མང་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ།།ལྷག་མས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་གཞིག་པས་བཞུགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །སྣོད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་འདོད་དོ།།གཉི་ག་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་མཚོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁམས་མ་མཆིས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་ རྟེན་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ།།འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་གཞིག་པས་བཞུགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། སྣང་བ་མེད་པར་ བྱས་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དེ་ཁམས་མ་མཆིས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་རགས་པ་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་ཉིད་རིལ་པོར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ལ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དམ་པོར་འགྱུར་ཏེ།དེ་མ་སྤངས་པར་དགོངས་པའོ།

如果说即便如此也无接触，这是不合理的。微尘若成为无接触的本性，你能成立什么？无接触的本性不能成立为实体，因此我们的主张得以成立。我们并非随意地说微尘是多种本性，若微尘无接触，以何成立？你所安立的微尘为无分的本性，由于承认它们住于东方、北方等不同方位，就等于承认了方位部分的差别，因此将导致有支分的过失。因此，为了成立过失，能立因的所依不成立。
心与心所也并非不确定为一，因为它们无形体故不住于方位，不为东方、北方等方位所住。因此，'彼非眼非色，亦不住二间，彼于何处住，非有亦非无'，以此表示过失已足。由此理解远离多性，显示无相的方法，教示瑜伽等持和摄持心意。
说'彼微尘聚众多'，此说示广大。余者显示甚深。现在依据有情世间破析而住的意趣，问及所说的'三千大千世界'等。器世间已如前说，此处世界是指有情世界。对二者皆说'三千大千'是为显示世界无边际。
因此说'如来说彼无界'，是指有情世界五蕴自性，也由于远离一多自性，如前解释。此说示菩萨应以意乐和愿望安住于如来破析有情世界的这种境界。通过无相也显示如何成就瑜伽等持。
现在为显示如何摄持心意，故问'何以故'，并与'如来说彼无界'相连。答以'世尊，若'等。若有情世界如所显现般在胜义中成为粗大一体的本性，则如来通达诸法实相，将执著其整体。因此，我执之因仅是执著蕴体为整体，这将成为如来坚固的整体执著，意为未断除此执。

 །དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་དེ་ དོན་དམ་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་གཟུང་བ་རིལ་པོ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པའི་ངོ་བོར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསུངས་པར་ཟད་དེ་དེས་ན་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ་།།ཅི་སྟོན་ཅེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་རིལ་པོ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་མེད་པས་ཆོས་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བཟུང་བ་རིལ་པོ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ ཀྱིས་བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ལྟར་འཛིན་པས་དེའི་བསམ་པའི་དབང་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སྟེ། འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ ཕྱིར་དེ་དག་བྱིས་པ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདིར་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་བ་ཡང་འདིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དོན་ དམ་པར་རང་བཞིན་དང་བསམ་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།རྩ་བ་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་གྱུར་པས་ཐབས་གང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ ཏོ།།མཚམས་ནི་འདི་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། གལ་ཏེ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་དག་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟར་གསུངས་སྙམ་པ་དེའི་ཆེད་དུ་འབྱོར་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།འདི་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བ་དང་། སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལ་རབ་འབྱོར་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བདག་ཏུ་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་འཇོག་པས་བདག དགག་པའི་ཕྱིར།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གསུངས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་ལྟ་བ་མ་མཆིས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཞེས་གང་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།

并非如此，因此世尊对于愚童凡夫们说执著整体是我执的因，这在胜义谛中是无所执著的，因为所执的整体无有一多自性。仅仅是在世俗谛中随顺愚童凡夫的认知而说，因此称为执著整体。世尊为了成立此义而说'执著整体之义'。
这说明什么呢？说明在世俗谛中所说的执著整体，在胜义谛中是不存在的，因此这法是不可言说的。如果这样执著的整体不存在，那时执著也不存在，那么怎么能在世俗谛中说'执著整体'呢？考虑到这一点，所以说'是愚童凡夫们所执著'。
愚童们由于迷惑的缘故，即使对不存在的也执著为存在，因此随顺他们的想法而安立名言，这是无有矛盾的。因此称他们为愚童，若不是这样，由于如实安立名言，他们怎么会成为愚童呢？
在此已经说明了应当如何摄持心。广大和甚深的内容也如前所述。这表明当一切法在胜义谛中本性空时，如来的色身和智慧身在胜义谛中怎么会有自性和思维呢？因为根本无有众生的缘故。
现在'须菩提，若有人'等文，是说明在一切处入瑜伽等持时，以何方便在一切处安住等持。
其连接如下：如果没有执著整体，那时就没有根本的萨迦耶见，那么世尊为何在五见中说萨迦耶见呢？为此而说'须菩提，若有人'等。
在此通过说明如何无分别、谁在无分别、对何无分别、以何无分别、何为无分别，来正确显示入瑜伽等持的方便。
其中从'须菩提，若有人'开始直到'故名我见'，这是说明如何无分别。怎样呢？外道们说有我，而世尊为了否定我而建立补特伽罗无我，因此说我见。通过破除我见来建立法无我，如所说'如来说无有见'。如果不执著我见为真实，那么菩萨如是修习时就能入于瑜伽等持，因为无分别故，这是入定的方便。

 །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ སྟོན་ཏོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་པར་བྱ་བལྟ་བར་བྱ་མོས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བ་དེ་བརྗོད་དོ། ། གང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་ཞེ་ན་ཤེས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། མོས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ ཤེས་རབ་བོ།།ལྟ་བ་ནི་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ནི་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ལྷག་པར་འདོད་པ་ནི་འདིར་མོས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་མོས་པའི་སྒྲར་གསུངས་སོ།།ཅི་ནས་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་འདུ་ཤེས་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་གསུངས་ སོ།།འདུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དེ་འདུ་ཤེས་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་བརྫུན་པའི་དོན་དུ་ཤེས་ཤིང་གནས་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ།།གནས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཆད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། འཁོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བའོ། །དེ་ལ་ གལ་ཏེ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་འདུ་ཤེས་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ན།ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར། ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཇི་སྲིད་འཁོར་གྱི་བར་དུ་བཞུགས་ན་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་ འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཆད་པ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བ་དང་།ཚིགས་སུ་བཅད་པས་འཁོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔར་སྐབས་གཞན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་ནི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་ཀྱི།ད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་སྟོན་པས་ཕན་ཡོན་མི་བརྗོད་དེ། ཚིག་ཟློས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་རིགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཏོན་དུ་ བཀླགས་པའོ།།འཛིན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གོ། །ཀློག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པ་ཀློག་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དོན་ཆེ་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འདུན་པ་ དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།བཤད་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

如是，善现，所谓'正入菩萨乘'，此说明谁是无分别者。'一切法'这一说法，说明何者是无分别的对象。'应知、应见、应信解'这些说明以何方式无分别。
以何方式无分别呢？以知、见和信解。其中，知是闻慧。见是思慧，因为它是理解的缘故。信解是修慧，此处欲求增上称为信解。这是由修习力而成就，因此修所生慧在顺决择分位时称为信解。
'乃至于法想亦不住，如是应信解'，这说明何为无分别。'如来说此为无想'，这是此处所说的理由。
所应想的任何事物，因为空无一多自性，故胜义中即是无想。如来依世俗谛而在他处宣说。若知此为虚妄义而安住，意为何不成为无分别。
已说一切处瑜伽等持方便。无烦恼有二种：说法无烦恼和轮回无烦恼。
关于这点，若无法想，那么如来为众生说法时生起彼想，如何不成烦恼？以大悲心为众生利益住世之间，以法想如何不成烦恼？考虑到这点，以其圆满心性而说法时无烦恼，以偈颂显示轮回无烦恼故，说'复次，善现'等。
前于他处广说世界赞叹，是赞叹功德，今于无烦恼品中说无量世界，不说功德，以免重复。此中道理应如前说。
'受持'是诵读。'持'是文句。'读'是读诵经卷等。'通达'是领会义理之意。
此说明，因为此法有大义利，所以菩萨对如此具大义利的说法，应当以欲求和愿望决定安住。虽已说明，为显示如何不成烦恼而如是说法，故说'云何正为显示'等。

 །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ པ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཤད་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་བཤད་དོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་ན་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞུགས་པ་ལ། ཆོས་སུ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་ འབྱུང་ཡང་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་དང་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ། །སྔ་མས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་མཐའ་དག་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་། ཚིགས་སུ་ བཅད་པས་འཁོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བ་བསྟན་ཏོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རོ་མྱང་བའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཉེས་དམིགས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་ ཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྐར་མ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྐར་མ་རྣམས་མཚན་མོ་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། ཉིན་མོ་མི་སྣང་བ་བཞིན་འདུས་ བྱས་རྣམས་ཀྱང་མ་རིག་པའི་ཉེས་པའི་མུན་པ་ཡོད་ན་སྣང་གི།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྣང་བ་བྱུང་བ་ན་མི་སྣང་བས། སྐར་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པ་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུས་བྱས་ནི་དོན་མེད་པ་སྣང་བའི་རྒྱུས་རབ་རིབ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ ལས་ཀྱི་རས་དང་།སྲེད་པའི་སྣུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབར་བས་མར་མེ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དེ་དག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སྒྱུ་མའི་དཔེས་ནི་རོ་མྱང་བའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ནོར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །ཟིལ་བའི་དཔེས་ནི་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བུར་གྱི་དཔེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ སྟེ།ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གང་དག་དེ་དང་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་ལོ།།བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ།

意思是这样的：虽然说明了一切法胜义谛中无生且不可言说的教法，但并未以不可言说的本性来说明这些法。这是说：如同调伏众生这样想：'一切法从本初就无生，故不可言说，因此这些法不应由任何人来宣说'，就是这样宣说的。
如此则是以无烦恼的方式来宣说，因为是为了不颠倒的义理。若不如此，则因颠倒宣说而成为有烦恼。因此，如来说法时，虽然对于入于清净世间智者，生起法的显现想，但因为对此无有真实执著，故不成为有烦恼的过失。
此处显示了瑜伽等持、摄持心意和甚深义。前者显示了广大义。现在以偈颂安立整个般若波罗蜜多的体系，并显示无有轮回的一切烦恼。
此偈颂完整显示了有为法的四种相：自性相、受用境相、过患随觉相和出离随觉相。
其中，五蕴本性的事物如何显现的缘起，因为是由因缘聚合所作，故称为有为。一切的自性应当如星辰般观看：如同星辰夜晚显现而白天不显，同样有为法也是在有无明过失黑暗时显现，当智慧日光生起时则不显现，故应观为如星辰般的自性。
对补特伽罗和法有执著见解的自性有为法，应当如眩翳般观看，因为显现无义之故。识的特征应当如灯般观看，因为依靠业的灯芯和爱的油而燃烧。如是以这些比喻完整显示有为法的自性相。
以幻术的比喻完整显示了受用境相，因为是以错误的形相显现之故。其中过患随觉相有两种，即有为法的自性：无常随觉和苦随觉。以露水的比喻显示无常随觉，因为不能长久住故。以水泡的比喻显示苦随觉，因为说'受如水泡，任何受皆是苦'。
应当了知一切受皆以三苦为苦：其中苦受以苦苦为苦；凡是与此相应的诸行，也以相应性而成苦；乐受则以坏苦为苦。

 །གང་དག་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་། དེ་དང་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།དེ་ལྟར་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་སྟོང་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དམིགས་པ་དེས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ གཉིས་གསུངས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག། །དེ་དག་བརྟགས་ནས་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེ་ནི་ཞི་མི་འགྱུར། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདུས་བྱས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་གང་དག་འདས་པ་དེ་དག་ནི་དྲན་པ་ཙམ་དུ་གནས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་ནི་དེ་དག་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རྗེས སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།གློག་གི་དཔེས་ནི། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རྫས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་མི་ལྡན་པས། རང་བཞིན་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། སྤྲིན་གྱི་དཔེས་ནི་དེའི་ས་བོན་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ལ་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར།བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་བཞིན་ལ་དེ་ལྟར་བརྟགས་པར་འདུན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །གནས་འདི་མཐའ་དག་གིས་ནི་ཟབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིར་ནི་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ལན་མང་དུ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ འདུ་བྱེད་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཕྱིར།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དྲ་བ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱོན་མཐའ་དག་ཀྱང་ཐུགས་ སུ་ཆུད་པ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་པདྨ་དང་འདྲ་བར་འཁོར་བའི་ཉེས་པའི་ཆུས་མི་གོས་པའི་ཐུགས་མངའ་བ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་མངོན་པར་དྲང་བར་ཐུགས་དམ་བཅས་པ། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་མཛད་པ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཐུགས་ཅན། དུས་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་དགོངས་པས་འཁོར་བའི་ འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་སྐྱིད་པར་མཛད་སླད་དུ། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ།

凡是与此相应的诸法，也因与此相应而成为苦。不苦不乐的感受，以及与此相应的诸事物，都是行苦，以生灭为特征而成为苦。如是，应当观察一切有为法皆具有苦。
其中，出离随觉的特征是随觉人法二空。以此所缘而出离，故世尊宣说出离所缘有二种。如此，于圣定王经中亦云：'若于法中观无我，观察彼已若修习，此为得证涅槃因，其余诸因不得寂。'
一切有为法具有二种无我，即如是，过去、现在、未来的差别，有为法有三种。其中，凡是过去者，仅以忆念而住，因无自性故，以法与补特伽罗性而空，无有我之加持。因此，以梦喻显示随觉彼等二种无我。
以闪电喻显示，如是生起无有一多自性，因自性不可得故而随觉彼。未来是未至的自性，以云喻显示，因其种子习气于如虚空的心中生起故，显示二种无我。
因此，以此一切显示，于此菩萨应当常以意乐和愿望安住于如是观察一切有为法之自性。以显示出离随觉，即显示瑜伽等持与摄心。以此一切处所显示甚深。
于此偈颂中显示此义：烦恼根本是颠倒，故于有为法自性多次思维相应作意者，如是通达诸行故，因无颠倒故不生烦恼。如来如实修习一切事物自性，远离一切颠倒网，岂会生起烦恼？
因此，应知如来通达一切有为过患，如莲花不为轮回过失之水所染，立誓引导一切众生，作有果之事，具大悲心，以无时利乐众生之意乐，住于轮回轮转之际。如云：'为令世间得安乐，不住轮回与涅槃。'又说'安住于观察一切众生地'。

 ། དུས་གསུམ་བཞུགས་པའི་ཐུབ་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ། །འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཅི་ནུས་བཤད་པ་ཡི། ། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་མཁའ་འདྲ་ཐོབ་པ་དེས། །འཇིག་རྟེན་མུན་སེལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་གྱུར་ཅིག་།འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དབུ་མའི་ཚུལ་དུ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་དང་། ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

生育三世一切能仁佛，
如是我已尽己所能说，
以此获得如空广大福，
愿除世间黑暗成佛陀。
《圣金刚截断中观广释》由堪布莲花戒论师造圆满。
由印度堪布文殊吉祥、胜友，及大译师班智达智军译校润定。
